9 વાગ્યા સુધી 16.88% મતદાન, ફાલ્ટાના 30 બૂથ પર પણ નિર્ણયની રાહ
પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણી 2026 હવે માત્ર રાજકીય જંગ પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી, પરંતુ ચૂંટણી પ્રક્રિયાની વિશ્વસનીયતા, ઇલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) ની સુરક્ષા અને મતદારોના વિશ્વાસનો પણ મોટો પરીક્ષાકાળ બની ગઈ છે. રાજ્યના દક્ષિણ 24 પરગણા જિલ્લામાં આવેલા ડાયમંડ હાર્બર અને મગરહાટ પશ્ચિમ વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં EVM સાથે કથિત ચેડાના ગંભીર આરોપો બાદ ચૂંટણી પંચે 15 મતદાન મથકો પર પુનઃ મતદાનનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. શનિવારે સવારે 7 વાગ્યાથી શરૂ થયેલી આ પુનઃ મતદાન પ્રક્રિયા સાંજે 6 વાગ્યા સુધી ચાલશે, અને શરૂઆતના કલાકોમાં જ મતદારોમાં નોંધપાત્ર ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો.
ચૂંટણી પંચના સત્તાવાર આંકડા અનુસાર સવારે 9 વાગ્યા સુધીમાં કુલ 16.23 ટકા મતદાન નોંધાયું હતું. જેમાં મગરહાટ પશ્ચિમના 11 બૂથ પર 16.88 ટકા જ્યારે ડાયમંડ હાર્બરના 4 બૂથ પર 15.83 ટકા મતદાન નોંધાતા સ્પષ્ટ બન્યું કે મતદારો ફરી એકવાર લોકશાહી પ્રક્રિયામાં વિશ્વાસ સાથે જોડાઈ રહ્યા છે. અનેક સ્થળોએ સવારથી જ લાંબી કતારો જોવા મળી હતી, જે દર્શાવે છે કે મતદારો માત્ર મતદાન માટે જ નહીં, પરંતુ પારદર્શક ચૂંટણી પ્રક્રિયા માટે પણ સજાગ છે.
EVM વિવાદે કેમ મચાવ્યો રાજકીય તોફાન?
29 એપ્રિલે યોજાયેલા બીજા તબક્કાના મતદાન દરમિયાન ભાજપે ગંભીર આરોપ લગાવ્યો હતો કે કેટલાક મતદાન મથકો પર EVM મશીનમાં ભાજપના ‘કમળ’ પ્રતીક ધરાવતા બટનોને ટેપથી ઢાંકી દેવામાં આવ્યા હતા જેથી મતદારોને ઉમેદવારનું નામ અથવા પ્રતીક સ્પષ્ટ રીતે ન દેખાય. ખાસ કરીને ફાલ્ટા વિસ્તારના કેટલાક બૂથમાંથી વાયરલ થયેલા ફોટા અને વીડિયોએ આ વિવાદને વધુ ઉગ્ર બનાવ્યો હતો. સોશિયલ મીડિયા પર ફરતા દૃશ્યોમાં ભાજપ અને CPM ઉમેદવારોની બાજુએ ટેપ લગાવેલી દેખાતા ચૂંટણી પ્રક્રિયા પર સવાલો ઊભા થયા.
ભાજપે આ મામલે માત્ર તકનિકી ખામી નહીં પરંતુ ચૂંટણીને પ્રભાવિત કરવાનો ગોઠવણબદ્ધ પ્રયાસ ગણાવ્યો. વિરોધ પક્ષે બૂથ કેપ્ચરિંગ, ગેરરીતિ અને સત્તાધારી તંત્રના દુરુપયોગના આરોપો સાથે ચૂંટણી પંચ સમક્ષ કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગણી કરી.
ચૂંટણી પંચની ‘ઝીરો ટોલરન્સ’ નીતિ
આ આરોપોને ગંભીરતાથી લેતા પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારી મનોજ અગ્રવાલે સ્પષ્ટ કહ્યું કે જ્યાં જ્યાં ગેરરીતિના વિશ્વસનીય પુરાવા મળશે ત્યાં ચૂંટણી પંચ કોઈપણ પ્રકારની ઢીલાશ નહીં રાખે. લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ, 1951 ની કલમ 58(2) અંતર્ગત ચૂંટણી પંચને મતદાન રદ કરવાની અને પુનઃ મતદાન યોજવાની સત્તા છે, જો EVM ખામી, બૂથ કેપ્ચરિંગ, હિંસા અથવા પ્રક્રિયાગત ભંગ સાબિત થાય.
ચૂંટણી પંચે આ જ જોગવાઈનો ઉપયોગ કરીને 15 બૂથ પર મતદાન રદ જાહેર કરી નવેસરથી મતદાન કરાવવાનો નિર્ણય લીધો. આ પગલાને ચૂંટણી વ્યવસ્થાની વિશ્વસનીયતા જાળવવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
ફાલ્ટાના 30 બૂથ પર હવે શું?
સૌથી વધુ ચર્ચાનો વિષય ફાલ્ટા વિધાનસભા મતવિસ્તાર છે, જ્યાં 30 વધારાના બૂથ પર પણ પુનઃ મતદાનની શક્યતા વ્યક્ત થઈ રહી છે. સૂત્રો મુજબ જિલ્લા ચૂંટણી અધિકારીઓ અને નિરીક્ષકોના અહેવાલોના આધારે અંતિમ નિર્ણય લેવાશે. જો અહીં પણ ગેરરીતિ સાબિત થશે, તો ચૂંટણી પંચ વધુ મોટા પાયે રી-પોલિંગનો આદેશ આપી શકે છે.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો ફાલ્ટાના 30 બૂથ પર ફરી મતદાન થાય, તો તે માત્ર સ્થાનિક પરિણામ નહીં પરંતુ સમગ્ર ચૂંટણીના રાજકીય સંદેશને અસર કરી શકે છે—ખાસ કરીને ડાયમંડ હાર્બર અને અભિષેક બેનર્જી સાથે જોડાયેલા રાજકીય પ્રભાવને ધ્યાનમાં લેતા.
મતદારો શું કહે છે?
બહિરાપુરા કુરકુરિયા એફપી સ્કૂલ જેવા મતદાન મથકોની બહાર લાંબી લાઈનો જોવા મળી હતી, પરંતુ રસપ્રદ બાબત એ હતી કે કેટલાક મતદારોને એ પણ ખબર નહોતી કે તેમના બૂથ પર ફરી મતદાન કેમ થઈ રહ્યું છે. ઘણા લોકોએ જણાવ્યું કે મૂળ મતદાન દરમિયાન તેમને કોઈ ગેરરીતિ અનુભવાઈ નહોતી.
બીજી તરફ કેટલાક મતદારોમાં સરકાર પ્રત્યે નારાજગી સ્પષ્ટ દેખાઈ. ખરાબ રસ્તાઓ, પીવાના પાણીની સમસ્યા, તૂટી પડતી મૂળભૂત સુવિધાઓ અને વિકાસના અભાવ જેવા મુદ્દાઓએ ચૂંટણીને માત્ર રાજકીય નહીં પરંતુ પ્રજાના જીવન સાથે સીધો જોડાયેલ પ્રશ્ન બનાવી દીધો છે.
સૌથી વધુ મતદાનવાળો રાજ્ય બન્યું પશ્ચિમ બંગાળ
પશ્ચિમ બંગાળમાં આ ચૂંટણી દરમિયાન મતદારોનો ઉત્સાહ ઐતિહાસિક રહ્યો છે. રાજ્યમાં બે તબક્કામાં કુલ 92.93 ટકા મતદાન નોંધાયું—જે સ્વતંત્રતા પછીના સમયમાં સૌથી ઊંચું માનવામાં આવે છે.
- પ્રથમ તબક્કો (23 એપ્રિલ): 93.19%
- બીજો તબક્કો (29 એપ્રિલ): 92.67%
આટલી ઊંચી મતદાન ટકાવારી દર્શાવે છે કે બંગાળની જનતા ચૂંટણીને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈ રહી છે. જોકે આ સાથે જ ગેરરીતિના આરોપો ચૂંટણી પ્રક્રિયાની પારદર્શકતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કરે છે.
રાજકીય દ્રષ્ટિએ કેમ મહત્વપૂર્ણ?
ડાયમંડ હાર્બર અને ફાલ્ટા જેવા વિસ્તારો માત્ર સામાન્ય મતવિસ્તારો નથી. અહીંના પરિણામો રાજ્યની સત્તા, તૃણમૂલ કોંગ્રેસની રાજકીય મજબૂતી, ભાજપના વિસ્તરણ અને વિરોધ પક્ષોની સંભવિત ભૂમિકા નક્કી કરી શકે છે. તેથી દરેક બૂથ, દરેક મત અને દરેક ફરિયાદ હવે રાજકીય રીતે વધુ મહત્વ ધરાવે છે.
EVM પર ફરી એકવાર રાષ્ટ્રીય ચર્ચા
આ સમગ્ર ઘટનાએ દેશવ્યાપી EVM વિશ્વસનીયતા મુદ્દે ફરી ચર્ચા શરૂ કરી છે. ચૂંટણી પંચ વારંવાર દાવો કરે છે કે EVM સુરક્ષિત છે, પરંતુ મતદાન મથક સ્તરે ભૌતિક છેડછાડ, બટન ઢાંકવું, મોક પોલિંગ પ્રક્રિયામાં ગેરરીતિ અથવા અધિકારીઓની બેદરકારી જેવા મુદ્દા ચૂંટણી વ્યવસ્થામાં નબળાઈ દર્શાવે છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે EVM મશીન ટેક્નિકલી સુરક્ષિત હોઈ શકે, પરંતુ મતદાન મથક પર માનવ હસ્તક્ષેપ અટકાવવો એટલો જ જરૂરી છે.
હવે આગળ શું?
હાલ તમામની નજર ચૂંટણી પંચના આગામી નિર્ણય પર છે:
- ફાલ્ટાના 30 બૂથ પર શું થશે?
- વધુ ગેરરીતિ બહાર આવશે?
- રાજકીય પક્ષો પરિણામોને સ્વીકારશે?
- ચૂંટણી પછી કાનૂની પડકાર આવશે?
આ બધા પ્રશ્નોના જવાબ આગામી દિવસોમાં મળશે.
નિષ્કર્ષ
પશ્ચિમ બંગાળની ચૂંટણી હવે માત્ર મતદાનની પ્રક્રિયા નથી રહી—તે લોકશાહી વિશ્વાસ, પારદર્શિતા અને પ્રજાના મતાધિકારની સુરક્ષા માટેની કસોટી બની ગઈ છે. 15 બૂથ પરનું પુનઃ મતદાન ચૂંટણી પંચ માટે પણ વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવાની તક છે.
મતદારોની લાંબી કતારો એ સાબિત કરે છે કે ગેરરીતિના આરોપો વચ્ચે પણ લોકો લોકશાહીમાં વિશ્વાસ રાખે છે. હવે જો ચૂંટણી પંચ ઝડપથી, પારદર્શક રીતે અને નિષ્પક્ષતાથી નિર્ણય લે છે, તો તે માત્ર બંગાળ નહીં પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે લોકશાહી પ્રણાલીની વિશ્વસનીયતા મજબૂત કરશે.
પશ્ચિમ બંગાળ આજે માત્ર મત આપી રહ્યું નથી—તે લોકશાહીની વિશ્વસનીયતા માટે મત આપી રહ્યું છે.
