મહારાષ્ટ્રના મહાનગરોમાં સત્તાની સડસડાટ લડાઈ

ભિવંડીથી કલ્યાણ-ડોમ્બિવલી સુધી ‘મતગણિત’ ગરમાયું : ક્યાં બહુહુરી જંગ, ક્યાં સીધી ફાઇટ, ક્યાં બિનહરીફ વિજય!

મહારાષ્ટ્રમાં સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણી હવે નિર્ણાયક તબક્કામાં પ્રવેશી ચૂકી છે. રાજ્યના મહત્વના શહેરી વિસ્તારો – ભિવંડી-નિઝામપુર, મીરા-ભાઈંદર, વસઈ-વિરાર અને કલ્યાણ-ડોમ્બિવલી –માં મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણીને લઈને રાજકીય માહોલ ગરમાયો છે. આ ચારેય મહાનગરોમાં ઉમેદવારોની સંખ્યા, મતદારોનું ગણિત, પક્ષોની વ્યૂહરચના અને બળબળતા આંતરિક બગાવતને કારણે ચૂંટણી અત્યંત રસપ્રદ બની છે.

ક્યાંક ૯૦ બેઠકો માટે ૪૩૮ ઉમેદવારો મેદાનમાં છે, તો ક્યાંક ૧૧૫ બેઠકો માટે ૮૪૩ ઉમેદવારો વચ્ચે સત્તાની લડાઈ ચાલી રહી છે. મહાયુતિ, ભાજપ, શિંદે શિવસેના, બહુજન વિકાસ આઘાડી (BVA) અને અપક્ષ ઉમેદવારો વચ્ચે થનારી આ ટક્કર મહારાષ્ટ્રના શહેરી રાજકારણની દિશા નક્કી કરશે.

ભિવંડી-નિઝામપુર : ૯૦ બેઠકો માટે ૪૩૮ ઉમેદવારો – બહુહુરી જંગથી મતવિભાજનની શક્યતા

ભિવંડી-નિઝામપુર સિટી મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં આ વખતે ચૂંટણી જંગ અત્યંત બહુપક્ષીય બની છે. કુલ ૨૩ વૉર્ડ અને ૯૦ બેઠકો માટે અંતે ૪૩૮ ઉમેદવારો મેદાનમાં રહ્યા છે. શરૂઆતમાં તો ૧૦૩૩ જેટલા ઉમેદવારોએ નૉમિનેશન ફૉર્મ ભર્યાં હતાં, પરંતુ ચકાસણી અને ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાની પ્રક્રિયા બાદ આ આંકડો ઘટીને ૪૩૮ પર આવી પહોંચ્યો છે.

ભિવંડીમાં વૉર્ડ વાઇઝ બેઠકોનું ગણિત પણ રસપ્રદ છે.

• ૨૧ વૉર્ડમાં ૪-૪ કૉર્પોરેટર

• ૨ વૉર્ડમાં ૩-૩ કૉર્પોરેટર

આ રીતે કુલ ૯૦ બેઠકો માટે અલગ-અલગ પક્ષો અને અપક્ષ ઉમેદવારો વચ્ચે સીધી અને આડકતરી ટક્કર જોવા મળશે.

મતદારોનું ગણિત

• કુલ મતદારો : ૬,૬૯,૦૩૩

• પુરુષ મતદારો : ૩,૮૦,૬૨૩

• મહિલા મતદારો : ૨,૮૮,૦૯૭

• અન્ય મતદારો : ૩૧૧

રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે ભિવંડીમાં ઘણી બેઠકો પર બેથી વધુ મજબૂત પક્ષો વચ્ચે સ્પર્ધા હોવાથી મતવિભાજન (Vote Split) થવાની પૂરી શક્યતા છે. જે પક્ષ મતદારોને છેલ્લી ઘડીએ એકજૂટ કરી શકશે, તે સત્તા તરફ આગળ વધી શકે છે.

મીરા-ભાઈંદર : મહાયુતિની અંદર જ ‘સીધો જંગ’

મીરા-ભાઈંદર મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં આ વખતની ચૂંટણીનો સૌથી મોટો રાજકીય ડ્રામા મહાયુતિની અંદર જ જોવા મળી રહ્યો છે. અહીં ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) અને એકનાથ શિંદેના નેતૃત્વવાળી શિવસેના આમને-સામને છે.

કુલ ૨૪ વૉર્ડ અને ૯૫ બેઠકો માટે અંતે ૪૩૫ ઉમેદવારો મેદાનમાં રહ્યા છે. શરૂઆતમાં નોંધાયેલા ઉમેદવારોની સંખ્યા વધુ હતી, પરંતુ ઉમેદવારી પાછી ખેંચવાના છેલ્લે દિવસે ૧૧૩ ઉમેદવારોએ ફૉર્મ પાછાં ખેંચ્યા, ત્યારબાદ આ સંખ્યા સ્થિર થઈ.

BJPમાં બગાવત, અપક્ષ ઉમેદવારોનો પડકાર

મીરા-ભાઈંદરમાં BJPને આંતરિક બગાવતનો સામનો કરવો પડ્યો છે. પાર્ટીના અનેક ભૂતપૂર્વ કૉર્પોરેટરો અને પદાધિકારીઓએ અપક્ષ તરીકે ઉમેદવારી નોંધાવી, જેના કારણે સીધી ફાઇટ વધુ જટિલ બની છે.

મતદારોનું ગણિત

• કુલ મતદારો : ૮,૦૯,૧૫૧

• પુરુષ મતદારો : ૪,૩૩,૦૫૩

• મહિલા મતદારો : ૩,૮૬,૦૭૮

• અન્ય મતદારો : ૨૦

મીરા-ભાઈંદરમાં કોણ ભારે પડશે તે તો મતદાન બાદ જ સ્પષ્ટ થશે, પરંતુ એટલું નક્કી છે કે અહીં મહાયુતિ માટે એકજૂટતા સૌથી મોટો પડકાર છે.

વસઈ-વિરાર : હિતેન્દ્ર ઠાકુરના ગઢમાં ગાબડું પાડવાનો પ્રયાસ

વસઈ-વિરાર મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનની ચૂંટણી મહારાષ્ટ્રની સૌથી વધુ ચર્ચાતી સ્થાનિક ચૂંટણીમાંની એક બની ગઈ છે. કારણ સ્પષ્ટ છે – અહીં વર્ષો સુધી એકહથ્થુ શાસન ભોગવનાર હિતેન્દ્ર ઠાકુર અને તેમની બહુજન વિકાસ આઘાડી (BVA) હવે અસ્તિત્વની લડાઈ લડી રહી છે.

કુલ ૨૯ વૉર્ડ અને ૧૧૫ બેઠકો માટે શરૂઆતમાં ૯૩૫ ઉમેદવારોએ નૉમિનેશન ભર્યાં હતાં. ફૉર્મ ચેકિંગ અને ઉમેદવારી પાછી ખેંચ્યા બાદ અંતે ૮૪૩ ઉમેદવારો ફાઇનલ જંગમાં રહ્યા છે.

મહાયુતિની સંયુક્ત રણનીતિ

વસઈ-વિરારમાં આ વખતની ચૂંટણીમાં BJP અને એકનાથ શિંદેની શિવસેના યુતિમાં લડી રહી છે. માહિતી મુજબ :

• BJP : ૯૧ બેઠકો

• શિંદે શિવસેના : ૨૪ બેઠકો

વિધાનસભાની તાજેતરની ચૂંટણીમાં મળેલા સારા પરિણામોને કારણે BJPના કાર્યકરોમાં ભારે આત્મવિશ્વાસ જોવા મળી રહ્યો છે.

મતદારોનું ગણિત

• કુલ મતદારો : ૧૧,૨૬,૪૦૦

• પુરુષ મતદારો : ૬,૦૧,૧૪૧

• મહિલા મતદારો : ૫,૨૫,૧૧૩

• અન્ય મતદારો : ૧૪૬

રાજકીય પંડિતો માને છે કે આ ચૂંટણી વસઈ-વિરારના રાજકીય ઇતિહાસમાં ટર્નિંગ પોઇન્ટ સાબિત થઈ શકે છે.

કલ્યાણ-ડોમ્બિવલી : ૨૦ બિનહરીફ વિજયથી મહાયુતિ મજબૂત સ્થિતિમાં

કલ્યાણ-ડોમ્બિવલી મ્યુનિસિપલ કૉર્પોરેશનમાં આ વખતની ચૂંટણી પહેલા જ ચર્ચામાં આવી ગઈ હતી – કારણ કે અહીં ૨૦ ઉમેદવારો બિનહરીફ વિજેતા બની ચૂક્યા છે. આ તમામ ઉમેદવારો **BJP-શિંદે શિવસેના ગઠબંધન (મહાયુતિ)**ના છે.

કુલ ૩૧ વૉર્ડ અને ૧૨૨ બેઠકો માટે શરૂઆતમાં ૮૬૦ ઉમેદવારોએ નૉમિનેશન ભર્યાં હતાં. જેમાંથી ૨૦૫ ઉમેદવારોએ ઉમેદવારી પાછી ખેંચી, અને અંતે ૪૯૦ ઉમેદવારો મેદાનમાં રહ્યા.

મતદારોનું વિશાળ આંકડું

• કુલ મતદારો : ૧૪,૨૪,૫૨૦

• પુરુષ મતદારો : ૭,૪૫,૩૯૨

• મહિલા મતદારો : ૬,૭૮,૫૭૬

કલ્યાણ-ડોમ્બિવલીમાં મહાયુતિને બહુમતી માટે ૪૨ બેઠકોની જરૂર છે, અને ૨૦ બેઠકો પહેલેથી જ બિનહરીફ મળતાં તેઓ મજબૂત સ્થિતિમાં દેખાઈ રહ્યા છે.

સમગ્ર ચિત્ર : મહાનગરોમાં રાજકીય ટ્રેન્ડ શું કહે છે?

આ ચારેય મહાનગરોની ચૂંટણી જો એકસાથે જોવામાં આવે તો કેટલીક સ્પષ્ટ બાબતો સામે આવે છે :

1. ઉમેદવારોની સંખ્યા ખૂબ મોટી – સ્થાનિક સ્તરે રાજકારણમાં રસ વધ્યો

2. અપક્ષ ઉમેદવારોનો વધારો – પક્ષોની અંદરની અસંતુષ્ટિ

3. મહાયુતિનું પ્રભાવશાળી પ્રદર્શન, પરંતુ આંતરિક પડકારો સાથે

4. મતવિભાજન મુખ્ય ફેક્ટર બનવાની શક્યતા

અંતિમ નિષ્કર્ષ

ભિવંડીમાં બહુહુરી જંગ, મીરા-ભાઈંદરમાં સીધી ટક્કર, વસઈ-વિરારમાં ગઢ તોડવાનો પ્રયાસ અને કલ્યાણ-ડોમ્બિવલીમાં બિનહરીફ વિજય – આ ચારેય મહાનગરો મળીને મહારાષ્ટ્રના શહેરી રાજકારણનું ભવિષ્ય ઘડી રહ્યા છે.

આ ચૂંટણીના પરિણામો માત્ર કૉર્પોરેશન સુધી સીમિત નહીં રહે, પરંતુ આવનારી વિધાનસભા અને લોકસભાની રાજકીય દિશા પણ નક્કી કરશે.