“સમાવેશી શિક્ષણ તરફ મહત્વપૂર્ણ પગલું” — જામનગર નેશનલ સ્કૂલમાં દિવ્યાંગ અને ઓછી નજર ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ લહિયા રૂમની સગવડ.

જામનગર શહેરમાં શિક્ષણ ક્ષેત્રે સમાવેશી અભિગમને વધુ મજબૂત બનાવતા એક સરાહનીય પગલાં રૂપે જામનગર નેશનલ સ્કૂલ ખાતે દિવ્યાંગ અને ઓછી નજર ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે વિશેષ “લહિયા રૂમ” (Reader Room) ની સુવિધા શરૂ કરવામાં આવી છે. આ સુવિધા ખાસ કરીને એવા વિદ્યાર્થીઓને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયાર કરવામાં આવી છે જેઓ દ્રષ્ટિબાધિત છે અથવા પરીક્ષા દરમિયાન લહિયાની જરૂર પડે છે.

🏫 સમાન તકનો સંદેશ આપતું આયોજન

શાળા સંચાલનનો મુખ્ય હેતુ એ રહ્યો છે કે દરેક વિદ્યાર્થીને, તેની શારીરિક મર્યાદા છતાં, સમાન શિક્ષણ અને પરીક્ષા આપવા યોગ્ય વાતાવરણ મળે. દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓને ઘણી વખત પરીક્ષા દરમિયાન લેખન સહાય (લહિયો) અથવા વાંચન સહાયની જરૂર પડે છે. આ જરૂરિયાતને ધ્યાનમાં રાખીને અલગ રૂમ, શાંતિપૂર્ણ વાતાવરણ અને વિશેષ સુવિધાઓ સાથે લહિયા રૂમ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે.

આ રૂમમાં પૂરતી લાઈટિંગ, વિશાળ બેસવાની વ્યવસ્થા, ઓછી અવાજવાળો માહોલ અને સહાયક સ્ટાફની હાજરી રાખવામાં આવી છે જેથી વિદ્યાર્થીઓ આરામથી અને નિરાંતે પોતાની પરીક્ષા આપી શકે.

👩‍🏫 પ્રશિક્ષિત લહિયાઓની નિમણૂક

લહિયા રૂમ માટે ખાસ પ્રશિક્ષિત લહિયાઓની નિમણૂક કરવામાં આવી છે. આ લહિયાઓને બોર્ડના નિયમો મુજબ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું છે કે તેઓ કેવી રીતે વિદ્યાર્થીના બોલેલા જવાબોને યોગ્ય રીતે લખે અને પરીક્ષાની ગોપનીયતા જાળવે.

શાળા સંચાલન દ્વારા ખાતરી કરવામાં આવી છે કે:

• લહિયો વિદ્યાર્થીની કક્ષાથી નીચા ધોરણનો હોય

• લહિયો વિષય સાથે સંકળાયેલ ન હોય

• પરીક્ષા દરમિયાન કોઈ પ્રકારની અનિયમિતતા ન થાય

આથી પરીક્ષાની પારદર્શિતા જળવાઈ રહે છે અને વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય સહાય મળે છે.

🔍 ઓછી નજર ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ખાસ સુવિધાઓ

ઓછી નજર ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે વિશેષ ડેસ્ક લેમ્પ, મોટા અક્ષરવાળી પ્રશ્નપત્રની નકલ, અને જરૂરી હોય ત્યાં વધારાનો સમય જેવી સુવિધાઓ પણ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી છે. આ તમામ વ્યવસ્થાઓ ગુજરાત બોર્ડના માર્ગદર્શિકા મુજબ કરવામાં આવી છે.

👨‍👩‍👧 વાલીઓમાં ખુશીનો માહોલ

આ નવી સુવિધા શરૂ થતાં દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓના વાલીઓમાં ખુશીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો. ઘણા વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે તેમના બાળકોને હવે પરીક્ષા દરમિયાન તણાવ ઓછો રહેશે અને તેઓ વધુ આત્મવિશ્વાસ સાથે પરીક્ષા આપી શકશે.

એક વાલીએ જણાવ્યું:

“અમારા બાળક માટે આ ખાસ રૂમ આશીર્વાદ સમાન છે. હવે તેને લખવામાં અથવા વાંચવામાં મુશ્કેલી નહીં પડે.”

🧑‍🎓 વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધારો

લહિયા રૂમ શરૂ થતા દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓમાં પણ ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. તેઓએ જણાવ્યું કે હવે તેઓ સામાન્ય વિદ્યાર્થીઓ જેવી જ સુવિધા સાથે પરીક્ષા આપી શકે છે અને પોતાનું શ્રેષ્ઠ પ્રદર્શન કરી શકે છે.

આવી સુવિધાઓ વિદ્યાર્થીઓમાં આત્મવિશ્વાસ વધારવા માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થાય છે, કારણ કે શિક્ષણમાં સમાન તક મળવી એ દરેક બાળકનો મૂળભૂત અધિકાર છે.

📋 બોર્ડના નિયમો મુજબ આયોજન

શાળા દ્વારા તમામ આયોજન ગુજરાત માધ્યમિક અને ઉચ્ચતર માધ્યમિક શિક્ષણ બોર્ડના નિયમો મુજબ કરવામાં આવ્યું છે. પરીક્ષા દરમિયાન CCTV મોનિટરિંગ, સુપરવિઝન અને જરૂરી દસ્તાવેજીકરણની પ્રક્રિયા પણ અમલમાં રાખવામાં આવી છે.

🌍 સમાવેશી શિક્ષણ તરફ પગલું

શિક્ષણ ક્ષેત્રે સમાવેશી અભિગમને આગળ વધારવા માટે આવી પહેલો અત્યંત જરૂરી છે. દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓને યોગ્ય માહોલ અને સહાય મળવાથી તેઓ સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડાઈ શકે છે.

જામનગર નેશનલ સ્કૂલનો આ પ્રયાસ માત્ર એક શાળાની સિદ્ધિ નથી, પરંતુ સમગ્ર શિક્ષણ વ્યવસ્થાને પ્રેરણા આપતો એક મોડલ છે.

🤝 શાળા સંચાલનની પ્રતિબદ્ધતા

શાળા સંચાલનએ જણાવ્યું હતું કે ભવિષ્યમાં પણ દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓ માટે વધુ સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવશે. તેમાં ડિજિટલ લર્નિંગ ટૂલ્સ, ઓડિયો સ્ટડી મટિરિયલ અને વિશેષ માર્ગદર્શન કાર્યક્રમોનો સમાવેશ કરવામાં આવશે.

✨ ઉપસંહાર

જામનગર નેશનલ સ્કૂલ ખાતે દિવ્યાંગ અને ઓછી નજર ધરાવતા વિદ્યાર્થીઓ માટે શરૂ કરવામાં આવેલ લહિયા રૂમ શિક્ષણમાં સમાનતા અને સંવેદનશીલતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. આવી પહેલો દ્વારા સમાજમાં સકારાત્મક સંદેશ જાય છે કે દરેક બાળક સમાન છે અને દરેકને શિક્ષણનો સમાન અધિકાર છે.

આ આયોજનથી દિવ્યાંગ વિદ્યાર્થીઓને માત્ર પરીક્ષા આપવા સહાય નહીં મળે, પરંતુ તેમના જીવનમાં આત્મવિશ્વાસ અને સ્વાભિમાનનો પ્રકાશ પણ ફેલાશે.