પાસ પરમીટ વગર પંચરાઉ લાકડાં ભરેલ ટ્રક ઝડપી; રૂ. ૪.૬૫ લાખનો મુદ્દામાલ કબ્જે**
શહેરા :
પર્યાવરણ સંરક્ષણ અને વન સંપત્તિની રક્ષા માટે સતત સક્રિય બનેલા શહેરા વનવિભાગે ગેરકાયદે લાકડાંની હેરાફેરી સામે વધુ એક મહત્વપૂર્ણ સફળતા મેળવી છે. શહેરા તાલુકાના કાંકરી રોડ પરથી મોડી રાત્રે હાથ ધરવામાં આવેલી નાઈટ પેટ્રોલિંગ દરમિયાન પાસ પરમીટ વગર પંચરાઉ જાતિના લીલા અને તાજા લાકડાં ભરેલ એક ટ્રકને ઝડપી પાડીને અંદાજીત રૂપિયા ૪ લાખ ૬૫ હજારના મુદ્દામાલને કબ્જે લેવામાં આવ્યો છે. આ કાર્યવાહીથી ગેરકાયદે લાકડાં ચોરી અને હેરાફેરી કરનાર તત્વોમાં ખળભળાટ મચી ગયો છે.
વનવિભાગ દ્વારા સઘન કાર્યવાહી
શહેરા તાલુકામાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગેરકાયદે રીતે વન વિસ્તારમાંથી લાકડાં કાપીને વાહનો મારફતે હેરાફેરી કરવામાં આવતી હોવાની ફરિયાદો મળી રહી હતી. આ સંજોગોમાં તાલુકા પરિક્ષેત્ર વન અધિકારી શ્રી આર.વી. પટેલના માર્ગદર્શન અને સૂચનાથી શહેરા વનવિભાગ દ્વારા કડક કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓ પર અંકુશ લાવવા માટે રાત્રિના સમયે વિશેષ નાઈટ પેટ્રોલિંગ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ અભિયાન હેઠળ રાઉન્ડ ફોરેસ્ટર શ્રી એસ.બી. માલીવાડ, નવાગામ વનરક્ષક શ્રી એલ.ડી. રબારી તથા બીટગાર્ડ શ્રી બી.એન. રાવલ સહિતનો વનવિભાગનો સ્ટાફ શહેરા–મોરવા (રેણાં) રોડ પર પેટ્રોલિંગમાં નીકળ્યો હતો.
શંકાસ્પદ ટ્રકને રોકી તપાસ
નાઈટ પેટ્રોલિંગ દરમિયાન કાંકરી રોડ પરથી પસાર થતી એક શંકાસ્પદ ટ્રક પર વનવિભાગની ટીમની નજર પડી હતી. ટ્રકમાં લીલા અને તાજા પંચરાઉ જાતિના લાકડાં ભરેલા હોવાનું જણાતા વનવિભાગે તાત્કાલિક ટ્રક નંબર GJ-09-V-5691 ને રોકી ચાલકની પૂછપરછ શરૂ કરી હતી.
વન અધિકારીઓએ ટ્રકમાં ભરેલ લાકડાં અંગે જરૂરી પાસ પરમીટ રજૂ કરવા માટે ચાલકને જણાવ્યું હતું. જોકે, ચાલક કોઈપણ પ્રકારની માન્ય પરમીટ કે દસ્તાવેજ રજૂ કરી શક્યો ન હતો. પરિણામે ટ્રકમાં ભરેલ લાકડાં ગેરકાયદે રીતે વન વિસ્તારમાંથી કાપી વહન કરાતા હોવાનું સ્પષ્ટ થયું.
રૂ. ૪.૬૫ લાખનો મુદ્દામાલ કબ્જે
પરિસ્થિતિની ગંભીરતા ધ્યાનમાં રાખી વનવિભાગે કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. ટ્રકમાં ભરેલ પંચરાઉ લાકડાં, ટ્રક સહિત કુલ અંદાજીત રૂ. ૪ લાખ ૬૫ હજારનો મુદ્દામાલ કબ્જે લેવામાં આવ્યો હતો. આ સાથે ટ્રક ચાલક સામે વન અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધવાની પ્રક્રિયા હાથ ધરવામાં આવી છે.
વનવિભાગ દ્વારા જપ્ત કરાયેલ લાકડાંને સુરક્ષિત રીતે વન વિભાગના કબ્જામાં રાખી આગળની તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. લાકડાં ક્યાંથી કાપવામાં આવ્યા, કોના આદેશથી વહન કરવામાં આવી રહ્યા હતા અને પાછળ કોઈ સંગઠિત ગેંગ કાર્યરત છે કે નહીં, તે દિશામાં તપાસના ચક્રો ગતિમાન કરવામાં આવ્યા છે.
પંચરાઉ લાકડાંનું પર્યાવરણમાં મહત્વ
પંચરાઉ જાતિના વૃક્ષો પર્યાવરણ માટે અત્યંત મહત્વના ગણાય છે. આવા વૃક્ષો જમીનની ઉર્વરતા જાળવવામાં, વરસાદી પાણીના સંરક્ષણમાં અને જૈવ વૈવિધ્યતાને બચાવવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. ગેરકાયદે રીતે આવા વૃક્ષોની કાપણી કરવાથી પર્યાવરણને ભારે નુકસાન થાય છે.
વનવિભાગના અધિકારીઓએ સ્પષ્ટ જણાવ્યું છે કે વન સંપત્તિની ચોરી માત્ર કાયદાનો ભંગ નથી, પરંતુ ભવિષ્યની પેઢીઓના અધિકારો પર ઘા સમાન છે. તેથી આવા ગુનાઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
વન અધિનિયમ હેઠળ કડક પગલાં
આ કેસમાં વન વિભાગ દ્વારા ભારતીય વન અધિનિયમ તેમજ ગુજરાત વન નિયમો હેઠળ જરૂરી કલમો લાગુ કરી આરોપીઓ સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવશે. જો તપાસ દરમિયાન અન્ય કોઈ વ્યક્તિ કે સંગઠન સંડોવાયેલું હોવાનું બહાર આવશે તો તેમની સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
વનવિભાગે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે ગેરકાયદે લાકડાં કાપણી, પરિવહન કે સંગ્રહ કરનાર કોઈને પણ છોડવામાં આવશે નહીં.
સ્થાનિક વિસ્તારમાં પ્રશંસા
શહેરા તાલુકામાં વનવિભાગની આ કાર્યવાહી બાદ સ્થાનિક લોકો અને પર્યાવરણ પ્રેમીઓએ વનવિભાગની કામગીરીને બિરદાવ્યા છે. સ્થાનિક નાગરિકોનું કહેવું છે કે જો આ રીતે સતત ચેકિંગ અને નાઈટ પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવશે તો ગેરકાયદે લાકડાંની હેરાફેરી પર ચોક્કસ અંકુશ આવશે.
વનવિભાગની અપીલ
વનવિભાગે જાહેરમાં અપીલ કરી છે કે કોઈપણ વ્યક્તિ ગેરકાયદે લાકડાં કાપણી કે વહન કરતા હોવાનું જોયે તો તાત્કાલિક વન વિભાગને જાણ કરે. પર્યાવરણની સુરક્ષા માટે જનસહયોગ અત્યંત જરૂરી છે.
નિષ્કર્ષ
શહેરા વનવિભાગ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવેલી આ સફળ નાઈટ પેટ્રોલિંગ કામગીરીએ ફરી એકવાર સાબિત કર્યું છે કે જો સખત દેખરેખ અને નિષ્ઠાપૂર્વક કાર્યવાહી કરવામાં આવે તો ગેરકાયદે પ્રવૃત્તિઓને અટકાવી શકાય છે. રૂ. ૪.૬૫ લાખના મુદ્દામાલની જપ્તી સાથે વન સંપત્તિની સુરક્ષા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ભરાયું છે. આવનારા સમયમાં પણ આવી કાર્યવાહી ચાલુ રહેશે તેવી વનવિભાગે ખાતરી આપી છે.
