પંચાયતથી રાજ્ય સ્તર સુધી કોંગ્રેસની ઉગ્ર લડત, વીબી-ગ્રામ-જી કાયદા સામે ગ્રામીણ ગુજરાતમાં ભારે વિરોધ
ગુજરાત કોંગ્રેસ દ્વારા કેન્દ્રની ભાજપ સરકાર સામે મહાત્મા ગાંધી રાષ્ટ્રીય ગ્રામીણ રોજગાર ગેરંટી કાયદા (મનરેગા)ને નબળો પાડવાના આરોપ સાથે રાજ્યવ્યાપી અને દેશવ્યાપી ‘મનરેગા બચાવો’ આંદોલનની ઔપચારિક ઘોષણા કરવામાં આવી છે. કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ લડત માત્ર દિલ્હી સુધી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ પંચાયત, બ્લોક, જિલ્લા અને રાજ્ય સ્તરે દરેક ગ્રામીણ વિસ્તારમાં ખભે ખભો મિલાવીને લડવામાં આવશે. કોંગ્રેસના નેતાઓએ આંદોલનને ગ્રામીણ ભારતના અસ્તિત્વ અને ગરીબોના અધિકારની લડત ગણાવી છે.
ભાજપના વીબી-ગ્રામ-જી કાયદા સામે કડક પ્રહારો
કોંગ્રેસે ભાજપ સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા所谓 ‘વીબી-ગ્રામ-જી કાયદા’ની કડક શબ્દોમાં નિંદા કરી છે. કોંગ્રેસના જણાવ્યા અનુસાર, આ કાયદો ‘વિકસિત ભારત’ નહીં પરંતુ ‘વિનાશ ભારત’ તરફ લઈ જતો છે. ‘વીબી’નો અર્થ ‘વિનાશ ભારત’ અને ‘જી’નો અર્થ ‘કેન્દ્રીકરણની ગેરેંટી’ હોવાનું કોંગ્રેસે કહ્યું છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે આ કાયદો સીધો ગ્રામીણ ગુજરાત અને સમગ્ર દેશના ગરીબો પર પુમલો છે.
મનરેગા: ગ્રામીણ ગરીબોની જીવનરેખા
કોંગ્રેસના નેતાઓએ જણાવ્યું કે મનરેગા માત્ર રોજગાર યોજના નથી, પરંતુ ગ્રામીણ ભારત માટે જીવનરેખા સમાન છે. દુષ્કાળ, પૂર, આદિવાસી વિસ્તારોમાં આર્થિક સંકટ અને મોસમી બેરોજગારીના સમયમાં મનરેગાએ કરોડો ગરીબ પરિવારોને સંકટમાંથી બહાર કાઢ્યા છે. ખેડૂતો, ભૂમિહીન મજૂરો, મહિલાઓ, દલિત અને આદિવાસી સમુદાયો માટે મનરેગા રોજગારીનો એકમાત્ર સહારો રહ્યો છે.
અધિકાર આધારિત કાયદાને દાનમાં ફેરવવાનો આરોપ
કોંગ્રેસે આરોપ મૂક્યો છે કે ભાજપ સરકાર મનરેગાને અધિકાર આધારિત કાયદામાંથી સરકારની મરજી પર આધારિત યોજના બનાવી રહી છે. નવા કાયદા હેઠળ ‘રોજગારીનો અધિકાર’ ખતમ થઈ જશે અને કામ આપવું કે નહીં તે સરકારની ઇચ્છા પર નિર્ભર રહેશે. કોંગ્રેસના મતે, આ બંધારણીય આત્માને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ છે.
પંચાયતી રાજ પર હુમલો
કોંગ્રેસે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું કે નવા કાયદા દ્વારા ગ્રામસભા અને પંચાયતોની સત્તા છીનવી લેવામાં આવી છે. તમામ નિર્ણયો દિલ્હી ખાતે કેન્દ્રિત કરી દેવામાં આવ્યા છે, જેના કારણે પંચાયતો માત્ર ક્લાર્ક બની જશે. પંચાયતી રાજ વ્યવસ્થાનો આ રીતે ક્ષય થવો બંધારણના ભાવના વિરુદ્ધ છે.
60:40 ફંડિંગ રેશિયો અને બંધારણીય પ્રશ્નો
નવા કાયદા હેઠળ રાજ્ય સરકારોની સંમતિ વિના 60:40 ફંડિંગ રેશિયો લાદવામાં આવ્યો છે, જે બંધારણના અનુચ્છેદ 258નું ઉલ્લંઘન છે, એમ કોંગ્રેસે જણાવ્યું. આ નિર્ણયથી ગુજરાત સહિત અનેક રાજ્યો પર ભારે આર્થિક બોજ પડશે. કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ કાયદાની વૈધતાને ન્યાયાલયમાં પડકારવામાં આવશે.
મજૂરી અને કામના દિવસોમાં કપાત
કોંગ્રેસે આરોપ લગાવ્યો છે કે મોંઘવારી સાથે જોડાયેલી નિશ્ચિત મજૂરી પ્રણાલી ખતમ કરી દેવામાં આવી છે. ખેતીની પીક સીઝનમાં 60 દિવસ કામ નહીં મળે, જ્યારે ગામડાઓમાં સૌથી વધુ આર્થિક તંગી હોય છે. બજેટ મર્યાદા અને નોર્મેટિવ એલોકેશનના કારણે ફંડ ખતમ થતાં કામ બંધ થઈ જશે.
બાયોમેટ્રિક્સ: પારદર્શિતા કે બહિષ્કાર?
બાયોમેટ્રિક સિસ્ટમને લઈને કોંગ્રેસે જણાવ્યું કે તેને પારદર્શિતાના બદલે બહિષ્કારનું હથિયાર બનાવવામાં આવી છે. ગરીબ, ઓછા શિક્ષિત અને ટેકનોલોજીથી વંચિત મજૂરો રોજગારથી બહાર રહી જશે. આ વ્યવસ્થા સૌથી નબળા વર્ગોને વધુ હાશિયે ધકેલશે.
મહાત્મા ગાંધીજીના નામનો વિવાદ
કોંગ્રેસે મહાત્મા ગાંધીજીનું નામ હટાવવાને મોટું અપમાન ગણાવ્યું છે. પાર્ટીનું કહેવું છે કે ગાંધીજીના નામ સાથે જોડાયેલ કાયદાને ખતમ કરવું એ તેમની વિચારધારાનો અપમાન છે.
2005નો કાયદો અને સર્વસંમતિ
કોંગ્રેસે યાદ અપાવ્યું કે મનરેગા કાયદો 2005માં સર્વસંમતિથી પસાર થયો હતો. તે સમયે સ્થાયી સમિતિના અધ્યક્ષ ભાજપના કલ્યાણ સિંહ હતા અને તેમની ભલામણો સ્વીકારીને જ કાયદો અમલમાં મૂકાયો હતો. આજે ભાજપ જ આ કાયદાને નાબૂદ કરી રહ્યું છે.
દેશવ્યાપી ‘મનરેગા બચાવો’ આંદોલન
કોંગ્રેસે ઘોષણા કરી છે કે ‘મનરેગા બચાવો’ આંદોલન સમગ્ર દેશમાં અને ગુજરાતના દરેક ખૂણે ચલાવવામાં આવશે. પંચાયત, બ્લોક, જિલ્લા અને રાજ્ય સ્તરે વિરોધ પ્રદર્શન, આવેદનો અને જનજાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજાશે.
નિષ્કર્ષ
કોંગ્રેસે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મનરેગા દાન નથી, પરંતુ બંધારણીય અધિકાર છે. ગરીબો, શ્રમિકો અને ગ્રામીણ ભારતના હિત માટે કોંગ્રેસ મક્કમતાથી કેન્દ્ર સરકારની નીતિઓ સામે લડત ચાલુ રાખશે. આ લડત ગુજરાત માટે, ગ્રામીણ ભારત માટે અને ન્યાય માટે છે.
