વિકાસના રનવે પર ખેતીનું બ્રેક! દ્વારકામાં એરપોર્ટ માટે પ્રાથમિક સર્વે શરૂ, ૮૦૦ એકર ફળદ્રુપ જમીન નિશાન પર – આજથી જ કપરા વિરોધના સૂર

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લો – એક તરફ ધાર્મિક પર્યટન, બીજી તરફ દરિયાકાંઠાનો વ્યાપાર અને હવે ત્રીજી તરફ મોટા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સનું કેન્દ્ર બનતો જાય છે. આ જ ક્રમમાં દ્વારકા જિલ્લામાં એરપોર્ટ સ્થાપવાની મહત્ત્વાકાંક્ષી યોજના હવે કાગળ પરથી જમીન પર ઉતરતી દેખાઈ રહી છે.

દ્વારકાના વસઈ ગામ સહિત ત્રણ ગામોમાં આજથી એરપોર્ટ માટે પ્રાથમિક સર્વેની કાર્યવાહી સત્તાવાર રીતે શરૂ કરવામાં આવી છે. પ્રાંત અધિકારી, રેવન્યુ વિભાગની ટીમ, સર્વે સ્ટાફ અને અન્ય સંબંધિત અધિકારીઓએ સ્થળ પર પહોંચીને જમીનની માપણી, ભૌગોલિક સ્થિતિ અને આસપાસના વિસ્તારનું નિરીક્ષણ શરૂ કર્યું છે.

પરંતુ વિકાસની આ શરૂઆત સાથે જ ખેડૂત સમુદાયમાં ચિંતા અને અસંતોષના વાદળો ઘેરા બનતા જઈ રહ્યા છે.

૮૦૦ એકરથી વધુ જમીન પસંદ – વિકાસનો વિશાળ પાયો

પ્રાથમિક માહિતી મુજબ, એરપોર્ટ માટે ૮૦૦ એકરથી વધુ જમીન પસંદ કરવામાં આવી છે. આ જમીન મુખ્યત્વે વસઈ સહિત નજીકના ત્રણ ગામોના સીમાડામાં આવે છે. પ્રોજેક્ટના પ્રથમ તબક્કામાં રનવે, ટેક્સીવેઈ, ટર્મિનલ બિલ્ડિંગ, કાર્ગો ઝોન અને સુરક્ષા વિસ્તાર માટે વિશાળ જમીનની જરૂરિયાત હોવાને કારણે આટલો મોટો વિસ્તાર પસંદ કરવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે.

પ્રાંત અધિકારી અને રેવન્યુ ટીમ દ્વારા:

• જમીનની જાત

• ફળદ્રુપતા

• સિંચાઈની સુવિધા

• ખેતીનો વર્તમાન ઉપયોગ

• આસપાસના રહેણાંક વિસ્તારો

આ તમામ બાબતોનું બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે.

ફળદ્રુપ જમીન – વિરોધની મુખ્ય ચિંગારી

એરપોર્ટ માટે પસંદ કરાયેલી જમીન અંગે સૌથી મોટો મુદ્દો એ છે કે,
👉 આ જમીન અત્યંત ફળદ્રુપ છે.

આ વિસ્તારમાં:

• મગફળી

• ઘઉં

• જીરું

• કપાસ

• બાજરી

જવાં પાકો નિયમિત રીતે લેવાય છે. ઘણાં ખેડૂતો માટે આ જમીન માત્ર રોજગારીનું સાધન નહીં, પરંતુ પેઢીદર પેઢીની સંપત્તિ છે.

ખેડૂતોએ ખુલ્લેઆમ કહેવું શરૂ કર્યું છે કે:

“વિકાસના નામે જો ખેતી છીનવી લેવામાં આવશે, તો અમારું જીવન શું?”

સર્વે શરૂ થતા જ ગામડાંમાં ચર્ચા અને ચિંતા

આજથી સર્વે શરૂ થવાની સાથે જ વસઈ સહિત ત્રણેય ગામોમાં:

• ખેડૂતોના જૂથોમાં ચર્ચાઓ

• પંચાયત સ્તરે બેઠકો

• વડીલો અને યુવાનો વચ્ચે તર્ક-વિતર્ક

શરૂ થઈ ગયા છે.

ઘણા ખેડૂતોનું માનવું છે કે,

• જમીનનું મૂલ્ય બજારભાવ પ્રમાણે નહીં મળે

• એકમુષ્ટ વળતરથી જીવન લાંબું ચાલશે નહીં

• વિકલ્પ રોજગારી અંગે કોઈ સ્પષ્ટતા નથી

આ તમામ મુદ્દાઓને કારણે આગામી દિવસોમાં સંગઠિત વિરોધ ઊભો થવાનો સંકેત સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે.

પ્રશાસનનું મંતવ્ય – “આ તો માત્ર પ્રાથમિક સર્વે”

પ્રશાસન તરફથી સ્પષ્ટ કરવામાં આવ્યું છે કે:

• હાલ ફક્ત પ્રાથમિક સર્વે ચાલી રહ્યો છે

• જમીન સંપાદન અંગે હજી અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી

• ખેડૂતોની સંમતિ અને કાયદેસર પ્રક્રિયા બાદ જ આગળ વધવામાં આવશે

પ્રાંત અધિકારીનું કહેવું છે કે,

“સરકાર વિકાસ સાથે સ્થાનિક લોકોના હિતનું પણ ધ્યાન રાખશે. કોઈ પણ નિર્ણય લેવામાં આવે તે પહેલાં તમામ પક્ષોને સાંભળવામાં આવશે.”

પરંતુ ખેડૂતોનું માનવું છે કે,
👉 જ્યારે સર્વે શરૂ થઈ જાય છે, ત્યારે નિર્ણય લગભગ નક્કી જ માનવામાં આવે છે.

એરપોર્ટ કેમ જરૂરી? સરકારનું દલીલ

સરકાર અને આયોજનકારોનું કહેવું છે કે દ્વારકા જિલ્લામાં એરપોર્ટ બનવાથી:

• ધાર્મિક પ્રવાસનને મોટો વેગ મળશે

• દેશ-વિદેશથી યાત્રીઓ માટે સીધી સુવિધા મળશે

• રોજગારીની નવી તકો ઊભી થશે

• વિસ્તારના વ્યાપાર અને ઉદ્યોગોને લાભ મળશે

ખાસ કરીને દ્વારકાધીશ મંદિર, બેટ દ્વારકા અને આસપાસના તીર્થસ્થાનો માટે એર કનેક્ટિવિટી મહત્વપૂર્ણ ગણાવવામાં આવી રહી છે.

પરંતુ પ્રશ્નો અનેક…

સ્થાનિક લોકો પૂછે છે:

• વિકાસ માટે ફળદ્રુપ ખેતી જમીન જ કેમ?

• બંજર અથવા ઓછી ઉપયોગી જમીન પર એરપોર્ટ કેમ નહીં?

• ખેતી ગુમાવનાર ખેડૂતો માટે સ્થાયી રોજગારી શું?

• વળતરનું મૂલ્યાંકન કેવી રીતે થશે?

આ પ્રશ્નોનો જવાબ હજુ સ્પષ્ટ નથી.

આગામી દિવસોમાં શું?

આ પ્રાથમિક સર્વેના આધારે:

• રિપોર્ટ તૈયાર થશે

• રાજ્ય સરકારને મોકલાશે

• ત્યારબાદ જમીન સંપાદન પ્રક્રિયા શરૂ થવાની શક્યતા

જો ખેડૂતોની ચિંતા અને વિરોધને યોગ્ય રીતે સાંભળવામાં નહીં આવે, તો આ પ્રોજેક્ટ:

👉 મોટા આંદોલનનું સ્વરૂપ લઈ શકે છે
👉 વિકાસ અને ખેતી વચ્ચે સીધો ટકરાવ ઊભો કરી શકે છે

નિષ્કર્ષ – વિકાસ સામે પ્રશ્નચિહ્ન

દ્વારકામાં એરપોર્ટ વિકાસનું પ્રતીક બની શકે છે, પરંતુ જો તે વિકાસ ખેડૂતોની જમીન અને જીવનની કીમતે થાય, તો તેનો વિરોધ થવો સ્વાભાવિક છે.

હવે જોવાનું એ રહેશે કે,

• સરકાર સંવાદનો માર્ગ અપનાવે છે કે નહીં

• ખેડૂતોને વિશ્વાસમાં લે છે કે નહીં

• અને વિકાસ સાથે ન્યાયનો સંતુલન રાખી શકે છે કે નહીં

કારણ કે વિકાસનો રનવે ત્યારે જ લાંબો ચાલે,
👉 જ્યારે તેના નીચે જમીન ધરાવતા લોકોનો વિશ્વાસ મજબૂત હોય.