લોગબુક–કિલોમીટરની ગેરરીતિ, એજન્સીને બ્લેકલિસ્ટ કરવાની ઉગ્ર માંગ
વંથલી તાલુકાની આઈ.સી.ડી.એસ. (Integrated Child Development Services) કચેરી ખાતે ચાલતી વાહન વ્યવસ્થામાં કથિત ભ્રષ્ટાચારનો મુદ્દો હવે ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી ચૂક્યો છે. જિલ્લા પંચાયત જુનાગઢના આદેશ અનુસાર વંથલી તાલુકામાં ICDS માટે જરૂરી વાહન વ્યવસ્થા પૂરાં પાડવાની જવાબદારી ‘વર્ધમાન ટુર એન્ડ ટ્રાવેલ્સ’ નામની ખાનગી એજન્સીને સોંપવામાં આવી હતી. જોકે, હવે આ એજન્સી અને કચેરીના જવાબદાર અધિકારીઓ વચ્ચેની સંભવિત મિલીભગતથી સરકારી નાણાંનો વ્યાપક દુરુપયોગ થતો હોવાની લેખિત ફરિયાદો ઉઠતાં સમગ્ર મામલો ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે.
ટેન્ડરની શરતો અને વાસ્તવિકતા વચ્ચેનો ભેદ
ICDS જેવી સંવેદનશીલ યોજના અંતર્ગત વાહન વ્યવસ્થાનો હેતુ આંગણવાડી કેન્દ્રો સુધી પોષણ સામગ્રી, દસ્તાવેજો, અધિકારીઓની મુલાકાત તેમજ અન્ય સરકારી કામગીરીને સરળ અને સમયસર બનાવવાનો હોય છે. ટેન્ડરની શરતો મુજબ એજન્સીને નિશ્ચિત પ્રકારના વાહનો, યોગ્ય લાયસન્સ ધરાવતા ડ્રાઈવરો, નિયમિત લોગબુક, મીટર રીડીંગ અને પારદર્શક બિલિંગ સાથે સેવા આપવી ફરજિયાત હતી. પરંતુ ફરિયાદીઓનો આક્ષેપ છે કે હકીકતમાં ઘણી વખત વાહનો સ્થળ પર હાજર જ રહેતા નથી, છતાં કાગળ પર પૂર્ણ કામગીરી દર્શાવી બિલ પાસ કરાવવામાં આવે છે.
લોગબુક અને કિલોમીટરની ગેરરીતિ
અરજદારોએ જિલ્લા પંચાયત અને સંબંધિત અધિકારીઓને કરેલી રજૂઆતોમાં સ્પષ્ટ રીતે જણાવ્યું છે કે વાહનોની લોગબુકમાં દર્શાવેલા કિલોમીટર અને વાસ્તવિક મુસાફરી વચ્ચે ભારે તફાવત જોવા મળે છે. ઘણી વખત એક જ દિવસે અશક્ય એટલા કિલોમીટર દર્શાવવામાં આવ્યા છે, જ્યારે સ્થાનિક કર્મચારીઓ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોના સાક્ષીઓ મુજબ વાહનોએ તે રૂટ પર સફર કરી જ નથી. લોગબુકમાં એકસરખા હસ્તાક્ષર, સમાન સમય નોંધ અને સંદિગ્ધ એન્ટ્રીઓ ભ્રષ્ટાચાર તરફ ઇશારો કરે છે.
ડ્રાઈવરોના લાયસન્સ અને વાહન વિગતો પર સવાલ
ફરિયાદ મુજબ કેટલાક વાહનો માટે દર્શાવાયેલા ડ્રાઈવરોના લાયસન્સ માન્ય નથી કે સમયસર નવિનીકરણ કરાયેલા નથી. ક્યાંક તો એક જ ડ્રાઈવરનું નામ અલગ અલગ વાહનો માટે દર્શાવાયું હોવાનો પણ આક્ષેપ છે. આ ઉપરાંત, ટેન્ડર મુજબ જે મોડલ અને ક્ષમતાના વાહનો હોવા જોઈએ તેનાથી અલગ, નીચી ક્ષમતા ધરાવતા વાહનો ચલાવાતા હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
મે અને જુલાઈ 2025ની રજૂઆતો બાદ પણ કાર્યવાહી નહીં
અરજદારોએ મે અને જુલાઈ 2025 દરમિયાન જિલ્લા પંચાયત જુનાગઢ તથા સંબંધિત વિભાગોમાં લેખિત રજૂઆતો કરી હતી. તેમાં સ્પષ્ટ રીતે તપાસની માંગ, બિલિંગ પર રોક અને જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહી કરવાની માગ ઉઠાવવામાં આવી હતી. તેમ છતાં, લાંબા સમય સુધી કોઈ સ્પષ્ટ કાર્યવાહી ન થતાં ફરિયાદીઓમાં ભારે નારાજગી ફેલાઈ છે. આ વિલંબથી એવું લાગી રહ્યું છે કે મામલાને દબાવવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે.
સરકારી નાણાંના દુરુપયોગનો ગંભીર આક્ષેપ
ICDS જેવી યોજના ગર્ભવતી મહિલાઓ, ધાત્રી માતાઓ અને નાના બાળકોના પોષણ સાથે સીધી રીતે સંકળાયેલી છે. આવા વિભાગમાં જો વાહન વ્યવસ્થા જેવી મૂળભૂત સેવા પણ ભ્રષ્ટાચારની શિકાર બને તો તેનો સીધો પ્રભાવ લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચતી સેવાઓ પર પડે છે. ફરિયાદીઓનો દાવો છે કે ખોટા બિલિંગ અને કાગળી કામગીરીના કારણે સરકારને લાખો રૂપિયાનું નુકસાન થયું હોવાની સંભાવના છે.
સ્વતંત્ર તપાસ કમિટીની માંગ
આ સમગ્ર મામલાની ગંભીરતા જોતા અરજદારોએ એક સ્વતંત્ર અને નિષ્પક્ષ તપાસ કમિટીની રચનાની માંગ કરી છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, માત્ર આંતરિક તપાસથી સત્ય બહાર નહીં આવે, કારણ કે કચેરીના કેટલાક જવાબદાર અધિકારીઓની સંડોવણી હોવાની શંકા છે. કમિટીમાં જિલ્લા બહારના અધિકારીઓ, ઓડિટ વિભાગના પ્રતિનિધિઓ અને કાનૂની નિષ્ણાતોને સામેલ કરવાની ભલામણ કરવામાં આવી છે.
ટેન્ડર સ્થગિત અને એજન્સીને બ્લેકલિસ્ટ કરવાની માગ
જ્યાં સુધી તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ‘વર્ધમાન ટુર એન્ડ ટ્રાવેલ્સ’નું ટેન્ડર તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત કરવામાં આવે તેવી ઉગ્ર માંગ ઉઠી છે. ફરિયાદીઓનો આગ્રહ છે કે જો પ્રાથમિક તપાસમાં પણ ગેરરીતિ સાબિત થાય તો એજન્સીને કાયમી ધોરણે બ્લેકલિસ્ટ કરી ભવિષ્યમાં કોઈપણ સરકારી કામથી દૂર રાખવી જોઈએ.
જવાબદાર અધિકારીઓ સામે કાર્યવાહીનો દબાણ
માત્ર ખાનગી એજન્સી જ નહીં, પરંતુ કચેરીના જવાબદાર અધિકારીઓ સામે પણ કડક પગલાં લેવાની માંગ ઉઠી છે. બિલ પાસ કરનાર, દેખરેખ રાખનાર અને લોગબુક ચકાસવાની જવાબદારી ધરાવતા અધિકારીઓની ભૂમિકા શંકાસ્પદ હોવાનું જણાવાઈ રહ્યું છે. સરકારી નોકરીમાં રહીને જો કોઈ અધિકારી ભ્રષ્ટાચારને પ્રોત્સાહન આપે તો તેની સામે શિસ્તભંગની કાર્યવાહી કરવાની માંગ ઉઠી છે.
સ્થાનિક સ્તરે ઉગ્ર પ્રતિક્રિયા
આ મામલો બહાર આવતા વંથલી તાલુકામાં રાજકીય અને સામાજિક સ્તરે પણ ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સ્થાનિક આગેવાનો અને સામાજિક કાર્યકરો દ્વારા પારદર્શક તપાસની માગ સાથે ઉચ્ચ કક્ષાએ રજૂઆત કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે. કેટલાક સંગઠનો દ્વારા આવનારા દિવસોમાં આ મુદ્દે આવેદનપત્ર અને વિરોધ પ્રદર્શન કરવાની પણ ચર્ચા છે.
પ્રશાસનની પ્રતિક્રિયા
પ્રશાસન તરફથી મળતી માહિતી મુજબ ફરિયાદોની પ્રાથમિક ચકાસણી શરૂ કરવામાં આવી છે અને જવાબદાર સામે કાર્યવાહી ગતિમાં હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન કે સ્પષ્ટ કાર્યવાહી જાહેર ન થતાં લોકોમાં અસંતોષ યથાવત છે. હવે સૌની નજર જિલ્લા પંચાયત અને રાજ્ય સ્તરના અધિકારીઓના નિર્ણય પર ટકી છે.
પારદર્શકતા અને જવાબદારીની જરૂર
આ ઘટના ફરી એકવાર દર્શાવે છે કે સરકારી યોજનાઓમાં પારદર્શકતા અને કડક દેખરેખ કેટલી જરૂરી છે. જો સમયસર તપાસ અને કાર્યવાહી ન થાય તો આવા કૌભાંડો અન્ય વિભાગોમાં પણ પ્રોત્સાહન પામે. ICDS જેવી સંવેદનશીલ યોજના માટે તો ખાસ કરીને “ઝીરો ટોલરન્સ”ની નીતિ અપનાવવાની જરૂરિયાત છે.
આગામી દિવસોમાં શું?
હવે જોવાનું રહ્યું કે સ્વતંત્ર તપાસ કમિટી રચાશે કે નહીં, ટેન્ડર સ્થગિત થશે કે નહીં અને એજન્સી સામે કડક પગલાં લેવાશે કે કેમ. જો વાસ્તવમાં લોગબુક, કિલોમીટર અને બિલિંગમાં ગેરરીતિ સાબિત થાય તો આ મામલો માત્ર વંથલી પૂરતો સીમિત નહીં રહે, પરંતુ સમગ્ર જિલ્લામાં ICDS સહિત અન્ય વિભાગોની કામગીરી પર પણ પ્રશ્નચિહ્ન ઊભું કરશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ સરકારી તંત્ર માટે ચેતવણીરૂપ છે કે જાહેર નાણાં અને જનહિત સાથે કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી કે ભ્રષ્ટાચાર સહન કરવામાં આવશે નહીં—એવો કડક સંદેશ સમયસર આપવો હવે અત્યંત જરૂરી બની ગયો છે.
