સમગ્ર દેશને હચમચાવી નાખનાર જીતુ મુંડા કેસમાં હવે મહત્વપૂર્ણ અપડેટ સામે આવ્યું છે. ઓડિશાના કેઓંઝર જિલ્લામાં બનેલી આ માનવતાને શરમાવે તેવી ઘટનામાં પ્રાથમિક તપાસ દરમિયાન બેંક અધિકારીઓની ગંભીર બેદરકારી સામે આવી હોવાનું ખુલ્યું છે.
આ કેસમાં આદિવાસી યુવાન Jitu Munda ને પોતાની બહેનનું હાડપિંજર કબરમાંથી બહાર કાઢીને બેંકમાં લઈ જવાની ફરજ પડી હતી, જેથી તે તેના ખાતામાંથી રૂપિયા ઉપાડી શકે. હવે આ મામલે તપાસ કરી રહેલા મહેસૂલ વિભાગીય કમિશનર Sangram Keshari Mahapatra એ બેંક કર્મચારીઓની બેદરકારીની પુષ્ટિ કરી છે.
માહિતી અનુસાર આ સમગ્ર ઘટના Keonjhar district ના મલ્લિપોશી વિસ્તારમાં બની હતી. જીતુ મુંડાની બહેન કાલા મુંડાનું ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અવસાન થયું હતું. પરિવાર આર્થિક રીતે નબળો હોવાથી કાલા મુંડાના ખાતામાં રહેલી રકમ મેળવવી જીતુ માટે અત્યંત જરૂરી હતી. પરંતુ મૃત્યુ દાવાની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા માટે જરૂરી દસ્તાવેજો અને બેંક પ્રક્રિયાને લઈને તેને સતત ધક્કા ખાવા પડ્યા હતા.
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર જીતુ મુંડા અનેક વખત Odisha Gramya Bank – Malliposhi Branch ની શાખામાં ગયો હતો. છતાં તેને ખાતામાંથી પૈસા ઉપાડવા માટે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન કે સહાય મળી નહોતી. અંતે પરિસ્થિતિ એવી બની કે જીતુ મુંડાએ પોતાની બહેનના મૃતદેહને કબરમાંથી બહાર કાઢીને તેનું હાડપિંજર બેંકમાં લઈ જવું પડ્યું.
આ ઘટના સામે આવતા સમગ્ર ઓડિશા સહિત દેશભરમાં ભારે રોષ ફેલાયો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર લોકો બેંક તંત્ર અને સરકારી વ્યવસ્થાની ટીકા કરી રહ્યા હતા. હવે તપાસ દરમિયાન સામે આવ્યું છે કે બેંક અધિકારીઓ જીતુ મુંડા અને તેની બહેનને ઓળખતા હતા. અગાઉ પણ તેમના ખાતામાંથી આશરે આઠ વખત રકમ ઉપાડવામાં આવી ચૂકી હતી.
મહેસૂલ વિભાગીય કમિશનર સંગ્રામ કેશરી મહાપાત્રાએ ગુરુવારે જીતુ મુંડાના ઘર તથા બેંક શાખાની મુલાકાત લઈને સમગ્ર ઘટનાની માહિતી મેળવી હતી. મીડિયા સાથે વાતચીત દરમિયાન તેમણે જણાવ્યું હતું કે પ્રાથમિક તપાસમાં બેંક અધિકારીઓની બેદરકારી સ્પષ્ટ રીતે સામે આવી છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે બેંકમાં ઓડિયો રેકોર્ડિંગ સુવિધા ન હોવાથી બેંક કર્મચારી અને જીતુ મુંડા વચ્ચે શું વાતચીત થઈ હતી તે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ થઈ શક્યું નથી. જોકે તપાસમાં એ વાત સામે આવી છે કે જીતુ મુંડા નિયમિત રીતે બેંક આવતો હતો અને બેંક સ્ટાફ તેને ઓળખતો હતો.
તપાસમાં વધુ એક ગંભીર પ્રશ્ન પણ સામે આવ્યો છે. કાલા મુંડાનું ફેબ્રુઆરીમાં અવસાન થયું હોવા છતાં જીતુ મુંડાને સમયસર મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર કેમ આપવામાં આવ્યું નહોતું તેની પણ તપાસ કરવામાં આવશે. અધિકારીઓનું માનવું છે કે જો મૃત્યુ પ્રમાણપત્ર સમયસર મળી ગયું હોત તો જીતુ મુંડાને આવી અપમાનજનક સ્થિતિનો સામનો કરવો ન પડ્યો હોત.
આ સમગ્ર મામલે આરડીસીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે જે કોઈ અધિકારી કે કર્મચારી બેદરકારી માટે જવાબદાર હશે તેની સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. કારણ કે તંત્રની બેદરકારીને કારણે એક ગરીબ આદિવાસી પરિવારને અત્યંત દુખદ અને અપમાનજનક પરિસ્થિતિમાંથી પસાર થવું પડ્યું છે.
માહિતી મુજબ જીતુ મુંડાને તેની બહેનના ખાતામાંથી માત્ર ₹19,300 ઉપાડવા માટે આ બધું કરવું પડ્યું હતું. આ રકમ પરિવાર માટે જીવનનિર્વાહ માટે જરૂરી હતી. પરંતુ સરકારી પ્રક્રિયા અને બેંકિંગ સિસ્ટમની જટિલતાએ એક ગરીબ પરિવારને અસહાય બનાવી દીધો હતો.
આ ઘટના બાદ રાજ્ય સરકાર અને બેંકિંગ વ્યવસ્થાની કાર્યપદ્ધતિ પર પણ સવાલો ઉઠી રહ્યા છે. લોકોનું કહેવું છે કે ગરીબ અને આદિવાસી વર્ગ માટે સરકારી યોજનાઓ અને બેંકિંગ સેવાઓ હજુ પણ સરળતાથી ઉપલબ્ધ નથી.
હાલ સમગ્ર દેશની નજર આ કેસની આગળની કાર્યવાહી પર ટકી છે. હવે જોવાનું રહેશે કે તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જવાબદાર અધિકારીઓ સામે શું પગલાં લેવામાં આવે છે અને જીતુ મુંડા પરિવારને ન્યાય કેવી રીતે મળે છે.







