વેસ્ટ એશિયામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ઊભી થયેલી તણાવપૂર્ણ અને યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિને પગલે સમગ્ર વિશ્વમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ વધુ સતર્ક બની ગઈ છે. આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધતા ભૂરાજકીય તણાવની અસર ભારત સહિતના અનેક દેશોની આંતરિક અને બાહ્ય સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ પર પણ જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને દરિયાઈ માર્ગોનો ઉપયોગ આતંકવાદી, દેશવિરોધી અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ માટે થવાની સંભાવનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ભારતના દરિયાકાંઠા વિસ્તારોમાં સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવાના પ્રયાસો તેજ કરવામાં આવ્યા છે. ગુજરાત રાજ્યનો લાંબો દરિયાકિનારો વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે અને તેમાં પણ જામનગર જિલ્લો સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ વિશેષ સંવેદનશીલ ગણાય છે. આવી સ્થિતિમાં રાષ્ટ્રીય સલામતી, જાહેર વ્યવસ્થા અને દરિયાઈ સુરક્ષાને વધુ સશક્ત બનાવવા માટે મરીન ટાસ્ક ફોર્સ, જામનગર દ્વારા વિશાળ સ્તરે “સઘન કોસ્ટલ પેટ્રોલિંગ” હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
તાજેતરના સમયમાં વૈશ્વિક સ્તરે વધતી અસુરક્ષા, આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધ જેવી પરિસ્થિતિઓ અને આતંકવાદી ખતરાઓ વચ્ચે સુરક્ષા એજન્સીઓ સતત એલર્ટ પર છે. સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે જ્યારે કોઈ મોટી આતંકવાદી ઘટના બને છે ત્યારે તેની તરત બાદનો સમય સૌથી વધુ કટોકટીપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ હોય છે. કારણ કે આ સમયગાળામાં સુરક્ષા એજન્સીઓ પર ભારે દબાણ રહે છે અને દેશવિરોધી તત્વો દ્વારા વધુ નુકસાન પહોંચાડવાના પ્રયાસો થઈ શકે છે. પરંતુ સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ સૌથી મહત્વપૂર્ણ સમયગાળો તે ગણાય છે જ્યારે પરિસ્થિતિ સામાન્ય બની ગઈ હોય અને લોકોમાં સાવચેતીનો અભાવ જોવા મળતો હોય. આ જ સમય દરમિયાન ગેરકાયદેસર તત્વો અને આતંકવાદી સંગઠનો સુરક્ષાની ખામીઓનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે. આ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને જામનગરના કોસ્ટલ વિસ્તારમાં વિશેષ સુરક્ષા અભિયાન હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું.
જામનગર જિલ્લો ગુજરાતના દરિયાકિનારાના મહત્વપૂર્ણ વિસ્તારોમાંનો એક છે. અહીં અનેક ઔદ્યોગિક એકમો, રિફાઈનરીઓ, એરફોર્સ સ્ટેશન, બંદરો, જેટીઓ અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ ધરાવતા સંવેદનશીલ વિસ્તારો આવેલા છે. દેશની સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ આ વિસ્તારનું વિશેષ મહત્વ હોવાથી અહીં દરિયાઈ સુરક્ષાને લઈને હંમેશા ઉચ્ચ સ્તરની સાવચેતી રાખવામાં આવે છે. ખાસ કરીને 26/11ના મુંબઈ હુમલા બાદ સમગ્ર દેશમાં દરિયાઈ સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી છે. આતંકવાદીઓ દ્વારા દરિયાઈ માર્ગનો ઉપયોગ કરીને ભારતમાં પ્રવેશ કરવાનો ખતરો સતત સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે ચિંતાનો વિષય રહ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં જામનગર જેવા વ્યૂહાત્મક જિલ્લામાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સની કામગીરી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
આ જ સંદર્ભમાં એ.ટી.એસ. અને કોસ્ટલ સિક્યુરિટીના અધિક પોલીસ મહાનિર્દેશક શ્રી અમિતકુમાર વિશ્વકર્માના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમજ દરિયાઈ સુરક્ષા અને મરીન ટાસ્ક ફોર્સના નાયબ પોલીસ મહાનિરીક્ષક શ્રી એ.એમ. મુનિયા તથા મરીન ટાસ્ક ફોર્સ હજીરાના પોલીસ અધિક્ષક શ્રી એસ.જે. પરમારના નેતૃત્વમાં જામનગર જિલ્લાના વિવિધ કોસ્ટલ વિસ્તારોમાં સઘન પેટ્રોલિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. મરીન ટાસ્ક ફોર્સ જામનગર સેક્ટરના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ધરમવીર આર. યાદવ, પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર જી.એમ. બોપલિયા, પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર ડી.એચ. જાડેજા અને મરીન કમાન્ડોની વિવિધ ટીમોએ સંયુક્ત રીતે આ વિશેષ ઓપરેશન પાર પાડ્યું હતું.
તારીખ 12 મે 2026ના રોજ હાથ ધરાયેલા આ “સઘન કોસ્ટલ પેટ્રોલિંગ” દરમિયાન જામનગર જિલ્લાના એરફોર્સ રેન્જ, સરમત, રસૂલનગર, સિક્કા જેટી, સોલ્ટ ગેટ અને અન્ય દરિયાઈ વિસ્તારોમાં વ્યાપક ચેકિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. સુરક્ષા દળોએ ફૂટ પેટ્રોલિંગ દ્વારા દરિયાકિનારાના સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સતત નજર રાખી હતી. આ દરમિયાન શંકાસ્પદ વ્યક્તિઓ, શંકાસ્પદ બોટ, ફિશ લેન્ડિંગ પોઇન્ટ, ફિશિંગ સેન્ટર, વાઈટલ ઇન્સ્ટોલેશન, અવાવરૂ સ્થળો અને અન્ય સંવેદનશીલ વિસ્તારોની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.
મરીન કમાન્ડોની અલગ અલગ ટીમો દ્વારા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ખૂબ જ સઘન ચેકિંગ કરવામાં આવ્યું હતું. ફિશિંગ બોટોમાં રહેલા દસ્તાવેજો, માછીમારોની ઓળખ, બોટના નંબર અને બંદરોમાં થતી અવરજવર અંગે ચકાસણી કરવામાં આવી હતી. કોઈપણ શંકાસ્પદ હલચલ કે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ જોવા મળે તો તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરી શકાય તે માટે વિશેષ તકેદારી રાખવામાં આવી હતી. દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા હથિયારો, વિસ્ફોટકો, નશીલા પદાર્થો અથવા શંકાસ્પદ તત્વો દેશમાં પ્રવેશ ન કરી શકે તે માટે દરેક બિંદુએ સુરક્ષા દળો સક્રિય જોવા મળ્યા હતા.
સિક્કા જેટી અને આસપાસના વિસ્તારો સુરક્ષા દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. અહીં મોટી ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓ અને પેટ્રોકેમિકલ સંબંધિત સ્થાપનાઓ આવેલી હોવાથી સુરક્ષા એજન્સીઓ ખાસ સતર્ક રહે છે. મરીન ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા આ વિસ્તારોમાં ખાસ ચેકિંગ હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. સુરક્ષા કર્મચારીઓએ દરેક અવરજવર પર નજર રાખી હતી. તેમજ શંકાસ્પદ બોટો અથવા અજાણ્યા લોકો અંગે માહિતી મેળવવા સ્થાનિક માછીમારો અને લોકો સાથે પણ સંપર્ક સાધવામાં આવ્યો હતો.
એરફોર્સ રેન્જ અને અન્ય વ્યૂહાત્મક વિસ્તારોની આસપાસ પણ સુરક્ષા વધુ કડક બનાવવામાં આવી હતી. દેશની સૈન્ય અને વ્યૂહાત્મક સંપત્તિઓની સુરક્ષા માટે આવા વિસ્તારોમાં સતત પેટ્રોલિંગ અને દેખરેખ જરૂરી બને છે. મરીન કમાન્ડોએ દરિયાકિનારાના એવા વિસ્તારોમાં પણ ચેકિંગ હાથ ધર્યું હતું જ્યાં સામાન્ય રીતે લોકોની અવરજવર ઓછી હોય છે. કારણ કે આતંકવાદી અથવા ગેરકાયદેસર તત્વો આવા વિસ્તારોનો ઉપયોગ છુપાઈને પ્રવેશ કરવા માટે કરી શકે છે.
મરીન ટાસ્ક ફોર્સની કામગીરી માત્ર પેટ્રોલિંગ પૂરતી મર્યાદિત નથી. તેઓ દરિયાઈ સુરક્ષા અંગે સ્થાનિક માછીમારો અને ગ્રામજનોમાં જાગૃતિ ફેલાવવાનું કામ પણ કરે છે. માછીમારો દરિયામાં લાંબા સમય સુધી રહેતા હોવાથી તેઓ ઘણી વખત શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓ અંગે મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી શકે છે. આ માટે સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા માછીમારો સાથે સતત સંકલન રાખવામાં આવે છે. તેમને કોઈપણ અજાણી બોટ, શંકાસ્પદ વ્યક્તિ અથવા અસામાન્ય હલચલ અંગે તરત જાણ કરવા સૂચના આપવામાં આવે છે.
ગુજરાતનો લાંબો દરિયાકિનારો દેશની સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ હોવા સાથે પડકારજનક પણ છે. દરિયાઈ માર્ગો દ્વારા થતી દાણચોરી, ગેરકાયદેસર વેપાર, નશીલા પદાર્થોની હેરાફેરી અને આતંકવાદી ઘૂસણખોરી જેવી પ્રવૃત્તિઓને રોકવા માટે સતત સતર્કતા જરૂરી બને છે. મરીન ટાસ્ક ફોર્સ, કોસ્ટલ પોલીસ, કોસ્ટ ગાર્ડ અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન દ્વારા સુરક્ષા વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવી રહી છે.
જામનગર જિલ્લામાં અનેક ફિશ લેન્ડિંગ પોઇન્ટ અને નાના બંદરો આવેલા છે. આવા વિસ્તારોમાં સામાન્ય રીતે મોટી સંખ્યામાં માછીમારો અને બોટોની અવરજવર રહેતી હોય છે. આ કારણે સુરક્ષા દળો માટે દરેક પ્રવૃત્તિ પર નજર રાખવી પડકારજનક બની જાય છે. છતાં આધુનિક ટેક્નોલોજી, પેટ્રોલિંગ અને ગુપ્તચર માહિતીના આધારે સુરક્ષા એજન્સીઓ સતત દેખરેખ રાખી રહી છે.
તાજેતરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વધેલા તણાવને ધ્યાનમાં રાખીને સમગ્ર પશ્ચિમ કિનારે સુરક્ષા વધારવાના નિર્દેશ આપવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેના તણાવને કારણે મધ્ય પૂર્વ વિસ્તારમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે. ભારતના વેપાર, તેલ પુરવઠા અને વ્યૂહાત્મક હિતો સાથે આ વિસ્તાર સીધો જોડાયેલો હોવાથી દેશની સુરક્ષા એજન્સીઓ વધુ એલર્ટ પર છે. આવી પરિસ્થિતિમાં દરિયાઈ સુરક્ષા વધુ મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.
મરીન કમાન્ડો દ્વારા હાથ ધરાયેલા “સઘન કોસ્ટલ પેટ્રોલિંગ” દરમિયાન ટેક્નિકલ સર્વેલન્સનો પણ ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો. સુરક્ષા ટીમોએ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં સંવેદનશીલ સ્થળોની ચકાસણી કરી હતી. રાત્રિના સમયે પણ પેટ્રોલિંગ વધારવામાં આવ્યું હતું જેથી કોઈપણ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ અંજામ ન આપી શકાય. શંકાસ્પદ બોટોની હિલચાલ પર ખાસ નજર રાખવામાં આવી હતી.
સ્થાનિક લોકો અને માછીમારોએ પણ મરીન ટાસ્ક ફોર્સની આ કામગીરીને આવકાર્યો હતો. ઘણા લોકોએ જણાવ્યું હતું કે આવી સઘન સુરક્ષા કામગીરીથી લોકોમાં સુરક્ષાની ભાવના મજબૂત બને છે. તેમજ દેશવિરોધી તત્વો માટે પણ આ એક કડક સંદેશ સમાન છે કે સુરક્ષા એજન્સીઓ સંપૂર્ણ રીતે સતર્ક અને સજ્જ છે.
જામનગર જિલ્લામાં આવેલી ઔદ્યોગિક અને સૈન્ય સંસ્થાઓ દેશની અર્થવ્યવસ્થા અને સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે. આવી સંવેદનશીલ સ્થાપનાઓને ધ્યાનમાં રાખીને સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા સમયાંતરે મૉક ડ્રિલ, પેટ્રોલિંગ અને ચેકિંગ અભિયાન હાથ ધરવામાં આવે છે. મરીન ટાસ્ક ફોર્સનું આ ઓપરેશન પણ એ જ દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે આતંકવાદ અને ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ સામે લડવા માટે માત્ર હાઇ એલર્ટ દરમિયાન જ નહીં પરંતુ સામાન્ય સમયગાળા દરમિયાન પણ સતત સતર્ક રહેવું જરૂરી છે. કારણ કે ઘણી વખત દેશવિરોધી તત્વો લોકો અને તંત્રની બેદરકારીનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરતા હોય છે. આ માટે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં નિયમિત ચેકિંગ, પેટ્રોલિંગ અને સ્થાનિક લોકો સાથે સંકલન અત્યંત જરૂરી બને છે.
મરીન ટાસ્ક ફોર્સ જામનગર દ્વારા હાથ ધરાયેલ આ વિશેષ અભિયાન એ દેશની સુરક્ષા પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા સતત સઘન દેખરેખ અને પેટ્રોલિંગથી માત્ર ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ પર નિયંત્રણ જ નહીં પરંતુ લોકોમાં સુરક્ષા પ્રત્યે વિશ્વાસ પણ વધે છે. જામનગરના દરિયાકિનારાઓ પર મરીન કમાન્ડોની સક્રિય હાજરી એ સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે દેશની સુરક્ષા સાથે કોઈપણ પ્રકારનો સમાધાન કરવામાં નહીં આવે.
આગામી સમયમાં પણ દરિયાઈ સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવા માટે આવી કામગીરી ચાલુ રાખવામાં આવશે તેવી માહિતી સુરક્ષા સૂત્રો દ્વારા આપવામાં આવી છે. સુરક્ષા એજન્સીઓ ટેક્નોલોજી, માનવબળ અને સ્થાનિક સહયોગના આધારે દરિયાકાંઠાને વધુ સુરક્ષિત બનાવવા પ્રયાસરત છે. જામનગર જેવા વ્યૂહાત્મક જિલ્લામાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સની સક્રિય કામગીરી દેશની આંતરિક સુરક્ષા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહી છે.
