ગુજરાતમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી વિદેશ જવાની લાલચ આપી છેતરપિંડી કરનારા ગેરકાયદેસર એજન્ટોના કિસ્સાઓ સતત વધી રહ્યા છે. ખાસ કરીને યુવાનોને વિદેશમાં સારી નોકરી, ઊંચા પગાર અને સુખમય જીવનના સપના બતાવી લાખો રૂપિયાની છેતરપિંડી કરવામાં આવી રહી છે. આવી જ એક ગંભીર અને ચોંકાવનારી ઘટનાનો પર્દાફાશ જામનગર શહેર સી-ડિવી પોલીસે કર્યો છે. વિદેશ મોકલવાના નામે અનેક લોકો પાસેથી લાખો રૂપિયા અને અસલ પાસપોર્ટ લઈ વિશ્વાસઘાત કરનાર મુખ્ય આરોપી રાજેન્દ્ર મુળુભાઈ રાજગોરને રાજકોટ ખાતેથી ઝડપી પાડવામાં આવ્યો છે. પોલીસ દ્વારા હાથ ધરાયેલી આ કામગીરીમાં ૨૫ જેટલા પાસપોર્ટ અને ચાર મોબાઈલ ફોન કબજે કરવામાં આવ્યા છે. સમગ્ર મામલે જામનગર સહિત સૌરાષ્ટ્રભરમાં ભારે ચકચાર મચી ગઈ છે.
આ સમગ્ર કૌભાંડનો ખુલાસો ત્યારે થયો જ્યારે દેવભૂમિ દ્વારકાના રહેવાસી ગજેન્દ્રનાથ ખીમનાથ કંથરાય નામના યુવાને પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ફરિયાદ મુજબ આરોપી રાજેન્દ્ર રાજગોરે વિદેશ મોકલવાની લાલચ આપી ગજેન્દ્રનાથ અને અન્ય સાહેદો પાસેથી અસલ પાસપોર્ટ તથા રોકડ રૂપિયા ૧,૨૪,૫૦૦ લઈને પરત ન આપતા છેતરપિંડી આચરી હતી. ફરિયાદી ગજેન્દ્રનાથ વ્યવસાયે ડ્રાઇવર છે અને તે જામખંભાળિયા વિસ્તારમાં રહે છે. આરોપીએ તેને વિદેશમાં સારી નોકરી અપાવવાની ખાતરી આપી વિશ્વાસમાં લીધો હતો.
આ ઘટનાના થોડા જ દિવસોમાં બીજી એક ગંભીર ફરિયાદ પણ સામે આવી હતી. પોરબંદર જિલ્લાના રાણાવાવ તાલુકાના અદિત્યાણા ગામની રહેવાસી ઇલાબેન ગલાભાઈ જાડેજાએ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી કે આરોપી રાજેન્દ્ર રાજગોર તથા તેના સાગરિતોએ વિદેશ જવાની લાલચ આપી ફરિયાદી અને અન્ય લોકો પાસેથી રૂપિયા ૬,૭૦,૦૦૦ તથા અસલ પાસપોર્ટ મેળવી લીધા હતા. પરંતુ લાંબા સમય સુધી ન તો વિદેશ મોકલવાની કોઈ પ્રક્રિયા આગળ વધારી અને ન તો રૂપિયા કે પાસપોર્ટ પરત આપ્યા. આ ફરિયાદમાં નીજામ યુસુફ સમા અને રીજવાના હમીરભાઈ સોરા નામના અન્ય આરોપીઓના નામ પણ સામે આવ્યા હતા.
બંને ફરિયાદો જાહેર થતાં જ જામનગર સીટી સી-ડિવી પોલીસ સક્રિય બની ગઈ હતી. આ પ્રકારની છેતરપિંડીમાં સામાન્ય રીતે આરોપીઓ વારંવાર પોતાનું સ્થાન બદલતા રહે છે અને મોબાઈલ નંબર પણ બદલતા હોવાથી તેમને શોધવા મુશ્કેલ બનતું હોય છે. પરંતુ પોલીસ અધિકારીઓએ આ મામલાને ગંભીરતાથી લઈ આરોપીઓને ઝડપવા માટે વિશેષ ટીમો બનાવી કામગીરી શરૂ કરી હતી.
આ કામગીરી માટે રાજકોટ વિભાગના નાયબ પોલીસ મહાનિરીક્ષક Nirlipt Rai નિર્લિપ્તરાય અને જામનગરના પોલીસ અધિક્ષક Dr. Ravimohan Saini ડૉ. રવિમોહન સૈની દ્વારા તાત્કાલિક આરોપીઓને ઝડપી પાડવા સૂચનાઓ આપવામાં આવી હતી. તેમના માર્ગદર્શન હેઠળ નાયબ પોલીસ અધિક્ષક જયવીરસિંહ ઝાલાની દેખરેખમાં વિશેષ તપાસ શરૂ કરવામાં આવી હતી.
જામનગર સીટી સી-ડિવી પોલીસ સ્ટેશનના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર એન.બી. ડાભીની સૂચનાથી સર્વેલન્સ સ્ટાફની અલગ-અલગ ટીમો બનાવવામાં આવી હતી. પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર વી.એ. પરમાર અને કે.એચ. ચાવડા સહિતના અધિકારીઓને ટેકનિકલ અને મેદાની તપાસની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. પોલીસે ખાનગી બાતમીદારોની મદદ લીધી હતી તેમજ આરોપીઓના મોબાઈલ લોકેશન અને કોલ ડીટેઈલ્સનું વિશ્લેષણ શરૂ કર્યું હતું.
આધુનિક ટેકનિકલ સર્વેલન્સ અને એલ.સી.બી.ના ટેકનિકલ સેલની મદદથી પોલીસે આરોપી રાજેન્દ્ર મુળુભાઈ રાજગોરનું ચોક્કસ લોકેશન મેળવ્યું હતું. તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું હતું કે આરોપી રાજકોટ વિસ્તારમાં છુપાઈને રહેતો હતો અને વારંવાર પોતાનું સ્થાન બદલતો હતો. આખરે પોલીસ ટીમે રાજકોટ નજીકથી આરોપીને ઝડપી પાડવામાં સફળતા મેળવી હતી.
પોલીસ તપાસ દરમિયાન આરોપી પાસેથી કુલ ૨૫ પાસપોર્ટ કબજે કરવામાં આવ્યા હતા. આ પાસપોર્ટ કોના છે, અન્ય કેટલા લોકો છેતરપિંડીના ભોગ બન્યા છે અને સમગ્ર રેકેટમાં અન્ય કોણ-કોણ સામેલ છે તેની તપાસ હવે વધુ તેજ બનાવવામાં આવી છે. પોલીસે ચાર મોબાઈલ ફોન પણ કબજે કર્યા છે, જેમાંથી અનેક મહત્વપૂર્ણ માહિતી મળી શકે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
તપાસમાં પ્રાથમિક રીતે સામે આવ્યું છે કે આરોપી લોકોનો વિશ્વાસ જીતવા માટે પોતાને વિદેશ મોકલતા એજન્ટ તરીકે ઓળખાવતો હતો. તે ખાસ કરીને બેરોજગાર યુવાનો, સામાન્ય પરિવારો અને વિદેશ જઈને કમાણી કરવાની ઈચ્છા ધરાવતા લોકોને નિશાન બનાવતો હતો. શરૂઆતમાં વિશ્વાસ ઉભો કરવા માટે તે નકલી દસ્તાવેજો, ખોટી વિઝા પ્રક્રિયા અને વિદેશી નોકરીઓની ખોટી માહિતી આપતો હતો.
ઘણા લોકો માટે વિદેશ જવું એ જીવન બદલવાનો એક મોટો સપનો હોય છે. ખાસ કરીને મધ્યમવર્ગ અને ગ્રામ્ય વિસ્તારોના યુવાનો સારી કમાણી અને પરિવારનું ભવિષ્ય સુધારવા માટે વિદેશ જવા ઉત્સુક રહે છે. આવા સંજોગોમાં છેતરપીંડી કરનારા એજન્ટો તેમની લાગણીઓ અને આશાઓનો ફાયદો ઉઠાવતા હોય છે. આ કેસમાં પણ આરોપીએ લોકોને વિશ્વાસમાં લઈને લાખો રૂપિયાની છેતરપિંડી કરી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
પોલીસને શંકા છે કે આ માત્ર એક કે બે ફરિયાદ સુધી મર્યાદિત મામલો નથી. આરોપી દ્વારા અનેક જિલ્લાઓમાં લોકોને છેતરવામાં આવ્યા હોવાની શક્યતા છે. હાલ પોલીસ અન્ય સંભવિત પીડિતોનો સંપર્ક કરવાની અને વધુ ફરિયાદો એકત્રિત કરવાની કામગીરી કરી રહી છે.
આ કેસમાં ભારતીય ન્યાય સંહિતાની કલમ ૩૧૬(૨), ૩૧૮(૪) અને ૫૪ હેઠળ ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે. આ કલમો હેઠળ વિશ્વાસઘાત, છેતરપિંડી અને ગુનાહિત કાવતરાની જોગવાઈઓનો સમાવેશ થાય છે. આરોપી સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે.
જામનગર પોલીસની આ કામગીરીને લોકો દ્વારા પ્રશંસા મળી રહી છે. ખાસ કરીને ટેકનિકલ સર્વેલન્સ અને મોબાઈલ લોકેશનના આધારે આરોપીને ઝડપી પાડવાની કામગીરી પોલીસ માટે મોટી સફળતા માનવામાં આવી રહી છે. પોલીસ અધિકારીઓનું કહેવું છે કે આજના સમયમાં સાયબર અને ટેકનિકલ ગુનાઓની તપાસ માટે આધુનિક ટેકનોલોજી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ બની ગઈ છે.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર લોકોને સાવચેત રહેવાની જરૂરિયાત યાદ અપાવી છે. પોલીસ દ્વારા લોકોને અપીલ કરવામાં આવી છે કે વિદેશ મોકલવાના નામે કોઈપણ વ્યક્તિને રૂપિયા આપતા પહેલા તેની સંપૂર્ણ ચકાસણી કરવી જોઈએ. સરકાર માન્ય એજન્સી છે કે નહીં, તેની ઓફિસ અને દસ્તાવેજો સાચા છે કે નહીં, તેમજ અગાઉના ગ્રાહકો વિશે માહિતી મેળવવી અત્યંત જરૂરી છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં વિદેશ જવાની ઈચ્છા ધરાવતા લોકોની સંખ્યા વધી રહી છે. આ કારણે ગેરકાયદેસર ટ્રાવેલ એજન્ટો અને છેતરપીંડી કરનારા લોકો માટે મોટું નેટવર્ક ઉભું થઈ રહ્યું છે. કેટલાક કિસ્સાઓમાં લોકો લાખો રૂપિયા ગુમાવ્યા બાદ પણ ડરના કારણે ફરિયાદ નોંધાવતા નથી, જેના કારણે આવા ગુનેગારો વધુ બેફામ બની જાય છે.
આ કેસમાં મહિલાઓ અને સામાન્ય પરિવારો પણ છેતરપિંડીના ભોગ બન્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઘણા લોકોએ પોતાની જીવનભરની બચત વિદેશ જવાના સપનામાં ગુમાવી દીધી હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે. કેટલાક પરિવારો તો દેવું કરીને રૂપિયા એકત્રિત કરતા હોય છે. જ્યારે છેતરપિંડીનો ભોગ બને ત્યારે તેઓ આર્થિક અને માનસિક રીતે તૂટી પડતા હોય છે.
પોલીસ હવે આરોપીના બેન્ક એકાઉન્ટ, ટ્રાન્ઝેક્શન અને અન્ય સંપર્કોની પણ તપાસ કરી રહી છે. મોબાઈલ ફોનમાંથી મળનારા ડેટાના આધારે વધુ લોકો અને અન્ય રાજ્યો સાથેના સંબંધો બહાર આવી શકે છે. પોલીસને આશંકા છે કે આ એક મોટું ગેંગ પણ હોઈ શકે છે.
જામનગર, દેવભૂમિ દ્વારકા, પોરબંદર અને રાજકોટ સહિતના વિસ્તારોમાં આ કેસ ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. લોકો હવે પ્રશ્ન ઉઠાવી રહ્યા છે કે આવી છેતરપિંડી કરનારા લોકો લાંબા સમય સુધી કેવી રીતે લોકોને ભોળવી શકતા હતા? શું કોઈ નકલી ઓફિસ અથવા દસ્તાવેજોનો ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો હતો? અને કેટલા લોકો હજુ સુધી ફરિયાદ નોંધાવવા આગળ આવ્યા નથી?
પોલીસ અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે આરોપીની વધુ પૂછપરછ ચાલુ છે અને ટૂંક સમયમાં વધુ ખુલાસાઓ થઈ શકે છે. અન્ય સંડોવાયેલા આરોપીઓને ઝડપવા માટે પણ ટીમો કાર્યરત કરવામાં આવી છે.
આ કેસ માત્ર એક ગુનાની ઘટના નથી, પરંતુ સમાજ માટે એક ચેતવણી સમાન છે. વિદેશ જવાની ઉતાવળમાં અજાણ્યા લોકો ઉપર વિશ્વાસ મૂકવો કેટલું જોખમી બની શકે છે તે આ ઘટનાએ ફરી સાબિત કર્યું છે. દરેક વ્યક્તિએ કાયદેસર અને સરકાર માન્ય પ્રક્રિયા દ્વારા જ વિદેશ જવા માટે અરજી કરવી જોઈએ.
જામનગર સીટી સી-ડિવી પોલીસની આ કાર્યવાહીથી અનેક લોકોને આશા જાગી છે કે તેમને ન્યાય મળશે અને છેતરાયેલા રૂપિયા તથા દસ્તાવેજો પરત મળી શકે છે. જોકે હજુ તપાસ ચાલુ હોવાથી અનેક નવા ખુલાસાઓ થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. સમગ્ર કેસ હવે માત્ર જામનગર પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ સૌરાષ્ટ્રભરમાં ગેરકાયદેસર વિદેશ મોકલતા એજન્ટો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ પણ ઉઠવા લાગી છે.
