રાજકોટ શહેરમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ એન્ટી કરપ્શન બ્યુરો (એ.સી.બી.) દ્વારા કરવામાં આવેલી એક ઐતિહાસિક કાર્યવાહીથી સરકારી તંત્રમાં ભારે ખળભળાટ મચી ગયો છે. કેન્દ્ર સરકારના સેન્ટ્રલ ગૂડ્સ એન્ડ સર્વિસ ટેક્સ (CGST) વિભાગના સુપ્રીન્ટેન્ડન્ટ અને એક ખાનગી ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટને રૂ.20 લાખ જેવી વિશાળ લાંચની રકમ સ્વીકારતા રંગેહાથ ઝડપતા માત્ર રાજકોટ જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ગુજરાતમાં આ કેસ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. એક જાગૃત નાગરિકની હિંમત, સતર્કતા અને ભ્રષ્ટાચાર સામે લડવાની મનોદશાના પરિણામે આ ટ્રેપ સફળ બન્યો, જેને ભ્રષ્ટ અધિકારીઓ માટે કડક ચેતવણી તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
તા. 28 એપ્રિલ 2026ના રોજ રાજકોટ શહેરના એસ.ટી. બસ સ્ટેશન પાછળ આવેલા ક્રિએટીવ કોમ્પ્લેક્ષ ખાતે ગોઠવાયેલા આ ભવ્ય ટ્રેપ ઓપરેશનમાં એ.સી.બી.એ બે આરોપીઓને ઝડપીને એક મોટી લાંચીયાગીરીની સાંકળ બહાર પાડી છે. ઝડપાયેલા આરોપીઓમાં આરોપી નંબર-1 તરીકે મુકેશકુમાર મનબોધ્ધ કુમાર (ઉંમર 43), જે સી.જી.એસ.ટી. ડિવિઝન-1, રેન્જ-5, રાજકોટમાં સુપ્રીન્ટેન્ડન્ટ તરીકે ફરજ બજાવે છે, જ્યારે આરોપી નંબર-2 તરીકે આકાશ રમેશભાઈ કલોલીયા (ઉંમર 33), રાજકોટના ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટનો સમાવેશ થાય છે.
ફરિયાદી સામેનો કેસ અને ભ્રષ્ટાચારની શરૂઆત
ફરીયાદી, જેમણે પોતાની ઓળખ સુરક્ષિત રાખી છે, તેઓ એક જાગૃત નાગરિક તરીકે આગળ આવ્યા હતા. તેમની સામે CGST કચેરીમાં GST ન ભરવા અને ખોટા બિલ બનાવવાના આક્ષેપ સાથે અરજી થઈ હતી. સામાન્ય રીતે આવી ફરિયાદોની તપાસ કાનૂની રીતે થવી જોઈએ, પરંતુ અહીં સત્તાનો દુરુપયોગ કરી આરોપી અધિકારીએ પોતાના પદનો લાભ લઈને ફરિયાદીને દબાણમાં લેવા પ્રયાસ કર્યો હતો.
ફરિયાદ મુજબ, આરોપી સુપ્રીન્ટેન્ડન્ટ મુકેશકુમારે ફરિયાદીને ધમકીભર્યા અંદાજમાં જણાવ્યું કે જો મામલો “મોટો કેસ” બનવાથી બચાવવો હોય તો રૂ.25 લાખની લાંચ ચૂકવવી પડશે. આ રકમ માત્ર તપાસ નરમ કરવા માટે નહીં, પરંતુ કેસને દબાવી દેવા અને ગંભીર કાર્યવાહી ટાળવા માટે માંગવામાં આવી હતી. ફરિયાદી માટે આ રકમ ભારે હતી, પરંતુ સૌથી મોટું કારણ હતું કે તેઓ ભ્રષ્ટાચારને સ્વીકારવા તૈયાર નહોતા.
રકજક અને વાટાઘાટો બાદ આ રકમ રૂ.25 લાખથી ઘટાડીને રૂ.20 લાખ નક્કી કરવામાં આવી. આરોપી નં.1એ ફરિયાદીને જણાવ્યું કે આ રકમ સીધી રીતે પોતાને નહીં પરંતુ આરોપી નં.2, ટેક્સ કન્સલ્ટન્ટ આકાશ કલોલીયાને સોંપવી.
જાગૃત નાગરિકનો ઐતિહાસિક નિર્ણય
સામાન્ય રીતે આવા કેસોમાં લોકો ભય કે દબાણમાં આવી ચૂકવણી કરી દેતા હોય છે, પરંતુ અહીં ફરિયાદીએ કાનૂની માર્ગ પસંદ કર્યો. તેમણે સીધો સંપર્ક એ.સી.બી. સાથે કર્યો અને સમગ્ર ઘટનાક્રમની જાણ કરી. ફરિયાદી દ્વારા આપવામાં આવેલી વિગતો, માંગણીની રકમ, વાતચીતની પદ્ધતિ અને સ્થળના આધારે એ.સી.બી.એ પ્રાથમિક ચકાસણી શરૂ કરી.
એ.સી.બી. અધિકારીઓએ ફરીયાદીની વાતને ગંભીરતાથી લઈને પુરાવા એકત્રિત કર્યા અને ટેક્નિકલ સર્વેલન્સ, વાતચીતનું મૂલ્યાંકન તથા કાનૂની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા બાદ ટ્રેપ ગોઠવવાનો નિર્ણય લીધો.
ટ્રેપની યોજના: સચોટતા, ગુપ્તતા અને કાયદેસર કાર્યવાહી
ટ્રેપ માટે રાજકોટ શહેરમાં ક્રિએટીવ કોમ્પ્લેક્ષ, એસ.ટી. બસ સ્ટેશન પાછળનું સ્થળ નક્કી થયું. આ સ્થળ આરોપીઓ માટે અનુકૂળ અને સામાન્ય લાગતું હોવાથી તેઓએ અહીં રકમ સ્વીકારવાની તૈયારી દર્શાવી. પરંતુ તેમને ખ્યાલ નહોતો કે એ.સી.બી.ની ટીમ પહેલેથી જ આખી યોજના સાથે સજ્જ હતી.
પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર શ્રી એ.એ. ખોખરના માર્ગદર્શન હેઠળ એ.સી.બી. રાજકોટ શહેરની ટીમે સંપૂર્ણ ગોપનીયતા સાથે ઓપરેશન ગોઠવ્યું. મદદરૂપ તરીકે પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર શ્રી પી.એ. દેકાવાડિયા તથા અન્ય સ્ટાફ સતત મોનીટરીંગમાં રહ્યા. સમગ્ર કામગીરી પર મદદનીશ નિયામક શ્રી જે.ડી. મેવાડા અને નાયબ નિયામક શ્રી બલદેવસિંહ વાઘેલાની દેખરેખ હતી.
રંગેહાથ ઝડપાયા આરોપીઓ
ગોઠવાયેલા સંકેતો અનુસાર ફરિયાદી સ્થળ પર પહોંચ્યા. આરોપી નં.2 આકાશ કલોલીયાએ આરોપી નં.1ના વતી ફરીયાદી સાથે હેતુલક્ષી વાતચીત કરી અને રૂ.20 લાખની લાંચની રકમ માંગીને સ્વીકારી. લાંચની રકમ હાથમાં લેતા જ એ.સી.બી.ની ટીમે ઝડપી કાર્યવાહી કરી બંને આરોપીઓને કાબૂમાં લીધા.
ચોંકાવનારી બાબત એ હતી કે લાંચની સ્વીકારેલી, માંગેલી અને રિકવર થયેલી રકમ – ત્રણેય રૂ.20,00,000/- હતી. એટલે કે એક પણ રૂપિયો ગાયબ કર્યા વગર આખી રકમ કબ્જે લેવામાં આવી, જે એ.સી.બી.ની કામગીરીની ચોકસાઈ દર્શાવે છે.
આરોપીઓ સામેના કાયદેસર ગુના
આ બંને આરોપીઓ સામે ભ્રષ્ટાચાર નિવારણ અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. પ્રાથમિક દ્રષ્ટિએ આરોપી નં.1એ પોતાના પદનો દુરુપયોગ કરી સત્તાનો ભય બતાવી લાંચ માંગી, જ્યારે આરોપી નં.2એ મધ્યસ્થી તરીકે કામ કરીને રકમ સ્વીકારી. બંનેની ભૂમિકા ગુનાહિત માનવામાં આવી રહી છે.
આ કેસમાં હવે માત્ર લાંચ સ્વીકારવાનો મુદ્દો જ નહીં, પરંતુ CGST જેવી મહત્વપૂર્ણ સંસ્થામાં વધુ વ્યાપક ભ્રષ્ટાચારનું જાળું છે કે નહીં તેની પણ તપાસ થવાની શક્યતા છે. આરોપી અધિકારીના અગાઉના કેસો, સંપત્તિ, ફોન રેકોર્ડ, નાણાકીય વ્યવહારો અને સંપર્કોની પણ તપાસ થઈ શકે છે.
રાજકોટ અને ગુજરાતમાં ભારે ચર્ચા
રાજકોટ જેવા વ્યાપારી શહેરમાં GST, ટેક્સ અને નાણાકીય નિયમનનો મુદ્દો અત્યંત મહત્વનો છે. આવા વિભાગમાં બેઠેલા અધિકારી દ્વારા લાંચ માંગવી એ માત્ર વ્યક્તિગત ભ્રષ્ટાચાર નહીં, પરંતુ સમગ્ર તંત્રની વિશ્વસનીયતા માટે પડકારરૂપ છે.
વેપારીઓ, ઉદ્યોગકારો અને સામાન્ય નાગરિકોમાં આ કેસ બાદ એક તરફ રાહતનો માહોલ છે કે એ.સી.બી. સતર્ક છે, જ્યારે બીજી તરફ ભય પણ છે કે આવી પ્રવૃત્તિઓ કદાચ વધુ જગ્યાએ પણ ચાલી રહી હોઈ શકે.
એ.સી.બી.ની કામગીરીને પ્રશંસા
આ સફળ ટ્રેપ બાદ એ.સી.બી. રાજકોટ એકમની કામગીરીને વ્યાપક પ્રશંસા મળી રહી છે. ભ્રષ્ટાચાર સામે સામાન્ય નાગરિકોને આગળ આવવા માટે આ કેસ પ્રેરણારૂપ માનવામાં આવી રહ્યો છે. “લાંચ આપવી નહીં, ફરિયાદ કરવી” એ સંદેશને આ કેસે મજબૂત બનાવ્યો છે.
સમાજ માટે સંદેશ
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું કે જો નાગરિક જાગૃત બને અને કાનૂની વ્યવસ્થામાં વિશ્વાસ રાખે, તો ભ્રષ્ટાચાર સામે મોટી જીત મેળવી શકાય છે. એક વ્યક્તિની હિંમતથી બે આરોપીઓ ઝડપાયા, પરંતુ તેનો સંદેશ હજારો લોકોને મળશે.
આગળ શું?
હવે આરોપીઓને કોર્ટમાં રજુ કરી વધુ પૂછપરછ, ડિજિટલ પુરાવા, બેંક એકાઉન્ટ, મિલકતો અને અન્ય સંભવિત ભ્રષ્ટાચારના કેસોની તપાસ હાથ ધરાશે. CGST વિભાગ પણ આંતરિક સ્તરે કાર્યવાહી કરે તેવી શક્યતા છે.
અંતિમ વિશ્લેષણ
રાજકોટમાં થયેલો આ રૂ.20 લાખનો લાંચ ટ્રેપ માત્ર એક કેસ નથી—આ સરકાર અને સમાજ બંને માટે એલાર્મ છે. ભ્રષ્ટાચાર જેટલો મોટો, કાર્યવાહી એટલી જ કડક હોવી જોઈએ. એ.સી.બી.ની આ કામગીરીએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કાયદો માત્ર સામાન્ય નાગરિક માટે જ નહીં, પરંતુ ઉચ્ચ પદાધિકારીઓ માટે પણ સમાન છે.
આ ઘટનાએ બતાવ્યું કે સત્તાનો દુરુપયોગ કરનાર કોઈપણ હોય—તેને કાયદાની પકડથી બચવું મુશ્કેલ છે. રાજકોટની આ કાર્યવાહી હવે ગુજરાતમાં ભ્રષ્ટાચાર વિરુદ્ધ એક મજબૂત મેસેજ બની છે:
“લાંચ લેશો તો પકડાશો.”
