સુરતના તડકેશ્વરમાં પાણીની ટાંકી ધરાશાયી થતાં ભ્રષ્ટાચાર, બેદરકારી અને મિલીભગતની ભયાનક હકીકત બહાર આવી

૨૮ કરોડની ટાંકી ટેસ્ટિંગમાં જ ઢળી ગઈ!

સુરત જિલ્લાના અરેડ તાલુકાના તડકેશ્વર ગામમાં ૨૮ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે નિર્માણ થયેલી નવી પાણીની ટાંકી ટેસ્ટિંગ દરમિયાન જ તૂટી પડતાં સમગ્ર જિલ્લામાં હડકંપ મચી ગયો છે. વિકાસના નામે કરોડો રૂપિયા ખર્ચાયા બાદ પણ એક પણ ટીપું પાણી ભરી શક્યા વગર ટાંકી જમીનદોસ્ત થઈ જતા હવે લોકોના મનમાં એક જ સવાલ ઊઠી રહ્યો છે – આ વિકાસ છે કે ખુલ્લેઆમ લૂંટ?

આ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ મેહસાણાની જયંતી સુપર કન્સ્ટ્રક્શન કંપનીને સોંપવામાં આવ્યો હતો. કાગળ પર બધું જ નિયમ મુજબ, ટેન્ડરથી લઈને કામ પૂરું થવા સુધી તમામ પ્રક્રિયા પૂર્ણ બતાવવામાં આવી હતી. પરંતુ હકીકત એ છે કે, જ્યારે ટાંકીનું પ્રાથમિક પરીક્ષણ (ટેસ્ટિંગ) કરવામાં આવ્યું, ત્યારે જ આ વિશાળકાય માળખું ધડાકાભેર તૂટી પડ્યું.

ટેસ્ટિંગમાં જ તૂટી પડેલી ટાંકી – ગંભીર બેદરકારીનો પુરાવો

સામાન્ય રીતે કોઈપણ પાણીની ટાંકી બનાવ્યા બાદ તેમાં પાણી ભરીને પ્રેશર ટેસ્ટિંગ કરવામાં આવે છે. આ ટેસ્ટિંગનો હેતુ એ હોય છે કે માળખું મજબૂત છે કે નહીં, ક્યાંક લીકેજ કે ક્રેક્સ તો નથી ને? પરંતુ તડકેશ્વરની આ ટાંકીમાં તો ટેસ્ટિંગ દરમિયાન જ દીવાલોમાં મોટાં ચીરા પડ્યા અને થોડી જ વારમાં આખી ટાંકી ધરાશાયી થઈ ગઈ.

આ દ્રશ્ય જોનાર સ્થાનિકો સ્તબ્ધ થઈ ગયા હતા. ગ્રામજનોનું કહેવું છે કે, “જો આ ટાંકી ઉપયોગમાં લઈ લેવાઈ હોત અને પછી તૂટી પડતી, તો કેટલા લોકોના જીવ જોખમમાં પડ્યા હોત?”

૨૮ કરોડનો ખર્ચ – પણ ગુણવત્તા શૂન્ય?

પ્રશ્ન એ છે કે, જ્યારે પ્રોજેક્ટનો ખર્ચ ૨૮ કરોડ રૂપિયા જેટલો મોટો હોય, ત્યારે સામગ્રી, ડિઝાઇન અને નિર્માણની ગુણવત્તા એટલી નબળી કેવી રીતે હોઈ શકે?

નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે, ટાંકી તૂટી પડવાના મુખ્ય કારણોમાં નીચેના મુદ્દાઓ હોઈ શકે છે:

• નીચી ગુણવત્તાનો સિમેન્ટ અને લોખંડ

• ડિઝાઇનમાં ગંભીર ખામીઓ

• પ્રેશર સહન કરવાની ક્ષમતા મુજબનો RCC સ્ટ્રક્ચર ન બનાવવો

• યોગ્ય સુપરવિઝનનો અભાવ

• કોન્ટ્રાક્ટર અને અધિકારીઓ વચ્ચે મિલીભગત

કોન્ટ્રાક્ટર સાથે અધિકારીઓની મિલીભગત?

આ પ્રોજેક્ટને લઈ હવે સૌથી મોટો આક્ષેપ એ છે કે, માત્ર કોન્ટ્રાક્ટર નહીં પરંતુ જવાબદાર સરકારી અધિકારીઓની પણ ગંભીર બેદરકારી સામે આવી રહી છે. કારણ કે, કોઈપણ સરકારી કામમાં અલગ-અલગ તબક્કે ચકાસણી થતી હોય છે – સાઇટ ઈન્સ્પેક્શન, ગુણવત્તા પરીક્ષણ, બિલ પાસિંગ વગેરે.

સ્થાનિક આગેવાનોનો આક્ષેપ છે કે, “જો તમામ ચકાસણીઓ યોગ્ય રીતે થઈ હોત, તો આવી ઘટના શક્ય જ ન હોત.”

મેહસાણાની કંપનીને સુરતમાં કામ કેમ?

જયંતી સુપર કન્સ્ટ્રક્શન કંપની મેહસાણાની હોવાનું બહાર આવતા હવે વધુ સવાલો ઊઠી રહ્યા છે. સુરત જિલ્લાના પ્રોજેક્ટમાં બહારની કંપનીને કામ આપવાનું કારણ શું હતું? શું સ્થાનિક કોન્ટ્રાક્ટરોને બાજુ પર રાખવામાં આવ્યા?

આ અંગે લોકોમાં ચર્ચા છે કે, ટેન્ડર પ્રક્રિયામાં જ કંઈક ગડબડ થઈ હોય શકે છે. ક્યાંક ટેન્ડર શરતો એવી તો નથી બનાવી કે માત્ર ચોક્કસ કંપનીને જ ફાયદો થાય?

ગ્રામજનોમાં રોષ, તપાસની માંગ

તડકેશ્વર ગામના રહીશો આ ઘટનાથી ભારે નારાજ છે. ગામજનોએ ખુલ્લેઆમ કહ્યું છે કે, “અમને વર્ષોથી પાણીની સમસ્યા છે. સરકાર પાસે આશા હતી કે નવી ટાંકીથી પાણી મળશે, પરંતુ અહીં તો ટાંકી જ તૂટી પડી.”

ગ્રામજનોએ માંગ કરી છે કે:

• સમગ્ર પ્રોજેક્ટની ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ થાય

• જવાબદાર અધિકારીઓ અને કોન્ટ્રાક્ટર સામે કડક કાર્યવાહી થાય

• થયેલા ખર્ચની રિકવરી કરવામાં આવે

• નવા સિરેથી પારદર્શક રીતે કામ કરાવવામાં આવે

ભ્રષ્ટાચારની પોલ ખુલ્લી – વિકાસ પર પ્રશ્નચિહ્ન

આ ઘટના માત્ર એક ટાંકી તૂટી પડવાની નથી, પરંતુ તે સમગ્ર વિકાસ મોડેલ પર સવાલ ઊભા કરે છે. છેલ્લા કેટલાય વર્ષોમાં કરોડો રૂપિયાનાં વિકાસ કામો થયા છે, પરંતુ આવા બનાવો દર્શાવે છે કે ઘણી જગ્યાએ ગુણવત્તા કરતાં કમિશનને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે.

સામાજિક કાર્યકરોનું કહેવું છે કે, “જો ૨૮ કરોડની ટાંકી ટેસ્ટિંગમાં જ તૂટી પડે છે, તો નાના પ્રોજેક્ટ્સમાં શું હાલત હશે?”

તપાસ થશે કે ફાઇલ દબાઈ જશે?

હવે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે, શું આ મામલે ખરેખર નિષ્પક્ષ તપાસ થશે? કે પછી થોડા દિવસોની ચર્ચા બાદ ફાઈલ ધૂળ ખાશે?

જનતા આશા રાખી રહી છે કે આ વખતે જવાબદારી નક્કી થશે અને માત્ર કાગળ પર નહીં પરંતુ વાસ્તવિક કાર્યવાહી થશે.

નિષ્કર્ષ

સુરત જિલ્લાના તડકેશ્વર ગામમાં ૨૮ કરોડની પાણીની ટાંકી ટેસ્ટિંગ દરમિયાન તૂટી પડવી એ માત્ર અકસ્માત નથી, પરંતુ તે એક ગંભીર ચેતવણી છે. જો હવે પણ આંખ મીંચી લેવામાં આવશે, તો આવનારા દિવસોમાં આવી ઘટનાઓ ફરી ફરી સામે આવશે.

જનહિતમાં એ જરૂરી છે કે, આ મામલાને ગંભીરતાથી લઈ ભ્રષ્ટાચાર, બેદરકારી અને મિલીભગત સામે કડક પગલાં લેવાય, જેથી વિકાસના નામે થતી લૂંટ પર અંકુશ મૂકાઈ શકે.