ધન્વંતરી આયુર્વેદ કોલેજ મામલે આરોગ્ય મંત્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાની ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક, વિદ્યાર્થીઓના હિતને અપાઈ પ્રથમ પ્રાથમિકતા
ગુજરાત રાજ્યમાં શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે રાજ્ય સરકાર સતત પ્રયત્નશીલ રહી છે. ખાસ કરીને મેડિકલ અને આયુર્વેદિક શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ, આધુનિક સુવિધાઓ અને વિદ્યાર્થીઓના સુરક્ષિત ભવિષ્ય માટે સરકાર દ્વારા અનેક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવી રહ્યા છે. આવી જ એક મહત્વપૂર્ણ અને સંવેદનશીલ બાબત મહિસાગર જિલ્લાના વિરપુર તાલુકામાં આવેલી ધન્વંતરી આયુર્વેદ કોલેજ એન્ડ હોસ્પિટલ, કોયડમ સાથે જોડાયેલી સામે આવી છે. જ્યાં ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિ માટેની નેશનલ કમિશન એટલે કે NCISM દ્વારા કરવામાં આવેલા નિરીક્ષણ દરમિયાન કેટલીક ગંભીર ખામીઓ સામે આવતા રાજ્ય સરકાર તાત્કાલિક એક્શનમાં આવી છે. વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યને કોઈ પ્રકારનું નુકસાન ન થાય અને તેઓને ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ મળતું રહે તે માટે આરોગ્ય મંત્રી શ્રી પ્રફુલ પાનશેરીયાના માર્ગદર્શન હેઠળ રાજ્ય સરકાર દ્વારા ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજી સમગ્ર મામલે ગંભીરતાથી વિચારણા કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે નવી દિલ્હીમાં આવેલી ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિ માટેની નેશનલ કમિશનના મેડિકલ એસેસમેન્ટ એન્ડ રેટિંગ બોર્ડ દ્વારા તા. 06 ઓગસ્ટ 2025ના રોજ એક સત્તાવાર પત્ર પાઠવવામાં આવ્યો હતો. આ પત્રમાં ધન્વંતરી આયુર્વેદ કોલેજ અને હોસ્પિટલની કામગીરી, શૈક્ષણિક માળખું, પ્રાયોગિક શિક્ષણ વ્યવસ્થા તેમજ હોસ્પિટલમાં ઉપલબ્ધ આરોગ્ય સેવાઓ અંગે અનેક મુદ્દાઓનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ કેન્દ્ર સરકારના આયુષ વિભાગ દ્વારા મામલાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને તા. 18 નવેમ્બર 2025ના રોજ ત્રણ સભ્યોની વિશેષ નિરીક્ષણ સમિતિની રચના કરવામાં આવી હતી. આ સમિતિએ સ્થળ પર જઈને કોલેજ અને હોસ્પિટલની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિનું નિરીક્ષણ કર્યું હતું.
સમિતિ દ્વારા કરવામાં આવેલા નિરીક્ષણ દરમિયાન કોલેજમાં અભ્યાસ કરતા વિદ્યાર્થીઓને મળતી સુવિધાઓ, હોસ્પિટલમાં આવતા દર્દીઓની સંખ્યા, સ્ટાફની ઉપલબ્ધતા, શિક્ષણ પદ્ધતિ, પ્રાયોગિક તાલીમ, લેબોરેટરી સુવિધાઓ, લાઈબ્રેરી વ્યવસ્થા તેમજ અન્ય આવશ્યક માળખાકીય સુવિધાઓની વિસ્તૃત સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. નિરીક્ષણ દરમિયાન કેટલાક ગંભીર મુદ્દાઓ સામે આવ્યા હતા. હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની સંખ્યા જરૂરી પ્રમાણ કરતાં ઓછી હોવાનું નોંધાયું હતું. ઉપરાંત જરૂરી સ્ટાફની ઉપલબ્ધતા અને પ્રાયોગિક શિક્ષણ માટેની કેટલીક સુવિધાઓમાં ખામી હોવાનું પણ સામે આવ્યું હતું. લાઈબ્રેરીમાં અભ્યાસ માટે પૂરતા સંદર્ભ પુસ્તકોની અછત, પ્રયોગશાળાઓમાં આધુનિક સાધનોનો અભાવ અને કેટલાક શૈક્ષણિક વિભાગોમાં જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓના અભાવ અંગે પણ સમિતિએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી.
સમિતિએ પોતાના અહેવાલમાં એવી નોંધ પણ કરી હતી કે હાલની પરિસ્થિતિમાં કોલેજમાં વિદ્યાર્થીઓને આગળનું શિક્ષણ યથાયોગ્ય રીતે આપવામાં મુશ્કેલી ઉભી થઈ શકે છે. આ મુદ્દાએ વિદ્યાર્થીઓ, વાલીઓ તેમજ રાજ્ય સરકાર માટે ગંભીર ચિંતા ઉભી કરી હતી. કારણ કે મેડિકલ અને આયુર્વેદિક શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોમાં ગુણવત્તા અને પ્રાયોગિક તાલીમ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય, તેમની કારકિર્દી અને સમાજને મળનારા ભાવિ ડોક્ટરોની ગુણવત્તા સીધી રીતે આવી સંસ્થાઓની સુવિધાઓ સાથે જોડાયેલી હોય છે.
આ સમગ્ર બાબતને અત્યંત ગંભીરતાથી લઈ રાજ્યના આરોગ્ય મંત્રી શ્રી પ્રફુલભાઈ પાનશેરીયાના કાર્યાલય ખાતે ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. બેઠકમાં આરોગ્ય વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ, આયુષ વિભાગના પ્રતિનિધિઓ તેમજ સંબંધિત શૈક્ષણિક તંત્રના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા. બેઠક દરમિયાન સમગ્ર મામલાની વિસ્તૃત સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓના હિતને પ્રથમ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવે તે અંગે મંત્રીએ સ્પષ્ટ સૂચનાઓ આપી હતી. કોઈપણ વિદ્યાર્થીનું શૈક્ષણિક વર્ષ બગડે નહીં, તેમની કારકિર્દી અટકી ન જાય અને તેઓને યોગ્ય માહોલમાં અભ્યાસ ચાલુ રાખવાની તક મળે તે માટે જરૂરી તમામ પગલાં તાત્કાલિક લેવાશે તેવો વિશ્વાસ પણ આપવામાં આવ્યો હતો.
આ બેઠક દરમિયાન વાલીઓ દ્વારા કરવામાં આવેલી રજૂઆતોને પણ ગંભીરતાથી ધ્યાનમાં લેવામાં આવી હતી. અનેક વાલીઓએ પોતાના બાળકોના ભવિષ્ય અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. તેઓએ જણાવ્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓએ આયુર્વેદિક શિક્ષણ માટે મહેનત કરીને પ્રવેશ મેળવ્યો છે અને હવે સંસ્થાની ખામીઓના કારણે તેમનું ભવિષ્ય જોખમમાં ન આવવું જોઈએ. રાજ્ય સરકાર દ્વારા આ ચિંતાઓને સમજતા વિદ્યાર્થીઓના હિત માટે વૈકલ્પિક વ્યવસ્થાઓ અંગે પણ ચર્ચા કરવામાં આવી હતી. ખાસ કરીને અસરગ્રસ્ત વિદ્યાર્થીઓને અન્ય માન્ય અને સુવિધાસભર આયુર્વેદ કોલેજોમાં સ્થાનાંતરિત કરવાની સંભાવનાઓ પર વિચારણા કરવામાં આવી હતી.
આ પ્રસંગે આરોગ્ય મંત્રી શ્રી પ્રફુલભાઈ પાનશેરીયાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે, “વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં. રાજ્ય સરકાર દરેક વિદ્યાર્થીને ગુણવત્તાસભર શિક્ષણ અને યોગ્ય સુવિધાઓ મળે તે માટે સંપૂર્ણ પ્રતિબદ્ધ છે.” મંત્રીએ વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે વિદ્યાર્થીઓના સપનાઓને સુરક્ષિત રાખવા માટે રાજ્ય સરકાર દૃઢ નિશ્ચય સાથે કાર્યરત છે અને કોઈપણ પ્રકારની બેદરકારી સહન કરવામાં આવશે નહીં. તેમણે અધિકારીઓને જરૂરી પગલાં ઝડપી ગતિએ લેવા સૂચના આપી હતી.
ગુજરાત સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં આરોગ્ય અને શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં મોટા સુધારાઓ માટે જાણીતી રહી છે. રાજ્યમાં નવી મેડિકલ કોલેજો, નર્સિંગ સંસ્થાઓ, આયુર્વેદિક યુનિવર્સિટીઓ અને આરોગ્ય કેન્દ્રોના વિકાસ માટે કરોડો રૂપિયાનું રોકાણ કરવામાં આવ્યું છે. મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્રભાઈ પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ આરોગ્ય સેવાઓ અને શિક્ષણ વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સતત પ્રયાસ થઈ રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં કોઈપણ સંસ્થામાં ગુણવત્તા અંગે પ્રશ્નો ઉભા થાય તો રાજ્ય સરકાર તેને ગંભીરતાથી લઈ જરૂરી કાર્યવાહી કરે છે.
વિદ્યાર્થીઓના હિતને કેન્દ્રસ્થાને રાખીને લેવાતા આવા નિર્ણયો રાજ્ય સરકારના સંવેદનશીલ અભિગમને દર્શાવે છે. મેડિકલ અને આયુર્વેદિક શિક્ષણમાં માત્ર થિયરી જ નહીં પરંતુ પ્રાયોગિક તાલીમ પણ એટલી જ મહત્વપૂર્ણ છે. હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની ઉપલબ્ધતા, અનુભવી સ્ટાફ, આધુનિક લેબોરેટરી અને સશક્ત લાઈબ્રેરી જેવી સુવિધાઓ વિના ગુણવત્તાસભર ડોક્ટરો તૈયાર થઈ શકતા નથી. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને NCISM જેવી સંસ્થાઓ સમયાંતરે નિરીક્ષણ કરીને શિક્ષણની ગુણવત્તા જળવાઈ રહે તે સુનિશ્ચિત કરે છે.
ધન્વંતરી આયુર્વેદ કોલેજ મામલે સામે આવેલા અહેવાલ બાદ વિદ્યાર્થીઓમાં શરૂઆતમાં ગભરાટનું વાતાવરણ સર્જાયું હતું. અનેક વિદ્યાર્થીઓ અને તેમના પરિવારજનો ભવિષ્ય અંગે ચિંતિત બન્યા હતા. જોકે રાજ્ય સરકાર દ્વારા તાત્કાલિક હસ્તક્ષેપ અને ઉચ્ચસ્તરીય બેઠક બાદ હવે વિદ્યાર્થીઓમાં થોડો વિશ્વાસ અને રાહતનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કોઈપણ વિદ્યાર્થીને નુકસાન ન થાય તે માટે તમામ વિકલ્પો પર વિચારણા થઈ રહી છે.
આ સમગ્ર મામલાએ ફરી એકવાર દેશભરમાં મેડિકલ અને આયુર્વેદિક શિક્ષણની ગુણવત્તા અંગે ચર્ચા શરૂ કરી છે. નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે માત્ર સંસ્થાઓની સંખ્યા વધારવાથી પૂરતું નથી, પરંતુ દરેક સંસ્થામાં ગુણવત્તા, અનુભવી ફેકલ્ટી, પ્રાયોગિક તાલીમ અને આધુનિક સુવિધાઓ સુનિશ્ચિત કરવી અત્યંત જરૂરી છે. ખાસ કરીને આયુર્વેદિક શિક્ષણમાં દર્દીઓ સાથેનો પ્રાયોગિક અનુભવ ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. જો હોસ્પિટલમાં દર્દીઓની સંખ્યા ઓછી હોય તો વિદ્યાર્થીઓને જરૂરી તાલીમ મળી શકતી નથી.
વાલીઓ અને વિદ્યાર્થીઓએ રાજ્ય સરકારના આ પગલાને આવકાર્યો છે. ઘણા વાલીઓએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર દ્વારા તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી અને વિદ્યાર્થીઓના હિતને પ્રથમ સ્થાન આપવું એક સકારાત્મક સંકેત છે. વિદ્યાર્થીઓએ પણ આશા વ્યક્ત કરી છે કે તેમને ટૂંક સમયમાં સ્પષ્ટ માર્ગદર્શન મળશે અને તેમનું શૈક્ષણિક ભવિષ્ય સુરક્ષિત રહેશે.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા સમગ્ર મામલે પારદર્શક અને સંવેદનશીલ અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો હોવાનું પણ જણાવાયું છે. સરકાર દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓને વિશ્વાસ અપાયો છે કે કોઈપણ નિર્ણય તેમની સલાહ અને હિતને ધ્યાનમાં રાખીને લેવામાં આવશે. આરોગ્ય મંત્રીશ્રીએ અધિકારીઓને સતત મોનીટરીંગ રાખવા તેમજ જરૂરી તમામ સુધારાત્મક પગલાં ઝડપી ગતિએ અમલમાં મૂકવા સૂચનાઓ આપી છે.
આ ઘટનાએ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે પણ એક મહત્વપૂર્ણ સંદેશ આપ્યો છે કે ગુણવત્તા સાથે કોઈ સમાધાન ચાલશે નહીં. નિયમનકારી સંસ્થાઓ દ્વારા કરવામાં આવતા નિરીક્ષણો માત્ર ઔપચારિકતા નથી, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્ય અને સમાજના આરોગ્ય સાથે સીધા જોડાયેલા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં દરેક સંસ્થાએ જરૂરી માપદંડોનું પાલન કરવું અનિવાર્ય બની જાય છે.
ગુજરાત સરકારનો આ અભિગમ એ દર્શાવે છે કે રાજ્યમાં શિક્ષણ અને આરોગ્ય ક્ષેત્રને માત્ર વિકાસના આંકડાઓથી નહીં પરંતુ ગુણવત્તા અને વિદ્યાર્થીઓના ભવિષ્યની દ્રષ્ટિએ પણ જોવામાં આવે છે. વિદ્યાર્થીઓના સપનાઓને સુરક્ષિત રાખવા અને તેમને યોગ્ય શિક્ષણ આપવા માટે સરકાર દૃઢતાપૂર્વક આગળ વધી રહી છે. ધન્વંતરી આયુર્વેદ કોલેજ મામલે લેવાઈ રહેલા પગલાં રાજ્ય સરકારની પ્રતિબદ્ધતા અને સંવેદનશીલતાનું મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ બની રહ્યા છે.
