30 મે બાદ સંભાળશે ત્રણેય સેનાની કમાન, જનરલ અનિલ ચૌહાણ થશે નિવૃત
ભારતની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર વચ્ચે લેફ્ટનન્ટ જનરલ એન.એસ. રાજા સુબ્રમણીને દેશના નવા ચીફ ઓફ ડિફેન્સ સ્ટાફ (CDS) તરીકે નિયુક્ત કરવાની તૈયારી પૂર્ણ થઈ ગઈ હોવાનું જાણવા મળી રહ્યું છે. હાલના CDS જનરલ Anil Chauhan 30 મે બાદ નિવૃત થવાના હોવાથી હવે દેશની ત્રણેય સેનાનું સંયુક્ત નેતૃત્વ લેફ્ટનન્ટ જનરલ N. S. Raja Subramani સંભાળશે તેવી ચર્ચા તેજ બની છે.
દેશની સેનામાં CDSનું પદ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. આ પદ પર રહેનાર અધિકારી ભારતીય સેના, વાયુસેના અને નૌસેનાની સંયુક્ત વ્યૂહરચના, ઓપરેશનલ કોઓર્ડિનેશન અને આધુનિકીકરણ માટે મુખ્ય ભૂમિકા ભજવે છે. ઉપરાંત રક્ષા મંત્રાલય હેઠળ રચાયેલા ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ મિલિટરી અફેર્સ (DMA)ના સચિવ તરીકેની જવાબદારી પણ CDS પાસે રહે છે. તેથી લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજા સુબ્રમણી પર હવે દેશની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવાની જવાબદારી રહેશે.
સૈન્ય સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજા સુબ્રમણી લાંબા સમયથી ભારતીય સેનામાં વિવિધ મહત્વપૂર્ણ પદો પર સેવા આપી ચૂક્યા છે. તેઓ વ્યૂહાત્મક આયોજન, ઓપરેશનલ મેનેજમેન્ટ અને બોર્ડર સિક્યુરિટી મામલાઓમાં વિશાળ અનુભવ ધરાવે છે. ઉત્તર અને ઉત્તર-પૂર્વના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં તેમની કામગીરીને સેનામાં ખાસ મહત્વ આપવામાં આવે છે.
ભારત સરકારે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે વધુ સારા સંકલન અને આધુનિક યુદ્ધની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને CDS પદને વધુ સશક્ત બનાવવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. દેશના પ્રથમ CDS તરીકે જનરલ Bipin Rawat ની નિમણૂક બાદ આ પદનું મહત્વ ઘણું વધ્યું હતું. ત્યારબાદ જનરલ અનિલ ચૌહાણે આ જવાબદારી સંભાળી હતી અને હવે આ મહત્વપૂર્ણ પદ પર રાજા સુબ્રમણીની એન્ટ્રીને લઈને સૈન્ય અને રાજકીય વર્તુળોમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે.
વિશેષજ્ઞોના મત મુજબ વર્તમાન સમયમાં ભારત માટે ચીન અને પાકિસ્તાનની સરહદ પર વધતી સુરક્ષા પડકારો, ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં વધતી વ્યૂહાત્મક સ્પર્ધા અને સાયબર-ડિફેન્સ જેવા મુદ્દાઓ વચ્ચે નવા CDSની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહેશે. ભારત સતત પોતાની ડિફેન્સ કેપેબિલિટી વધારવા, આત્મનિર્ભરતા તરફ આગળ વધવા અને ટેક્નોલોજી આધારિત યુદ્ધ માટે તૈયાર થઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં રાજા સુબ્રમણી પાસે સેનાના આધુનિકીકરણ અને થિયેટર કમાન્ડ જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટને આગળ વધારવાની મોટી જવાબદારી રહેશે.
સૂત્રો અનુસાર આગામી સમયમાં ત્રણેય સેનાઓ વચ્ચે વધુ એકીકૃત કમાન્ડ સિસ્ટમ વિકસાવવાની દિશામાં કામગીરી તેજ બની શકે છે. CDS તરીકે રાજા સુબ્રમણી સેનાની લાંબા ગાળાની વ્યૂહરચના, ડિફેન્સ ખરીદી, ટેક્નોલોજીકલ અપગ્રેડેશન અને સંયુક્ત તાલીમ કાર્યક્રમો પર વિશેષ ધ્યાન આપશે તેવી અપેક્ષા છે.
દેશની સુરક્ષા વ્યવસ્થામાં આ ફેરફારને લઈને રક્ષા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા વર્તુળોમાં ઉત્સુકતા જોવા મળી રહી છે. નવા CDS તરીકે લેફ્ટનન્ટ જનરલ રાજા સુબ્રમણીની નિમણૂક ભારતની સૈન્ય નીતિ અને ભવિષ્યની સુરક્ષા વ્યૂહરચનામાં મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
3








