ટેક દિગ્ગજ એમેઝોનમાં ફરી એકવાર છટણીનો ભૂકંપ: ૨૭ જાન્યુઆરીથી ૧૬ હજાર કર્મચારીઓની નોકરી પર સંકટની શક્યતા, ભારતીય કર્મચારીઓ પર સૌથી મોટો ઘા.

દુનિયાની અગ્રણી ઈ-કોમર્સ અને ટેક કંપની એમેઝોન (Amazon) ફરી એકવાર મોટા પાયે છટણીના વાદળો વચ્ચે આવી છે. વૈશ્વિક સ્તરે ચાલતી આર્થિક અનિશ્ચિતતા, વધતા ખર્ચ, ધીમા પડતા ઓનલાઈન વેપાર અને કંપનીના પુનર્ગઠનના ભાગરૂપે એમેઝોન કથિત રીતે છટણીના બીજા તબક્કાની તૈયારીમાં છે. મળતી માહિતી મુજબ, ૨૭ જાન્યુઆરીથી શરૂ થનારી આ પ્રક્રિયામાં અંદાજે ૧૬,૦૦૦ કર્મચારીઓની નોકરી જોખમમાં મુકાઈ શકે છે. આ છટણીનો સૌથી વધુ પ્રભાવ ભારતીય કર્મચારીઓ પર પડવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, જેને લઈ દેશભરના ટેક ક્ષેત્રમાં ચિંતા અને અનિશ્ચિતતાનો માહોલ સર્જાયો છે.

વૈશ્વિક ટેક ક્ષેત્રમાં છટણીની લહેર

છેલ્લા એક-બે વર્ષથી વૈશ્વિક ટેક ઉદ્યોગમાં છટણીની લહેર સતત જોવા મળી રહી છે. ગૂગલ, માઇક્રોસોફ્ટ, મેટા, ટ્વિટર (હવે X), સેલ્ફોર્સ અને અનેક સ્ટાર્ટઅપ્સ દ્વારા હજારો કર્મચારીઓને છૂટા કરવામાં આવ્યા છે. આ પરિસ્થિતિમાં એમેઝોનનું નામ પણ સતત ચર્ચામાં રહ્યું છે. અગાઉના તબક્કામાં એમેઝોન દ્વારા પહેલેથી જ દસ હજારોથી વધુ કર્મચારીઓને છૂટા કરવામાં આવ્યા હતા. હવે ફરી એકવાર બીજા તબક્કાની છટણીની તૈયારી હોવાની વાત સામે આવતા ટેક જગતમાં ભારે ખળભળાટ મચ્યો છે.

છટણી પાછળના કારણો શું?

એમેઝોન દ્વારા સત્તાવાર રીતે હજુ સુધી સંપૂર્ણ વિગતો જાહેર કરવામાં આવી નથી, પરંતુ ઉદ્યોગના જાણકારો અને આંતરિક સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર છટણી પાછળ અનેક કારણો જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યા છે:

1. વધતો ખર્ચ અને નફામાં ઘટાડો:
   કોરોના મહામારી દરમિયાન ઑનલાઈન ખરીદીમાં આવેલા ભારે ઉછાળાને ધ્યાનમાં રાખીને એમેઝોને મોટા પાયે ભરતી કરી હતી. પરંતુ મહામારી બાદ ઑનલાઈન વેચાણની ગતિ ધીમી પડી છે, જેના કારણે કંપની પર ખર્ચ ઘટાડવાનો દબાણ વધ્યો છે.

2. પુનર્ગઠન અને પ્રાથમિકતાઓમાં ફેરફાર:
   એમેઝોન હવે તેના કેટલાક વિભાગોમાં ખર્ચ ઘટાડીને મુખ્ય અને વધુ નફાકારક ક્ષેત્રો પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવા માંગે છે. પરિણામે, નોન-કોર અથવા ઓછા નફાવાળા વિભાગોમાં કામ કરતા કર્મચારીઓ પર છટણીનો ખતરો વધુ છે.

3. વૈશ્વિક આર્થિક મંદી:
   અમેરિકા અને યુરોપ સહિત ઘણા દેશોમાં મહામોંઘવારી, વ્યાજદર વધારાઓ અને મંદીની આશંકાએ કંપનીઓને બચતના રસ્તે ચાલવા મજબૂર કરી છે.

4. ઓટોમેશન અને AIનો વધતો ઉપયોગ:
   એમેઝોનમાં આર્ટિફિશિયલ ઈન્ટેલિજન્સ અને ઓટોમેશનનો ઉપયોગ ઝડપથી વધી રહ્યો છે. કેટલાક કામ હવે મશીનો અને સોફ્ટવેર દ્વારા થઈ શકતા હોવાથી માનવશક્તિની જરૂરિયાત ઘટી રહી છે.

કયા વિભાગોમાં વધુ અસર?

માહિતી અનુસાર, આ છટણીનો સૌથી વધુ પ્રભાવ નીચેના વિભાગોમાં પડી શકે છે:

• કોર્પોરેટ અને મેનેજમેન્ટ ટીમ્સ

• રેક્રૂટમેન્ટ અને HR વિભાગ

• ડિવાઇસિસ અને અલેકસા સંબંધિત ટીમ્સ

• ક્લાઉડ સિવાયના કેટલાક ટેક સપોર્ટ વિભાગો

જ્યારે AWS (Amazon Web Services) જેવા મુખ્ય નફાકારક વિભાગોને આ તબક્કામાં થોડી રાહત મળવાની શક્યતા છે, તેમ છતાં સંપૂર્ણ સુરક્ષા કોઈ વિભાગ માટે નિશ્ચિત માનવામાં આવી રહી નથી.

ભારતીય કર્મચારીઓ પર કેમ વધુ અસર?

એમેઝોનની વૈશ્વિક કામગીરીમાં ભારત મહત્વપૂર્ણ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યું છે. બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ, ચેન્નઈ, પુણે અને ગુરગાંવ જેવા શહેરોમાં એમેઝોનના હજારો કર્મચારીઓ કાર્યરત છે. પરંતુ આ સાથે ભારતના મોટા વર્કફોર્સને કારણે છટણી વખતે સંખ્યા પણ મોટી રહેવાની શક્યતા છે.

ઉદ્યોગ નિષ્ણાતોના મતે:

• ભારતમાં એમેઝોનના ઘણા સપોર્ટ, ડેવલપમેન્ટ અને બેક-એન્ડ ઓપરેશન્સ છે.

• કેટલાક પ્રોજેક્ટ્સને સ્થગિત કે બંધ કરવામાં આવતા ભારતીય ટીમો પર અસર પડશે.

• ખર્ચ ઘટાડવા માટે કંપની ઓછી કિંમતવાળા અથવા આઉટસોર્સિંગ મોડલ તરફ વળે તેવી શક્યતા છે.

આ કારણોસર, છટણીનો સૌથી મોટો ફટકો ભારતીય કર્મચારીઓને લાગશે એવી ભીતિ વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

કર્મચારીઓમાં ભય અને અનિશ્ચિતતા

છટણીની ચર્ચાઓ શરૂ થતાં જ એમેઝોનના કર્મચારીઓમાં ભય અને માનસિક તણાવ વધ્યો છે. ઘણા કર્મચારીઓ સોશિયલ મીડિયા પર પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી રહ્યા છે. કેટલાકે તો પહેલેથી જ નવા નોકરી વિકલ્પો શોધવાની શરૂઆત કરી દીધી છે.

એક કર્મચારીનું કહેવું છે કે,
“અચાનક આવી છટણીની ખબરથી મનોબળ તૂટી જાય છે. પરિવારની જવાબદારી, લોન અને ભવિષ્યની ચિંતા સતાવા લાગી છે.”

સરકાર અને ઉદ્યોગ સંગઠનોની ભૂમિકા

ભારતમાં ટેક ક્ષેત્રમાં મોટા પાયે છટણી થવાથી રોજગારી પર વ્યાપક અસર પડી શકે છે. આ પરિસ્થિતિમાં સરકાર અને ઉદ્યોગ સંગઠનોની ભૂમિકા મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

• સરકાર દ્વારા સ્કિલ અપગ્રેડેશન અને રિસ્કિલિંગ કાર્યક્રમો વધારવાની જરૂર છે.

• સ્ટાર્ટઅપ અને MSME ક્ષેત્રને પ્રોત્સાહન આપીને નવી રોજગારીના અવસરો ઊભા કરવા જરૂરી છે.

• ઉદ્યોગ સંગઠનો દ્વારા છૂટા કરાયેલા કર્મચારીઓ માટે કરિયર સપોર્ટ અને માર્ગદર્શન આપવામાં આવે તે જરૂરી છે.

એમેઝોનનું સત્તાવાર મૌન

આ સમગ્ર મુદ્દે એમેઝોન તરફથી હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર જાહેરાત કરવામાં આવી નથી. કંપની સામાન્ય રીતે આવા નિર્ણયો અંગે આંતરિક મેમો દ્વારા કર્મચારીઓને જાણ કરતી હોય છે. પરંતુ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૭ જાન્યુઆરીથી છટણીની પ્રક્રિયા શરૂ થવાની તૈયારી પૂર્ણ થઈ ચૂકી છે.

ટેક ઉદ્યોગ માટે ચેતવણી

એમેઝોન જેવી દિગ્ગજ કંપનીમાં ફરી છટણી થવી એ સમગ્ર ટેક ઉદ્યોગ માટે ચેતવણીરૂપ સંકેત માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ ઘટના દર્શાવે છે કે મોટા નામ અને સ્થિર લાગતી નોકરીઓ પણ આર્થિક ફેરફારો સામે અસુરક્ષિત બની શકે છે.

નિષ્કર્ષ

એમેઝોનની કથિત છટણીનો બીજો તબક્કો માત્ર ૧૬ હજાર કર્મચારીઓ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ તે લાખો પરિવારોના જીવન પર સીધી અસર કરી શકે છે. ખાસ કરીને ભારતીય ટેક કર્મચારીઓ માટે આ સમય ચિંતાજનક છે. આવનારા દિવસોમાં કંપની તરફથી સત્તાવાર જાહેરાત અને સ્પષ્ટતા બાદ જ સાચી સ્થિતિ સામે આવશે, પરંતુ હાલ તો ટેક જગતમાં અનિશ્ચિતતાનું વાતાવરણ છવાયેલું છે.

આ પરિસ્થિતિમાં કર્મચારીઓ માટે સાવચેત રહેવું, પોતાની કુશળતાઓ અપગ્રેડ કરવી અને વિકલ્પોની તૈયારી રાખવી સમયની માંગ બની ગઈ છે.