પાકિસ્તાન માટે નવો આતંકી ખતરો.

‘ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન’ના આત્મઘાતી હુમલામાં ૧૫ સૈનિકોના મોત, ખૈબર પખ્તુનખ્વામાં વધતી અસ્થિરતાએ ઇસ્લામાબાદની ચિંતા વધારી

Islamabadમાંથી સામે આવેલા એક ગંભીર સુરક્ષા ઘટનાક્રમે સમગ્ર પાકિસ્તાનમાં ચિંતાનો માહોલ ઊભો કર્યો છે. પાકિસ્તાનની આંતરિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા સામે વધુ એક મોટો પડકાર ઉભો કરતાં નવા આતંકવાદી સંગઠન “ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન”એ પોતાના અસ્તિત્વની ઘોષણા સાથે જ ભયાનક આત્મઘાતી હુમલો કર્યો હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ હુમલામાં પાકિસ્તાનના ૧૫ સૈનિકોના મોત થયા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

ખાસ કરીને ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે હુમલો એવા વિસ્તારમાં કરવામાં આવ્યો છે, જ્યાં પાકિસ્તાની સેના લાંબા સમયથી પોતાનું સંપૂર્ણ નિયંત્રણ હોવાનો દાવો કરતી આવી હતી. આ ઘટનાએ માત્ર પાકિસ્તાનની સુરક્ષા એજન્સીઓની કામગીરી પર પ્રશ્નચિહ્ન ઉભું કર્યું નથી, પરંતુ દેશમાં ફરીથી મજબૂત બની રહેલા આતંકવાદી નેટવર્ક અંગે પણ ગંભીર ચિંતા ઊભી કરી છે.

મળતી માહિતી મુજબ હુમલો Bajaur District વિસ્તારમાં કરવામાં આવ્યો હતો. અફઘાનિસ્તાનની સરહદ નજીક આવેલો આ વિસ્તાર લાંબા સમયથી આતંકવાદી ગતિવિધિઓ માટે સંવેદનશીલ માનવામાં આવે છે.

સ્થાનિક અહેવાલો અનુસાર આત્મઘાતી હુમલાખોરે સૈનિકોના કાફલાને નિશાન બનાવ્યો હતો. વિસ્ફોટ એટલો ભયાનક હતો કે આસપાસનો વિસ્તાર ધ્રૂજી ઉઠ્યો હતો. હુમલા બાદ ઘટનાસ્થળે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી અને સુરક્ષા દળોએ સમગ્ર વિસ્તારને ઘેરી લીધો હતો.

પાકિસ્તાની સુરક્ષા એજન્સીઓએ હુમલા બાદ મોટા પાયે સર્ચ ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું.

આ હુમલાની જવાબદારી નવા આતંકવાદી સંગઠન “ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન”એ સ્વીકારી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે.

આ સંગઠન વિશે મળતી માહિતી અનુસાર વર્ષ ૨૦૨૫ દરમિયાન ખૈબર ક્ષેત્રના ત્રણ કુખ્યાત આતંકવાદી જૂથોએ ભેગા મળીને આ નવા સંગઠનની રચના કરી હતી.

આ જૂથોમાં Lashkar-e-Islam, ઇસ્લામિક ક્રાંતિ નામનું સંગઠન તથા હાફિઝ ગુલ બહાદુર સાથે જોડાયેલ જૂથનો સમાવેશ થાય છે.

ખાસ કરીને હાફિઝ ગુલ બહાદુરનું નામ ફરી ચર્ચામાં આવતાં પાકિસ્તાનની નીતિઓ અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.

કારણ કે ભૂતકાળમાં પાકિસ્તાન સરકાર અને સૈન્ય તંત્ર દ્વારા હાફિઝ ગુલ બહાદુર સાથે જોડાયેલા જૂથોને ઘણીવાર “ગુડ તાલિબાન” તરીકે જોવામાં આવતા હોવાના આરોપો લાગતા રહ્યા છે.

નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે પાકિસ્તાને વર્ષો સુધી કેટલાક આતંકવાદી જૂથોને પોતાના વ્યૂહાત્મક હિત માટે સીધા કે આડકતરી રીતે સહન કર્યા, પરંતુ હવે એ જ જૂથો સરકાર અને સૈન્ય માટે મોટો ખતરો બની રહ્યા છે.

“ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન”નું મુખ્ય લક્ષ્ય પાકિસ્તાનમાં કઠોર ઇસ્લામિક શાસન સ્થાપિત કરવાનું હોવાનું માનવામાં આવે છે.

નિષ્ણાતોના મતે આ સંગઠનનું વિચારધારાત્મક માળખું Tehrik-i-Taliban Pakistan (TTP) સાથે મળતું આવે છે.

આ સંગઠન પાકિસ્તાનના બંધારણીય માળખાને બદલીને શરિયા આધારિત કડક ઇસ્લામિક શાસન લાવવાની માંગ કરી રહ્યું છે.

સુરક્ષા એજન્સીઓનું કહેવું છે કે સંગઠન સોશિયલ મીડિયા અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મનો પણ આક્રમક ઉપયોગ કરી રહ્યું છે.

ટેલિગ્રામ જેવી એપ્લિકેશનો પર પશ્તો, ઉર્દૂ અને અંગ્રેજી ભાષામાં વીડિયો અને પ્રચાર સામગ્રી પ્રસारित કરવામાં આવી રહી છે.

આ વીડિયોમાં સંગઠન પોતાના હુમલાઓની જવાબદારી સ્વીકારતું અને યુવાનોને સંગઠનમાં જોડાવા માટે પ્રેરિત કરતું હોવાનું કહેવાય છે.

આતંકવાદ વિરોધી નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આધુનિક ટેક્નોલોજી અને સોશિયલ મીડિયા દ્વારા નવા આતંકવાદી જૂથો ઝડપથી પ્રભાવ વધારી રહ્યા છે.

વિશેષ કરીને અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાન સરકાર સત્તામાં આવ્યા બાદ સમગ્ર વિસ્તારની સુરક્ષા સ્થિતિ વધુ જટિલ બની ગઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

અફઘાનિસ્તાન-પાકિસ્તાન સરહદ વિસ્તાર લાંબા સમયથી આતંકવાદી સંગઠનો માટે આશ્રયસ્થાન માનવામાં આવે છે.

પર્વતીય અને જંગલવાળા વિસ્તારોમાં આતંકવાદી જૂથો સરળતાથી છુપાઈ શકે છે, જેના કારણે સુરક્ષા દળો માટે કાર્યવાહી મુશ્કેલ બની રહે છે.

આ નવા સંગઠને સુરક્ષા દળોની કાર્યવાહીથી બચવા માટે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર સર્વોચ્ચ નેતાનું નામ જાહેર કર્યું નથી.

પરંતુ “મહમૂદુલ હસન” નામના વ્યક્તિને સંગઠનનો પ્રવક્તા માનવામાં આવી રહ્યો છે.

સુરક્ષા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કોઈ એક નેતાને જાહેર ન કરવાનો નિર્ણય વ્યૂહાત્મક હોઈ શકે છે, જેથી પાકિસ્તાની સૈન્ય દ્વારા ટાર્ગેટેડ ઓપરેશન કરવું મુશ્કેલ બને.

Khyber Pakhtunkhwa હાલમાં આ સંગઠનનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહ્યું હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.

આ વિસ્તાર લાંબા સમયથી આતંકવાદ, બળવાખોરી અને સરહદી અસ્થિરતાથી પ્રભાવિત રહ્યો છે.

તાજેતરના વર્ષોમાં પાકિસ્તાની સૈન્યએ અનેક આતંકવાદ વિરોધી ઓપરેશનો ચલાવ્યા હતા અને ઘણા વિસ્તારોમાં શાંતિ સ્થાપિત કરવાનો દાવો કર્યો હતો.

પરંતુ તાજેતરના હુમલાઓએ દર્શાવ્યું છે કે આતંકવાદી નેટવર્ક હજુ પણ સક્રિય છે.

નિષ્ણાતોના મતે હાલ Baloch Liberation Army (BLA) અને TTPની કેટલીક ગતિવિધિઓમાં ઘટાડો જોવા મળતાં નવા સંગઠનો માટે જગ્યા ઊભી થઈ રહી છે.

આ પરિસ્થિતિનો લાભ લઈને “ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન” ઝડપથી મજબૂત બનવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હોવાનું માનવામાં આવે છે.

પાકિસ્તાન માટે સૌથી મોટી ચિંતા એ છે કે દેશ હાલમાં પહેલાથી જ આર્થિક સંકટ, રાજકીય અસ્થિરતા અને આંતરિક અસંતોષનો સામનો કરી રહ્યો છે.

આવા સમયે આતંકવાદી હુમલાઓમાં વધારો થવાથી સરકાર અને સુરક્ષા એજન્સીઓ પર વધુ દબાણ ઊભું થઈ રહ્યું છે.

હુમલા બાદ પાકિસ્તાન સરકારે કડક કાર્યવાહી કરવાની ખાતરી આપી છે.

સુરક્ષા દળોને હાઈ એલર્ટ પર મૂકવામાં આવ્યા છે અને સરહદી વિસ્તારોમાં સર્ચ ઓપરેશનો વધારવામાં આવ્યા છે.

પાકિસ્તાની સૈન્ય દ્વારા જારી કરાયેલા નિવેદનમાં જણાવાયું હતું કે આતંકવાદ સામેની લડાઈ ચાલુ રહેશે અને જવાબદાર લોકોને છોડવામાં નહીં આવે.

જો કે વિપક્ષી નેતાઓ અને સુરક્ષા વિશ્લેષકો સરકારની નીતિઓ પર સવાલો ઉઠાવી રહ્યા છે.

ઘણા નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વર્ષો સુધી “સારા” અને “ખરાબ” આતંકવાદીઓ વચ્ચે ભેદ કરવાની નીતિ હવે પાકિસ્તાન માટે જ જોખમકારક બની ગઈ છે.

કેટલાક વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે જે જૂથોને ભૂતકાળમાં વ્યૂહાત્મક હિત માટે સહન કરવામાં આવ્યા હતા, તે હવે નિયંત્રણ બહાર જઈ રહ્યા છે.

સોશિયલ મીડિયા પર પણ આ હુમલા અંગે ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે.

કેટલાક લોકો પાકિસ્તાની સૈન્યની નિષ્ફળતા ગણાવી રહ્યા છે, તો કેટલાક લોકો આતંકવાદ સામે વધુ કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે.

સ્થાનિક લોકોમાં પણ ભયનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે.

ખાસ કરીને ખૈબર પખ્તુનખ્વાના સરહદી વિસ્તારોમાં રહેનારા લોકો ફરીથી હિંસા અને અસ્થિરતાની ભીતિ અનુભવી રહ્યા છે.

ઘણા વિસ્તારોમાં સુરક્ષા ચેકપોસ્ટો વધારવામાં આવી છે.

શાળાઓ, સરકારી કચેરીઓ અને બજારો આસપાસ પણ સુરક્ષા કડક કરવામાં આવી હોવાનું જણાવાય છે.

આ હુમલાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ ધ્યાન ખેંચ્યું છે.

દક્ષિણ એશિયામાં વધતી આતંકવાદી ગતિવિધિઓને લઈને અનેક દેશો પહેલાથી જ ચિંતિત છે.

વિશેષ કરીને અફઘાનિસ્તાનમાં બદલાયેલી રાજકીય પરિસ્થિતિ બાદ સમગ્ર વિસ્તારની સુરક્ષા પરિસ્થિતિ વધુ સંવેદનશીલ બની ગઈ હોવાનું માનવામાં આવે છે.

આતંકવાદ વિરોધી નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે જો સમયસર અસરકારક કાર્યવાહી નહીં થાય તો નવા આતંકવાદી સંગઠનો ભવિષ્યમાં વધુ મોટો ખતરો બની શકે છે.

“ઇત્તેહાદ-ઉલ-મુજાહિદ્દીન”નો ઉદય માત્ર એક નવા જૂથનું આગમન નથી, પરંતુ તે પાકિસ્તાનમાં ફરીથી વધતી ઉગ્રવાદી વિચારધારાનું સંકેત માનવામાં આવી રહ્યું છે.

હાલ સમગ્ર વિશ્વની નજર પાકિસ્તાન સરકાર અને સુરક્ષા દળોની આગામી કાર્યવાહી પર ટકેલી છે.

કારણ કે આ હુમલાએ એકવાર ફરી સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આતંકવાદ હજુ પણ દક્ષિણ એશિયાની સૌથી મોટી સુરક્ષા પડકારોમાંથી એક છે.