દિલ્લીમાં વર્ક ફ્રોમ હોમ મોડલ અમલમાં પીએમ મોદીની અપીલ બાદ દિલ્લી સરકારનો મોટો નિર્ણય.

સરકારી કર્મચારીઓ માટે અઠવાડિયામાં 2 દિવસ Work From Home

દેશની રાજધાની Delhi માં હવે સરકારી કાર્યપદ્ધતિમાં મોટો બદલાવ જોવા મળવાનો છે. પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi ની અપીલ બાદ દિલ્લી સરકારે મહત્વપૂર્ણ જાહેરાત કરતાં સરકારી કર્મચારીઓ માટે અઠવાડિયામાં બે દિવસ “વર્ક ફ્રોમ હોમ” લાગુ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. ગુરુવારે 14 મેના રોજ દિલ્લીના મુખ્યમંત્રી Rekha Gupta એ આ અંગે સત્તાવાર જાહેરાત કરી હતી. સરકારે જણાવ્યું છે કે આ નિર્ણયનો મુખ્ય હેતુ આર્થિક સ્થિરતા જાળવવો, જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવું, ટ્રાફિક અને ઇંધણના વપરાશમાં ઘટાડો લાવવો તેમજ શહેરી દબાણ ઘટાડવાનો છે.

મુખ્યમંત્રી Rekha Gupta એ જણાવ્યું હતું કે પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi દ્વારા દેશને આત્મનિર્ભર અને કાર્યક્ષમ બનાવવાના પ્રયાસોને ધ્યાનમાં રાખીને દિલ્લી સરકારે નવી કાર્યયોજનાની રચના કરી છે. તેના ભાગરૂપે હવે સરકારી કચેરીઓમાં હાઈબ્રિડ વર્ક મોડલ અમલમાં મુકવામાં આવશે. એટલે કે કર્મચારીઓ અઠવાડિયામાં બે દિવસ ઘરેથી કામ કરશે જ્યારે બાકીના દિવસોમાં ઓફિસમાં હાજરી આપશે. સરકારનું માનવું છે કે આ મોડલથી કામકાજ પર અસર કર્યા વગર ટ્રાફિક અને ઇંધણના વપરાશમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો થઈ શકે છે.

સરકાર દ્વારા ખાનગી ક્ષેત્રને પણ આ દિશામાં આગળ આવવા અપીલ કરવામાં આવી છે. મુખ્યમંત્રીએ સ્પષ્ટ કહ્યું કે જ્યાં શક્ય હોય ત્યાં ખાનગી કંપનીઓએ પણ પોતાના કર્મચારીઓને અઠવાડિયામાં બે દિવસ ઘરેથી કામ કરવાની મંજૂરી આપવી જોઈએ. ખાસ કરીને IT, ડિજિટલ સર્વિસ, કન્સલ્ટિંગ અને ઓનલાઈન કામગીરી સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં આ મોડલ સરળતાથી અમલમાં મૂકી શકાય છે. શ્રમ વિભાગને આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.

દિલ્લી સરકારના આ નિર્ણય પાછળ અનેક મહત્વપૂર્ણ કારણો માનવામાં આવી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી દિલ્લીમાં ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણ ગંભીર સમસ્યા બની ગયા છે. લાખો વાહનો રોજ રસ્તા પર ઉતરતા હોવાથી ભારે ટ્રાફિક જામ સર્જાય છે. સાથે જ પેટ્રોલ અને ડીઝલના વધતા વપરાશને કારણે પ્રદૂષણનું પ્રમાણ પણ ચિંતાજનક બની ગયું છે. હવે સરકાર માને છે કે જો કર્મચારીઓનો એક મોટો વર્ગ અઠવાડિયામાં બે દિવસ ઘરેથી કામ કરશે તો રોડ પર વાહનોની સંખ્યા ઘટશે અને જાહેર પરિવહન પરનું દબાણ પણ ઓછું થશે.

મુખ્યમંત્રી Rekha Gupta એ જાહેરાત કરી કે સરકારી અધિકારીઓ અને મંત્રીઓના કાફલામાં પણ ઘટાડો કરવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે અધિકારીઓને મળતા પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભથ્થામાં 20 ટકા ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. ઘણા અધિકારીઓને દર મહિને 200 થી 250 લિટર સુધી પેટ્રોલ અને ડીઝલ આપવામાં આવતું હતું, હવે તેમાં ઘટાડો થશે. સરકારનો ઉદ્દેશ સરકારી ખર્ચ ઘટાડવો અને ઇંધણ બચતને પ્રોત્સાહન આપવાનો છે.

સરકારે જાહેર પરિવહનના ઉપયોગને પણ વધુ પ્રોત્સાહન આપવાનું નક્કી કર્યું છે. મુખ્યમંત્રીએ જણાવ્યું કે જે અધિકારીઓને વાહન ભથ્થું આપવામાં આવે છે તેઓ જો ખાનગી વાહનના બદલે જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરશે તો તેમને 10 ટકા વધારાનો લાભ આપવામાં આવશે. એટલે કે મેટ્રો, બસ અને અન્ય જાહેર પરિવહન સેવાઓનો ઉપયોગ કરનારા કર્મચારીઓને પ્રોત્સાહન મળશે. સાથે જ વધુ લોકો જાહેર પરિવહન તરફ વળે તે માટે નવા બસ રૂટ અને મુસાફરી યોજનાઓ પણ તૈયાર કરવામાં આવશે.

સરકારે “નો વ્હીકલ ડે” ઉજવવાની પણ જાહેરાત કરી છે. એક દિવસ એવો નક્કી કરવામાં આવશે જ્યારે વધુમાં વધુ લોકો પોતાના ખાનગી વાહનોનો ઉપયોગ ટાળશે અને જાહેર પરિવહન અથવા કારપુલિંગનો ઉપયોગ કરશે. આ અભિયાનનો હેતુ લોકોમાં પર્યાવરણ પ્રત્યે જાગૃતિ લાવવાનો અને ઇંધણ બચત અંગે સંદેશ પહોંચાડવાનો છે.

મુખ્યમંત્રી દ્વારા વર્ચ્યુઅલ સિસ્ટમને વધુ પ્રોત્સાહન આપવાની પણ વાત કરવામાં આવી હતી. તેમણે જણાવ્યું કે સરકારના અનેક મીટિંગ અને કાર્યક્રમો હવે ઓનલાઈન અથવા હાઈબ્રિડ મોડમાં યોજાશે. તેમણે કહ્યું કે સરકાર ખાતરી કરશે કે લગભગ 50 ટકા બેઠકો વર્ચ્યુઅલ રીતે યોજાય. આ ઉપરાંત કોર્ટને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે વધુમાં વધુ સુનાવણીઓ ઓનલાઈન યોજવામાં આવે જેથી લોકોની અવરજવર ઘટે અને ટ્રાફિકમાં રાહત મળે.

સરકારે આગામી ત્રણ મહિના સુધી મોટા જાહેર કાર્યક્રમો ન યોજવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. મોટા કાર્યક્રમોમાં હજારો લોકો ભેગા થતા હોવાથી ટ્રાફિક, સુરક્ષા અને વ્યવસ્થાપન સંબંધિત સમસ્યાઓ ઊભી થાય છે. તેથી આગામી સમયગાળા દરમિયાન મોટા સરકારી કાર્યક્રમો મર્યાદિત રાખવામાં આવશે. સરકારે પ્રવાસીઓ માટે પણ ખાસ મુસાફરી યોજના તૈયાર કરવાની જાહેરાત કરી છે જેથી શહેરમાં આવનજાવન દરમિયાન લોકોને મુશ્કેલી ન પડે.

આ નિર્ણયને લઈને દિલ્લીના સરકારી કર્મચારીઓમાં મિશ્ર પ્રતિસાદ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા કર્મચારીઓએ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે કારણ કે તેમને રોજના લાંબા ટ્રાફિકથી રાહત મળશે અને પરિવાર સાથે વધુ સમય વિતાવવાની તક મળશે. મુસાફરીમાં ખર્ચ અને સમય બંનેની બચત થવાથી કર્મચારીઓમાં માનસિક તણાવ પણ ઘટી શકે છે. જોકે કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે દરેક વિભાગ માટે વર્ક ફ્રોમ હોમ મોડલ યોગ્ય નથી અને કેટલીક સેવાઓ માટે ઓફિસમાં હાજરી જરૂરી રહેશે.

ખાનગી ક્ષેત્રમાં પણ આ જાહેરાત બાદ ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે. મોટી IT કંપનીઓ અને ડિજિટલ સર્વિસ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલી કંપનીઓ પહેલેથી જ હાઈબ્રિડ મોડલ અપનાવી રહી છે. હવે સરકારની અપીલ બાદ વધુ કંપનીઓ પણ આ દિશામાં આગળ આવી શકે છે. જોકે મેન્યુફેક્ચરિંગ, રિટેલ અને ફિલ્ડ વર્ક સાથે જોડાયેલા ક્ષેત્રોમાં આ મોડલ સંપૂર્ણ રીતે અમલમાં મૂકવું મુશ્કેલ બની શકે છે.

રાજકીય વર્તુળોમાં પણ આ નિર્ણય ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. કેટલાક લોકો આ પગલાને આધુનિક ગવર્નન્સ તરફનું મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન ગણાવી રહ્યા છે તો કેટલાક વિરોધ પક્ષોનું માનવું છે કે સરકારને માત્ર વર્ક ફ્રોમ હોમ નહીં પરંતુ પ્રદૂષણના મૂળ કારણો સામે પણ વધુ કડક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ. તેમ છતાં દિલ્લી સરકારનું આ પગલું દેશના અન્ય મહાનગરો માટે એક મોડલ બની શકે છે તેવી ચર્ચા થઈ રહી છે.

મુંબઈ, બેંગલુરુ, હૈદરાબાદ અને પુણે જેવા શહેરોમાં પણ ટ્રાફિક અને પ્રદૂષણ ગંભીર પડકાર બની રહ્યા છે. જો દિલ્લીમાં આ મોડલ સફળ સાબિત થશે તો અન્ય રાજ્યો પણ સમાન નીતિ અપનાવી શકે છે. કોરોના મહામારી બાદ સમગ્ર વિશ્વમાં કાર્યપદ્ધતિમાં મોટા ફેરફાર આવ્યા છે અને હવે હાઈબ્રિડ વર્ક કલ્ચર નવી સામાન્ય વ્યવસ્થા તરીકે ઉભરી રહ્યું છે.

આ રીતે પ્રધાનમંત્રી Narendra Modi ની અપીલ બાદ દિલ્લી સરકારે લીધેલો અઠવાડિયામાં બે દિવસ વર્ક ફ્રોમ હોમનો નિર્ણય માત્ર એક પ્રશાસનિક પગલું નથી, પરંતુ ટ્રાફિક નિયંત્રણ, પર્યાવરણ સંરક્ષણ, ડિજિટલ ગવર્નન્સ અને આધુનિક જીવનશૈલી તરફનું મહત્વપૂર્ણ પરિવર્તન માનવામાં આવી રહ્યું છે. હવે લોકોની નજર આ નીતિના અમલ અને તેના વાસ્તવિક પરિણામો પર ટકેલી રહેશે.