પાટણ જિલ્લાના હારીજ શહેરમાં બપોરના સમયે એક ગંભીર દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી, જેમાં મુખ્ય બજાર વિસ્તારમાં આવેલા જૂના શોપિંગ સેન્ટરની સળંગ ત્રણથી ચાર દુકાનોની ઉપરની છત અચાનક ધરાશાય થતાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. આ દુર્ઘટનામાં એક બાઈક સવાર યુવાન સહિત બે વ્યક્તિ ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. જોકે ઘટનાના સમયે કાળઝાળ ગરમી અને બજારમાં ઓછી અવરજવર હોવાના કારણે મોટી જાનહાનિ ટળી હતી. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા મુજબ જો આ ઘટના સાંજના વ્યસ્ત સમયમાં બની હોત તો અનેક લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ શક્યા હોત.
આ સમગ્ર ઘટના હારીજના જૂના એસબીઆઈ રોડ વિસ્તારમાં બપોરના લગભગ બાર વાગ્યાના આસપાસ બની હતી. અહીં આવેલ એક જૂનું બે માળનું શોપિંગ સેન્ટર લાંબા સમયથી જર્જરિત હાલતમાં હોવાનું સ્થાનિક લોકો જણાવી રહ્યા છે. આ શોપિંગ સેન્ટરમાં આવેલી મિતલ કંગન સ્ટોર્સ, ઢીંગલી ફેશન સહિતની દુકાનોના ઉપરના માળની છત અચાનક તૂટી પડી હતી. છતના મોટા ટુકડાઓ સીધા નીચે દુકાનોની આગળના ભાગ અને રસ્તા પર પટકાતા ભારે અવાજ સાથે લોકો દોડી આવ્યા હતા.
ઘટના બનતા જ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચીસો અને અફડાતફડીનો માહોલ સર્જાયો હતો. આસપાસના વેપારીઓ અને સ્થાનિક લોકો તરત જ મદદ માટે દોડી આવ્યા હતા. છતના કાટમાળ નીચે એક બાઈક સવાર યુવાન દટાઈ જતા લોકોમાં ચિંતા ફેલાઈ ગઈ હતી. સ્થાનિકોએ તાત્કાલિક કાટમાળ હટાવી ઇજાગ્રસ્તને બહાર કાઢ્યો હતો.
માહિતી મુજબ ઇજાગ્રસ્ત યુવાનનું નામ અજમલભાઈ કાળુભાઈ ભરવાડ હોવાનું સામે આવ્યું છે. 27 વર્ષીય અજમલભાઈ પોતાની ઓળખીત મહિલા ખરીદી કરી રહ્યા હતા ત્યાં સુધી બાઈક પર બહાર ઉભા હતા. એ દરમિયાન ઉપરની છત અચાનક તૂટી પડતાં તેઓ ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા. છતના ભાગો સીધા તેમની ઉપર પડતાં તેમને માથા અને શરીરના અન્ય ભાગોમાં ગંભીર ઇજાઓ પહોંચી હતી.
સ્થાનિક લોકોએ તરત જ ઇજાગ્રસ્ત યુવાનને નજીકમાં આવેલા ડૉક્ટર સોમભાઈના દવાખાને પહોંચાડ્યા હતા, જ્યાં તેમને પ્રાથમિક સારવાર આપવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ 108 એમ્બ્યુલન્સને જાણ કરવામાં આવતા ઇજાગ્રસ્તને વધુ સારવાર માટે પાટણ જનતા હોસ્પિટલ ખાતે ખસેડવામાં આવ્યા હતા. ઘટનામાં અન્ય એક મહિલાને પણ ઇજાઓ પહોંચી હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. જોકે તેમની હાલત સ્થિર હોવાનું જણાવાયું હતું.
ઘટનાના સમયે દુકાનની અંદર ખરીદી કરી રહેલા ગ્રાહકોનો આબાદ બચાવ થયો હતો. દુકાનમાં ભીડ ઓછી હોવાથી મોટી જાનહાનિ ટળી હતી. સ્થાનિક વેપારીઓના જણાવ્યા મુજબ હાલ લગ્નસરાની સિઝન ધીમી પડી ગઈ હોવાથી બજારમાં સામાન્ય દિવસોની સરખામણીએ ઓછી ભીડ હતી. સાથે જ બપોરના કાળઝાળ તાપમાનને કારણે લોકો ઘરની બહાર ઓછા નીકળતા હોવાથી બજારમાં અવરજવર પણ ઓછી હતી. આ બંને કારણો મોટી દુર્ઘટના ટળવા માટે જવાબદાર માનવામાં આવી રહ્યા છે.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે જો આ ઘટના સાંજે કે રજાના દિવસે બની હોત તો દુકાનોની બહાર અને રસ્તા પર મોટી સંખ્યામાં લોકો હાજર રહેતા, જેના કારણે જાનહાનિ વધી શકતી હતી. બજાર વિસ્તારમાં સામાન્ય રીતે સાંજના સમયે ભારે ભીડ રહેતી હોય છે. ખાસ કરીને મહિલાઓ અને પરિવારો ખરીદી માટે આવતા હોય છે. તેથી બપોરના સમયે ઘટના બનતાં મોટી આપત્તિ ટળી હોવાનું લોકો જણાવી રહ્યા છે.
દુર્ઘટના બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં લોકોના ટોળેટોળા એકત્ર થઈ ગયા હતા. ઘટનાની જાણ થતાં પોલીસ અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર પણ સ્થળ પર પહોંચી ગયું હતું. પોલીસે વિસ્તારને કોર્ડન કરીને લોકોની અવરજવર રોકી હતી અને બચાવ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. કાટમાળ નીચે અન્ય કોઈ વ્યક્તિ ફસાયા નથી તેની પણ તપાસ કરવામાં આવી હતી.
સ્થાનિક વેપારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ શોપિંગ સેન્ટર ઘણા વર્ષો જૂનું છે અને તેની સ્થિતિ લાંબા સમયથી નબળી બની રહી હતી. દિવાલોમાં તિરાડો, છતમાંથી પડતા પોપડા અને જર્જરિત માળખાને લઈને અગાઉ પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી. તેમ છતાં યોગ્ય મરામત કે સુરક્ષા તપાસ કરવામાં આવી નહોતી.
હારીજ શહેરમાં આવા અનેક જૂના અને જર્જરિત શોપિંગ સેન્ટરો અને મકાનો હોવાની ચર્ચા ફરી એકવાર શરૂ થઈ છે. લોકોનું કહેવું છે કે નગરપાલિકા અને સંબંધિત તંત્ર દ્વારા આવા ખતરનાક મકાનોની નિયમિત તપાસ થવી જોઈએ. જો સમયસર નોટિસો આપી યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં આવે તો આવી દુર્ઘટનાઓ અટકાવી શકાય.
સ્થાનિક નાગરિકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે રોષ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે તંત્ર માત્ર કાગળ પર કાર્યવાહી કરે છે પરંતુ વાસ્તવમાં જર્જરિત ઇમારતો સામે કડક પગલાં લેવામાં આવતા નથી. શહેરમાં ઘણા એવા શોપિંગ સેન્ટરો અને મકાનો છે જે વર્ષોથી જોખમી હાલતમાં ઉભા છે અને કોઈપણ સમયે ધરાશાયી થઈ શકે છે.
નિષ્ણાતોના મતે જૂની ઇમારતો માટે સમયાંતરે સ્ટ્રક્ચરલ ઓડિટ કરાવવું અત્યંત જરૂરી છે. ખાસ કરીને જ્યાં મોટી સંખ્યામાં લોકોની અવરજવર રહેતી હોય તેવી બજાર વિસ્તારોની ઇમારતોની નિયમિત તપાસ થવી જોઈએ. વરસાદ, ગરમી અને સમયના કારણે ઇમારતોની મજબૂતી ઓછી થતી જાય છે અને જો યોગ્ય જાળવણી ન કરવામાં આવે તો આવી દુર્ઘટનાઓ સર્જાઈ શકે છે.
ગુજરાતના વિવિધ શહેરોમાં અગાઉ પણ જર્જરિત ઇમારતો ધરાશાયી થવાના અનેક બનાવો સામે આવી ચૂક્યા છે. કેટલીક ઘટનાઓમાં તો મોટી જાનહાનિ પણ થઈ ચૂકી છે. તેમ છતાં હજુ પણ ઘણા શહેરોમાં જોખમી ઇમારતો લોકો માટે ખતરો બનીને ઉભી છે.
હારીજની આ ઘટનાએ ફરી એકવાર શહેરી સુરક્ષા અને બાંધકામની સ્થિતિ અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. લોકો માંગ કરી રહ્યા છે કે શહેરમાં આવેલા તમામ જૂના શોપિંગ સેન્ટરો અને બહુમાળી ઇમારતોની તાત્કાલિક તપાસ કરવામાં આવે. જ્યાં માળખાકીય જોખમ હોય તેવી ઇમારતો ખાલી કરાવી જરૂરી કાર્યવાહી કરવામાં આવે.
સ્થાનિક વેપારીઓમાં પણ ભયનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ઘણા વેપારીઓનું કહેવું છે કે તેઓ વર્ષોથી જૂની ઇમારતોમાં દુકાનો ચલાવી રહ્યા છે, પરંતુ હવે આવી ઘટનાઓ બાદ તેઓ પોતાની સુરક્ષાને લઈને ચિંતિત બન્યા છે. કેટલાક વેપારીઓએ તંત્ર સમક્ષ સ્ટ્રક્ચરલ તપાસની માંગ પણ કરી છે.
આ ઘટનાએ સામાન્ય નાગરિકોમાં પણ ચિંતા વધારી છે. લોકોનું કહેવું છે કે શહેરોમાં વધતી જૂની ઇમારતો અને યોગ્ય જાળવણીના અભાવને કારણે લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાઈ રહ્યા છે. ખાસ કરીને બજાર વિસ્તારોમાં સુરક્ષા ધોરણો વધુ કડક બનાવવાની જરૂર છે.
પાટણ જિલ્લામાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં શહેરી વિસ્તારોમાં જૂની ઇમારતોની સંખ્યા વધી રહી છે. ઘણા મકાનો અને શોપિંગ સેન્ટરો વર્ષો જૂના હોવા છતાં હજુ ઉપયોગમાં છે. પરંતુ તેમની જાળવણી યોગ્ય રીતે ન થતાં જોખમ વધી રહ્યું છે.
દુર્ઘટના બાદ સ્થાનિક લોકોમાં ચર્ચા ચાલી રહી છે કે હવે તંત્ર જાગશે કે નહીં. લોકો માંગ કરી રહ્યા છે કે માત્ર નોટિસ આપવાથી કામ નહીં ચાલે, પરંતુ ખરેખર જોખમી ઇમારતો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. જો સમયસર પગલાં નહીં લેવામાં આવે તો ભવિષ્યમાં વધુ ગંભીર દુર્ઘટનાઓ સર્જાઈ શકે છે.
ઘટનામાં ઇજાગ્રસ્ત બનેલા અજમલભાઈ ભરવાડ હાલ સારવાર હેઠળ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. તેમના પરિવારજનો અને સ્થાનિક લોકો દ્વારા તેમના સ્વાસ્થ્ય માટે પ્રાર્થના કરવામાં આવી રહી છે. ઘટનાના સાક્ષી બનેલા ઘણા લોકો હજુ પણ ભય અને આઘાતમાંથી બહાર આવી શક્યા નથી.
હારીજમાં બનેલી આ ઘટના શહેર માટે ચેતવણી સમાન બની છે. ગરમી અને ઓછા ટ્રાફિકને કારણે મોટી જાનહાનિ ટળી હોવા છતાં આ દુર્ઘટનાએ અનેક પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. હવે લોકોની નજર તંત્રની આગામી કાર્યવાહી પર ટકેલી છે કે શું ખરેખર શહેરમાં આવેલા જર્જરિત મકાનો સામે સખત પગલાં લેવામાં આવશે કે ફરી એકવાર ઘટના ભૂલી જઈ રોજિંદી સ્થિતિ યથાવત રહેશે.
રિપોર્ટ. અનિલ રામાનુજ રાધનપુર
