મુંબઈમાં રેલવે પરિસરમાં ગેરકાયદેસર રીતે પોસ્ટરો ચોંટાડી લોકોમાં અંધશ્રદ્ધા ફેલાવતો કથિત “બાબા બંગાળી” હવે કાયદાની ઝપેટમાં આવ્યો છે. તા. ૧૭ ફેબ્રુઆરીના રોજ મધ્ય રેલવે અને પશ્ચિમ રેલવેની સંયુક્ત ટીમે એક મોટી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી, જેમાં રે રોડ વિસ્તારના મીરા અલી દરગાહ અને દારુખાના સંકુલ નજીક દરોડા પાડવામાં આવ્યા હતા. આ કાર્યવાહી રેલવે પ્રોટેક્શન ફોર્સ, IT સેલ અને રેલવે પ્રશાસનની સંયુક્ત કામગીરીથી કરવામાં આવી હતી.
આ દરોડામાં એમડી નઝીર અંડારી તથા તેમના પિતા એમડી રાજુલને ઝડપી પાડવામાં આવ્યા હતા. આરોપીઓના કબજામાંથી આશરે ૧૫,૦૦૦ જેટલા પ્રચાર પોસ્ટરો જપ્ત કરવામાં આવ્યા હતા, જે રેલવે સ્ટેશનો, કોચ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ચોંટાડવા માટે તૈયાર રાખવામાં આવ્યા હતા.
બાતમી પરથી શરૂ થઈ મોટી કાર્યવાહી
રેલવે અધિકારીઓને એક વિશ્વસનીય બાતમીદાર પાસેથી માહિતી મળી હતી કે મુંબઈના વિવિધ રેલવે સ્ટેશનોમાં પરવાનગી વગર મોટા પ્રમાણમાં પોસ્ટરો લગાવવામાં આવી રહ્યા છે. આ પોસ્ટરોમાં કથિત “બાબા બંગાળી” દ્વારા મેલીવિદ્યા, વળગાડ મુક્તિ, પ્રેમ સમસ્યા, કુટુંબ કલહ અને અન્ય વ્યક્તિગત સમસ્યાઓના ઉકેલનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
બાતમી મળતાં જ મધ્ય રેલવે અને પશ્ચિમ રેલવેના અધિકારીઓએ સંયુક્ત ટીમ બનાવી અને રે રોડ વિસ્તારમાં દરોડાની યોજના બનાવી.
સંયુક્ત ટીમની રચના
આ કાર્યવાહી માટે વિશેષ ટીમ તૈયાર કરવામાં આવી હતી, જેમાં નીચેના અધિકારીઓ સામેલ હતા:
-
SIPF જી.કે. રાય
-
ASI પી.કે. મિશ્રા (મધ્ય રેલવે)
-
SIPF એસ.કે. સોની (પશ્ચિમ રેલવે)
-
IT સેલના અધિકારીઓ
-
RPFના સ્ટાફ
ટીમે ચોક્કસ માહિતીના આધારે સ્થળ પર દરોડો પાડી આરોપીઓને ઝડપ્યા.
૧૫,૦૦૦ પોસ્ટરોનો જથ્થો જપ્ત
દરોડા દરમિયાન આરોપીઓ પાસે મોટા પ્રમાણમાં પોસ્ટરો મળી આવ્યા. આ પોસ્ટરો ખાસ કરીને નીચેના સ્થળોએ ચોંટાડવાના હતા:
-
રેલવે સ્ટેશનના પ્લેટફોર્મ
-
કોચની દિવાલો
-
ટિકિટ કાઉન્ટર નજીક
-
ફૂટઓવર બ્રિજ
-
સ્ટેશનની બહારના વિસ્તારો
આ પોસ્ટરોમાં “ઝડપી ઉકેલ”, “ગેરંટી”, “પ્રેમમાં સફળતા”, “વળગાડ દૂર” જેવા દાવાઓ કરવામાં આવ્યા હતા, જે મુસાફરોને ગેરમાર્ગે દોરી શકે તેવા હતા.
પરવાનગી વિના કરવામાં આવતો પ્રચાર
પૂછપરછ દરમિયાન આરોપીએ સ્વીકાર્યું કે રેલવે પ્રશાસનની કોઈ પરવાનગી લીધા વગર પોસ્ટરો લગાવવામાં આવી રહ્યા હતા. રેલવે પરિસરમાં કોઈપણ પ્રકારનું જાહેરાતી સામગ્રી લગાવવા માટે સત્તાવાર મંજૂરી જરૂરી હોય છે. આ નિયમનો ઉલ્લંઘન કરવો કાયદેસર ગુનો છે.
રેલવે અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, આવી પ્રવૃત્તિઓ માત્ર નિયમોનો ભંગ નથી કરતી પરંતુ મુસાફરોમાં અંધશ્રદ્ધા અને ભ્રમ પણ ફેલાવે છે.
કાયદાકીય કલમો હેઠળ કેસ
આરોપીઓ સામે વડાલા રેલવે પોલીસ સ્ટેશનમાં નીચેની કલમો હેઠળ ગુનો નોંધાયો છે:
-
કલમ 144
-
કલમ 145(બી)
-
કલમ 147
-
કલમ 166
આ કલમો હેઠળ ગેરકાયદેસર પ્રવેશ, પરવાનગી વિના જાહેરાત, જાહેર સંપત્તિનું નુકસાન અને નિયમોનો ભંગ જેવા ગુનાઓનો સમાવેશ થાય છે.
મની ટ્રેલ અને પ્રિન્ટિંગ એજન્સીની તપાસ
રેલવે પ્રશાસન હવે નીચેના મુદ્દાઓ પર પણ તપાસ કરી રહ્યું છે:
-
પોસ્ટરો છાપનાર પ્રિન્ટિંગ એજન્સી
-
આ સમગ્ર પ્રચાર પાછળનું નાણાકીય સ્ત્રોત
-
પોસ્ટરો લગાવનાર અન્ય વ્યક્તિઓ
-
અન્ય સ્ટેશનોમાં લગાવવામાં આવેલા પોસ્ટરો
તપાસ દરમિયાન મની ટ્રેલ શોધીને આ ગેરકાયદેસર નેટવર્કનો ભાંડાફોડ કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
મુસાફરોને ગેરમાર્ગે દોરવાનો પ્રયાસ
રેલવે અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આવી જાહેરાતો મુસાફરોમાં ભય અને અંધશ્રદ્ધા ફેલાવે છે. ખાસ કરીને ગરીબ અને અશિક્ષિત લોકો આવા દાવાઓમાં ફસાઈ શકે છે.
રેલવે પરિસર જાહેર સ્થળ હોવાથી અહીં આવી પ્રવૃત્તિઓને કડક પ્રતિબંધિત કરવામાં આવી છે.
અગાઉ પણ થઈ ચૂક્યા છે આવા કેસ
મુંબઈમાં અગાઉ પણ કથિત તાંત્રિકો અને નકલી બાપાઓ દ્વારા રેલવે પરિસરમાં પોસ્ટરો લગાવવાના બનાવો સામે આવ્યા હતા. પરંતુ આ વખતે ૧૫,૦૦૦ પોસ્ટરોનો જથ્થો મળતા આ કેસ વધુ ગંભીર ગણાઈ રહ્યો છે.
રેલવે પ્રશાસનની ચેતવણી
રેલવે પ્રશાસને સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે:
-
પરવાનગી વગર કોઈપણ જાહેરાત ચલાવવી ગુનો છે
-
રેલવે સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડનાર સામે કડક કાર્યવાહી થશે
-
અંધશ્રદ્ધા ફેલાવનાર તત્વોને બખ્શવામાં આવશે નહીં
આગામી સમયમાં સ્ટેશનો પર સર્વેલન્સ વધારવામાં આવશે અને CCTV મોનિટરિંગ મજબૂત બનાવાશે.
RPF અને IT સેલની ભૂમિકા
આ કેસમાં IT સેલની મદદથી ડિજિટલ માહિતી એકત્ર કરવામાં આવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા અને ઓનલાઈન પ્રચારની પણ તપાસ થઈ રહી છે. RPF સ્ટાફ દ્વારા સ્ટેશન પર પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું છે.
સમાજ માટે સંદેશ
આ કાર્યવાહી માત્ર કાયદાકીય પગલું નથી પરંતુ સમાજ માટે એક સંદેશ પણ છે કે:
-
અંધશ્રદ્ધા સામે જાગૃતિ જરૂરી છે
-
ગેરકાયદેસર પ્રચારથી દૂર રહેવું જોઈએ
-
સત્તાવાર પરવાનગી વગર કોઈ પણ જાહેરાત ન કરવી
નિષ્કર્ષ
મુંબઈ રેલવે પરિસરમાં નકલી “બાબા બંગાળી”ના નામે ચાલી રહેલા ગેરકાયદેસર પ્રચારનો ભાંડાફોડ કરીને રેલવે પ્રશાસને એક મહત્વપૂર્ણ કાર્યવાહી કરી છે. ૧૫,૦૦૦ પોસ્ટરો જપ્ત થવા, આરોપીઓની ધરપકડ અને અનેક કલમો હેઠળ ગુનો નોંધાતા આ કેસ હવે ગંભીર તપાસ હેઠળ છે.
આ કામગીરીથી સ્પષ્ટ થાય છે કે રેલવે પરિસરમાં ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે હવે કડક વલણ અપનાવવામાં આવશે. કાયદાના હાથ લાંબા હોય છે અને ગેરકાયદેસર પ્રચાર કરનાર કોઈ પણ વ્યક્તિ કાયદાથી બચી શકશે નહીં – એવો સંદેશ આ કાર્યવાહી દ્વારા સમાજને આપવામાં આવ્યો છે.
