જામનગર જિલ્લામાં આગામી સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓ-૨૦૨૬ને ધ્યાનમાં રાખીને મતદાતા જાગૃતિ માટે વિવિધ પ્રકારના સર્જનાત્મક અને પ્રેરણાદાયક કાર્યક્રમો યોજાઈ રહ્યા છે. આ જ દિશામાં એક નોંધપાત્ર પહેલ રૂપે લોઠિયા RMSA સરકારી માધ્યમિક શાળા ખાતે મતદાન જાગૃતિ અંતર્ગત વિવિધ કાર્યક્રમોનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. આ કાર્યક્રમો દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ, શિક્ષકો અને સ્થાનિક સમાજમાં લોકશાહી પ્રત્યે જાગૃતિ ફેલાવવા સાથે મતદાનનું મહત્વ સમજાવવાનો સકારાત્મક પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો.
આજના સમયમાં લોકશાહીનું સૌથી મોટું બળ મતદાતાની સક્રિય ભાગીદારી છે. જો મતદાતા જાગૃત રહેશે તો દેશ અને સમાજની દિશા પણ યોગ્ય રહેશે. આ વિચારને સાકાર કરવા માટે શાળાએ વિવિધ સર્જનાત્મક પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરીને વિદ્યાર્થીઓને માત્ર શૈક્ષણિક જ નહીં, પરંતુ સામાજિક જવાબદારી પ્રત્યે પણ જાગૃત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
કાર્યક્રમની શરૂઆત મતદાન જાગૃતિ માટેના શપથગ્રહણથી કરવામાં આવી હતી. શાળાના આચાર્ય, શિક્ષકો અને તમામ વિદ્યાર્થીઓએ એકસ્વરે શપથ લીધો કે તેઓ પોતે મતદાન કરશે અને અન્ય લોકોને પણ મતદાન કરવા પ્રેરિત કરશે. આ શપથ માત્ર એક ઔપચારિકતા નહોતો, પરંતુ દરેકના મનમાં લોકશાહી પ્રત્યેની જવાબદારીનો ભાવ જગાડતો સંદેશ હતો. વિદ્યાર્થીઓએ ઉત્સાહભેર આ શપથ લીધો અને લોકશાહી પ્રત્યેની પોતાની ફરજ નિભાવવાનો સંકલ્પ કર્યો.
શપથગ્રહણ કાર્યક્રમ દરમિયાન શિક્ષકોએ વિદ્યાર્થીઓને સમજાવ્યું કે મતદાન માત્ર એક અધિકાર નથી, પરંતુ એક ફરજ પણ છે. જો આપણે મતદાન નહીં કરીએ તો યોગ્ય નેતૃત્વ પસંદ કરવાની તક ગુમાવી દઈએ છીએ. આ સંદેશ વિદ્યાર્થીઓના મનમાં ઊંડો ઉતર્યો હતો અને તેઓએ પણ પોતાના પરિવારજનો અને આસપાસના લોકોમાં આ જાગૃતિ ફેલાવવાનો નિશ્ચય કર્યો હતો.
આ કાર્યક્રમનો મહત્વનો ભાગ રહી નિબંધ સ્પર્ધા. નિબંધ સ્પર્ધા દ્વારા વિદ્યાર્થીઓએ “મતદાનનું મહત્વ”, “લોકશાહી અને અમારી જવાબદારી” જેવા વિષયો પર પોતાના વિચારો વ્યક્ત કર્યા હતા. નાના વિદ્યાર્થીઓએ પણ ખૂબ જ સુંદર અને સમજદાર વિચારો રજૂ કર્યા, જે બતાવે છે કે આજના યુવાનોમાં દેશ પ્રત્યેની જાગૃતિ અને સમજ વધતી જઈ રહી છે.
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ પોતાના નિબંધોમાં લખ્યું કે “જો આપણે મતદાન નહીં કરીએ તો આપણા ભવિષ્ય અંગેનો નિર્ણય અન્ય લોકો કરશે,” જ્યારે કેટલાકે જણાવ્યું કે “મતદાન એ આપણા અવાજને સરકાર સુધી પહોંચાડવાનો સૌથી સારો માર્ગ છે.” આવા વિચારો માત્ર શૈક્ષણિક કસરત નથી, પરંતુ ભવિષ્યના જાગૃત નાગરિકોની ઝલક પણ આપે છે.
નિબંધ સ્પર્ધા પછી રંગોળી સ્પર્ધાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વિદ્યાર્થીઓએ રંગોના માધ્યમથી મતદાન જાગૃતિના સંદેશને જીવંત બનાવ્યો હતો. રંગોળી સ્પર્ધામાં “Vote for Better Future”, “તમારો મત – તમારો અધિકાર”, “મજબૂત લોકશાહી માટે મતદાન જરૂરી” જેવા સંદેશો સાથે આકર્ષક રચનાઓ તૈયાર કરવામાં આવી હતી.
વિદ્યાર્થીઓએ ખૂબ જ ઉત્સાહ અને સર્જનાત્મકતા સાથે રંગોળી તૈયાર કરી હતી. કેટલીક રંગોળીઓમાં ભારતનો નકશો દર્શાવી તેમાં મતદાનનું મહત્વ દર્શાવવામાં આવ્યું હતું, તો કેટલીકમાં મતદાન મશીન અને મતદારનો પ્રતિક દર્શાવવામાં આવ્યો હતો. આ રંગોળીઓ માત્ર કલા ન હતી, પરંતુ એક સામાજિક સંદેશ આપતી જીવંત અભિવ્યક્તિ હતી.
આ કાર્યક્રમોમાં શાળાના આચાર્યશ્રીએ જણાવ્યું હતું કે, “આજના વિદ્યાર્થીઓ આવતીકાલના મતદાતા છે. જો તેઓ આજે જાગૃત બનશે તો ભવિષ્યમાં દેશની લોકશાહી વધુ મજબૂત બનશે.” તેમણે વધુમાં જણાવ્યું કે શાળા માત્ર શિક્ષણ પૂરતું સીમિત નથી, પરંતુ સમાજ પ્રત્યેની જવાબદારી નિભાવવામાં પણ મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
શિક્ષકગણ દ્વારા પણ વિદ્યાર્થીઓને માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. તેમણે વિદ્યાર્થીઓને સમજાવ્યું કે મતદાન દરમિયાન કોઈપણ પ્રકારના લોભ-લાલચમાં આવીને નિર્ણય લેવું યોગ્ય નથી. મતદાન હંમેશા વિચારપૂર્વક અને યોગ્ય ઉમેદવારને ધ્યાનમાં રાખીને કરવું જોઈએ.
આ સમગ્ર કાર્યક્રમમાં વિદ્યાર્થીઓની ભાગીદારી ખૂબ જ ઉત્સાહજનક રહી હતી. નાના-મોટા તમામ વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની ક્ષમતા મુજબ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લીધો હતો. કેટલાક વિદ્યાર્થીઓએ મંચ પર આવી પોતાના વિચારો રજૂ કર્યા, જ્યારે કેટલાકે રચનાત્મક પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા સંદેશ આપ્યો.
આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ માત્ર શાળામાં જાગૃતિ ફેલાવવાનો નહોતો, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓ મારફતે આ સંદેશ સમગ્ર સમાજ સુધી પહોંચાડવાનો હતો. વિદ્યાર્થીઓ પોતાના પરિવારજનો અને આસપાસના લોકો સાથે આ અનુભવ શેર કરશે અને તેમને મતદાન માટે પ્રેરિત કરશે, તેવો વિશ્વાસ શિક્ષકો દ્વારા વ્યક્ત કરવામાં આવ્યો હતો.
આ ઉપરાંત, કાર્યક્રમ દરમિયાન મતદાર યાદી, મતદાન પ્રક્રિયા અને મતદાનના દિવસ અંગેની માહિતી પણ આપવામાં આવી હતી. ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ પ્રથમવાર આ માહિતી મેળવી અને તેઓએ પણ પોતાના ઘરમાં જઈને આ માહિતી શેર કરવાની વાત કરી હતી.
જામનગર જિલ્લામાં આવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા ચૂંટણી પહેલા જાગૃતિ ફેલાવવાનો પ્રયાસ પ્રશંસનીય છે. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં આવી પહેલો ખૂબ જ અસરકારક સાબિત થાય છે, કારણ કે અહીં હજુ પણ મતદાન અંગે જાગૃતિ વધારવાની જરૂર છે.
સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીમાં લોકોની ભાગીદારી વધે તે માટે આવા કાર્યક્રમો ખૂબ જ જરૂરી છે. મતદાન ટકાવારી વધારવા માટે માત્ર સરકાર જ નહીં, પરંતુ શાળા, સમાજ અને દરેક નાગરિકનો સહકાર જરૂરી છે.
આ કાર્યક્રમ અંતે તમામ ભાગ લેનાર વિદ્યાર્થીઓને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવ્યું હતું અને વિજેતાઓને પુરસ્કાર આપી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા. આથી વિદ્યાર્થીઓમાં વધુ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો અને તેઓ ભવિષ્યમાં પણ આવી પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લેવાની પ્રેરણા મેળવી રહ્યા હતા.
આમ, જામનગર જિલ્લાના લોઠિયા RMSA શાળામાં યોજાયેલ આ મતદાન જાગૃતિ કાર્યક્રમો માત્ર એક શૈક્ષણિક પ્રવૃત્તિ ન રહી, પરંતુ લોકશાહી પ્રત્યેની જાગૃતિ અને જવાબદારીનો એક મજબૂત સંદેશ બની રહ્યો. નિબંધ, રંગોળી અને શપથગ્રહણ જેવી વિવિધ પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓએ મતદાનનું મહત્વ સમજ્યું અને તેને સમાજ સુધી પહોંચાડવાનો સંકલ્પ કર્યો.
આવો પ્રયાસ જો દરેક શાળા અને સંસ્થા દ્વારા કરવામાં આવે, તો નિશ્ચિતપણે દેશની લોકશાહી વધુ મજબૂત બની શકે અને દરેક નાગરિક પોતાના મતાધિકારનો યોગ્ય ઉપયોગ કરી શકે. આવી પહેલો સમાજ માટે પ્રેરણારૂપ બની રહે તે જ સાચી લોકશાહીનો માર્ગ છે.
