વિશ્વના ભૂકંપપ્રવણ દેશોમાંથી એક એવા Japan માં સોમવારે આવેલા શક્તિશાળી ભૂકંપે ભારે દહેશત ફેલાવી દીધી છે. પ્રાથમિક અહેવાલો મુજબ 7.4 થી 7.5ની તીવ્રતાનો આ ભયંકર ભૂકંપ ઉત્તર-પૂર્વીય તટ વિસ્તારમાં અનુભવાયો હતો, જેના કારણે સમગ્ર દેશ ધ્રૂજી ઉઠ્યો હતો. આંચકા એટલા પ્રચંડ હતા કે તંત્ર દ્વારા તાત્કાલિક સુનામીની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે અને હજારો લોકોને તટીય વિસ્તારોમાંથી સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવાની કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે.
જાપાનની હવામાન એજન્સી Japan Meteorological Agency મુજબ, ભૂકંપનું કેન્દ્ર પ્રશાંત મહાસાગરમાં અંદાજે 10 કિલોમીટર ઊંડાઈએ હતું. આ ઊંડાઈ અને તીવ્રતાને ધ્યાનમાં રાખીને સુનામીનો ખતરો ગંભીર માનવામાં આવી રહ્યો છે. ખાસ કરીને Iwate, Aomori અને Hokkaido જેવા વિસ્તારોમાં 3 મીટર સુધી ઊંચી સુનામી લહેરો આવવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ સંજોગોમાં જાપાન સરકાર તાત્કાલિક હરકતમાં આવી ગઈ છે. જાપાનના નેતૃત્વ હેઠળ ઇમરજન્સી ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવી છે અને નાગરિકોને કોઈ પણ પ્રકારનો વિલંબ કર્યા વગર ઊંચાણવાળા અને સુરક્ષિત વિસ્તારોમાં ખસવા માટે સૂચનાઓ આપવામાં આવી છે. શહેરોમાં સાયરન વાગી રહ્યા છે, મોબાઈલ એલર્ટ અને ડિજિટલ સ્ક્રીનો પર ચેતવણી સંદેશાઓ ફ્લેશ થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે લોકોમાં અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો છે.
ભૂકંપની અસર માત્ર જમીન સુધી મર્યાદિત રહી નથી, પરંતુ જાપાનની આધુનિક ટ્રાન્સપોર્ટ વ્યવસ્થા પર પણ તેની અસર જોવા મળી રહી છે. દેશની ગૌરવ સમાન બુલેટ ટ્રેન સેવાઓને તાત્કાલિક અસરથી રોકી દેવામાં આવી છે. ખાસ કરીને ટોક્યો અને આઓમોરી વચ્ચેની તમામ હાઈ-સ્પીડ ટ્રેનો હાલ માટે બંધ રાખવામાં આવી છે, જેથી કોઈ અનિચ્છનીય ઘટના ટાળી શકાય.
આ સાથે જ પરમાણુ ઊર્જા સુવિધાઓમાં પણ તાત્કાલિક સુરક્ષા તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. Onagawa Nuclear Power Plant સહિતના સંવેદનશીલ પ્લાન્ટોમાં ઇજનેરો દ્વારા સઘન તપાસ ચાલી રહી છે. હાલ સુધી કોઈ મોટા નુકસાનના અહેવાલ નથી, પરંતુ સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે.
જાહેર પ્રસારણકર્તા NHK દ્વારા પ્રસારિત દૃશ્યોમાં સ્પષ્ટ જોવા મળે છે કે Hachinohe બંદર પરથી જહાજો તાત્કાલિક દરિયાના ઊંડા ભાગોમાં ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે. આ પગલું સુનામીના મોજાંથી જહાજોને સુરક્ષિત રાખવા માટે લેવામાં આવે છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેવાસીઓને ખાલી કરાવવાની પ્રક્રિયા પણ ઝડપી ગતિએ ચાલી રહી છે.
જાપાનના સિસ્મિક સ્કેલ અનુસાર આ ભૂકંપ “અપર 5” કેટેગરીમાં ગણવામાં આવે છે, જેમાં લોકો માટે ઊભા રહેવું પણ મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી તીવ્રતામાં નબળી ઈમારતોને નુકસાન પહોંચવાની સંભાવના વધુ હોય છે અને રસ્તાઓ તથા ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને પણ અસર થઈ શકે છે.
જાપાનમાં આવી ઘટનાઓ નવી નથી, કારણ કે દેશ “પેસિફિક રિંગ ઓફ ફાયર” વિસ્તારમાં આવેલો છે, જ્યાં ભૂકંપ અને જ્વાળામુખી પ્રવૃત્તિઓ વધુ જોવા મળે છે. તેમ છતાં, દરેક વખત આવી કુદરતી આફતો સામે લડવા માટે દેશની તૈયારીઓ અને તંત્રની ઝડપી પ્રતિસાદ ક્ષમતા પ્રશંસનીય રહી છે.
હાલમાં સૌથી મોટો ખતરો સુનામીનો છે. 3 મીટર સુધી ઊંચી લહેરો દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તેથી લોકોને સતત એલર્ટ રહેવા અને તંત્રના સૂચનોનું પાલન કરવા માટે અપીલ કરવામાં આવી રહી છે.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર યાદ અપાવ્યું છે કે કુદરતી આફતો સામે માનવજાત કેટલી અસમર્થ બની શકે છે, પરંતુ યોગ્ય તૈયારી અને સતર્કતા દ્વારા નુકસાનને ઘણી હદ સુધી ઓછું કરી શકાય છે. હવે સમગ્ર વિશ્વની નજર જાપાન પર છે કે આ પરિસ્થિતિમાંથી દેશ કેવી રીતે બહાર આવે છે અને શું આ સુનામી એલર્ટ વાસ્તવમાં વિનાશ લાવે છે કે નહીં.
હાલ માટે તંત્ર સતત મોનિટરિંગ કરી રહ્યું છે અને લોકોને સલામત રાખવા માટે તમામ જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
1






