છેલ્લા 12 કલાકમાં ચાર આંચકાથી લોકોમાં ફફડાટ
સૌરાષ્ટ્રના રાજકોટ જિલ્લાના ધોરાજી અને ઉપલેટા પંથકમાં વહેલી સવારે ભૂકંપના આંચકાએ લોકોમાં ભય અને ચિંતા ફેલાવી દીધી હતી. આજે સવારે નોંધાયેલા ભૂકંપની તીવ્રતા રિક્ટર સ્કેલ પર 3.8 નોંધાઈ હતી, જ્યારે તેનું એપિસેન્ટર ઉપલેટાથી આશરે 28 કિલોમીટર દૂર હોવાનું પ્રાથમિક રીતે જાણવા મળ્યું છે. ખાસ વાત એ છે કે છેલ્લા માત્ર 12 કલાકના ગાળામાં ઉપલેટા વિસ્તારમાં ભૂકંપના ચાર આંચકા નોંધાતા સમગ્ર પંથકમાં લોકોમાં ભારે ફફડાટ જોવા મળ્યો હતો.
વહેલી સવારે ધ્રુજ્યું ધરતીમાતા
આજની વહેલી સવારે જ્યારે મોટા ભાગના લોકો ઊંઘમાં હતા, ત્યારે અચાનક ધરતી ધ્રુજતી અનુભૂતિ થતાં લોકો ઘરમાંથી બહાર દોડી આવ્યા હતા. કેટલાક લોકોએ પંખા, દરવાજા અને બારીઓ હલતા અનુભવ્યા હોવાનું જણાવ્યું હતું. ભૂકંપનો આંચકો થોડા સેકન્ડ સુધી જ રહ્યો હોવા છતાં તેની અસર વ્યાપક રીતે અનુભવાઈ હતી.
ધોરાજી અને ઉપલેટા ઉપરાંત આસપાસના ગામડાઓમાં પણ આ આંચકો અનુભવાયો હોવાનું સ્થાનિક રહેવાસીઓએ જણાવ્યું હતું. અનેક લોકો ભયના માહોલમાં ખુલ્લી જગ્યાઓમાં એકત્રિત થયા હતા.
એપિસેન્ટર ઉપલેટાથી 28 કિ.મી. દૂર
ભૂકંપ નિરીક્ષણ કેન્દ્રના પ્રાથમિક અહેવાલ મુજબ, આ ભૂકંપનું એપિસેન્ટર ઉપલેટાથી લગભગ 28 કિલોમીટર દૂર નોંધાયું છે. ભૂકંપની ઊંડાઈ સામાન્યથી ઓછી હોવાને કારણે તેની અસર વધુ વિસ્તૃત વિસ્તારમાં અનુભવાઈ હોવાનું નિષ્ણાતોનું માનવું છે.
સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તાર ભૂકંપીય ઝોન-3 હેઠળ આવતો હોવા છતાં, છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી અહીં વારંવાર નાની તીવ્રતાના ભૂકંપના આંચકા નોંધાઈ રહ્યા છે, જે ભૂગર્ભીય હલચલની સંભાવના દર્શાવે છે.
છેલ્લા 12 કલાકમાં ચાર આંચકા
સ્થાનિક તંત્ર અને ભૂકંપ મોનીટરીંગ એજન્સીના જણાવ્યા મુજબ, છેલ્લા 12 કલાક દરમિયાન ઉપલેટા પંથકમાં કુલ ચાર વખત ભૂકંપના આંચકા નોંધાયા છે. જો કે તમામ આંચકા નાની તીવ્રતાના હતા, પરંતુ વારંવાર થતા આંચકાઓને કારણે લોકોમાં ભય વધ્યો છે.
કેટલાક વિસ્તારોમાં લોકોએ આખી રાત જાગતા પસાર કરી હોવાનું પણ જાણવા મળ્યું છે. ખાસ કરીને જૂના અને કમજોર મકાનોમાં રહેતા લોકો વધુ ચિંતિત દેખાયા હતા.
ખાનગી શાળાઓમાં રજા જાહેર
ભૂકંપની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ધોરાજી અને ઉપલેટા વિસ્તારમાં આવેલી અનેક ખાનગી શાળાઓ દ્વારા આજે એક દિવસની રજા જાહેર કરવામાં આવી છે. શાળા સંચાલકોએ બાળકોની સુરક્ષા અને વાલીઓની ચિંતા ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લીધો હોવાનું જણાવ્યું હતું.
વાલીઓમાં પણ શાળાઓમાં બાળકોને મોકલવા અંગે અસમંજસની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી, જેને પગલે શાળા સંચાલનોએ સાવચેતીના પગલાં રૂપે રજા જાહેર કરી હતી.
પ્રશાસન એલર્ટ મોડમાં
ભૂકંપના આંચકા બાદ સ્થાનિક પ્રશાસન અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગ એલર્ટ મોડમાં આવી ગયું છે. તાલુકા કક્ષાએ તંત્ર દ્વારા સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે. ફાયર વિભાગ, આરોગ્ય વિભાગ અને પોલીસ તંત્રને પણ સતર્ક રાખવામાં આવ્યા છે.
અધિકારીઓ દ્વારા સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે હાલ સુધી કોઈ જાનહાનિ કે મોટું નુકસાન નોંધાયું નથી, પરંતુ કોઈ પણ ઇમરજન્સી સ્થિતિ માટે તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
લોકોમાં ભય અને અફવાઓ
ભૂકંપના આંચકાઓ પછી સોશિયલ મીડિયા અને વોટ્સએપ ગ્રુપોમાં અફવાઓ ફેલાતી જોવા મળી હતી, જેને લઈને પ્રશાસને નાગરિકોને અપીલ કરી છે કે કોઈપણ પ્રકારની અપ્રમાણિત માહિતી પર વિશ્વાસ ન કરે. માત્ર અધિકૃત સૂત્રોથી મળતી માહિતી પર જ વિશ્વાસ રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
લોકોએ પણ એકબીજાને ફોન કરીને સલામતી અંગે પુછપરછ કરી હતી, જેના કારણે મોબાઈલ નેટવર્ક પર પણ થોડા સમય માટે ભાર અનુભવાયો હતો.
ભૂકંપ નિષ્ણાતો શું કહે છે?
ભૂકંપ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ, નાની તીવ્રતાના આંચકા ઘણી વખત ભૂગર્ભમાં સંચિત ઊર્જા ધીમે ધીમે બહાર નીકળતી હોવાનો સંકેત હોય છે. જો કે વારંવાર થતા આંચકાઓને અવગણવા યોગ્ય નથી.
નિષ્ણાતોએ સલાહ આપી છે કે લોકો પોતાના મકાનોની માળખાકીય મજબૂતી તપાસે અને આપત્તિ સમયે શું કરવું તેની માહિતી અગાઉથી રાખે.
આપત્તિ સમયે શું કરવું?
પ્રશાસન દ્વારા નાગરિકોને ભૂકંપ સમયે સલામતીના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ સૂચનો આપવામાં આવ્યા છે:
- ભૂકંપ આવે ત્યારે ઘરમાં હો તો મજબૂત ટેબલ કે પાટિયા નીચે બેસી જવું
- બારીઓ, કાચ અને ભારે વસ્તુઓથી દૂર રહેવું
- બહાર હો તો વીજ થાંભલા અને ઇમારતોથી દૂર ખુલ્લી જગ્યામાં રહેવું
- ભૂકંપ બાદ અફવાઓથી દૂર રહી અધિકૃત સૂચનાઓનું પાલન કરવું
ભૂતકાળના ભૂકંપોની યાદ
સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તાર ભૂતકાળમાં પણ ભૂકંપના આંચકાઓનો સામનો કરી ચૂક્યો છે. વર્ષ 2001ના વિનાશક ભૂકંપની યાદ આજે પણ લોકોના મનમાં તાજી છે. જો કે હાલનો ભૂકંપ તેની સામે ઘણો નાનો હતો, છતાં તે ઘટનાની યાદ લોકોના ભયને વધારતી જોવા મળી.
નિષ્કર્ષ
ધોરાજી-ઉપલેટા વિસ્તારમાં અનુભવાયેલા ભૂકંપના આંચકાઓએ એકવાર ફરીથી સૌરાષ્ટ્રની ભૂકંપીય સંવેદનશીલતાને ઉજાગર કરી છે. હાલ સુધી કોઈ મોટું નુકસાન નોંધાયું નથી, પરંતુ છેલ્લા 12 કલાકમાં ચાર આંચકા નોંધાવા એક ચેતવણી સમાન છે.
પ્રશાસન દ્વારા સતર્કતા અને સાવચેતી જાળવવાની અપીલ કરવામાં આવી છે, જ્યારે નાગરિકો પણ સમજદારી અને સહકારથી પરિસ્થિતિનો સામનો કરે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
