Salaya બંદર અને સમગ્ર દ્વારકા જિલ્લામાં ચિંતા અને ગભરાટનો માહોલ ફેલાયો છે, કારણ કે સલાયાનું વધુ એક માલવાહક વહાણ ઓમાનના દરિયામાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત બન્યું હોવાની ગંભીર ઘટના સામે આવી છે. “હાજી અલી” નામનું માલવાહક જહાજ Oman ના દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં અચાનક ભયાનક વિસ્ફોટ અને આગની ઘટનાના પગલે દરિયામાં ગરકાવ થઈ ગયું હોવાનું સામે આવ્યું છે. પ્રાથમિક માહિતી મુજબ વહાણ પર સંભવતઃ કોઈ ડ્રોન અથવા મિસાઈલ જેવી વિસ્ફોટક વસ્તુ અથડાતા જહાજમાં વિકરાળ આગ ફાટી નીકળી હતી અને થોડા જ સમયમાં આખું જહાજ દરિયામાં સમાઈ ગયું હતું.
આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી મોટી રાહતની બાબત એ રહી કે જહાજમાં સવાર તમામ 14 ખલાસીઓનો ચમત્કારિક રીતે બચાવ કરવામાં સફળતા મળી હતી. Oman Coast Guard દ્વારા તાત્કાલિક રેસ્ક્યુ ઓપરેશન હાથ ધરી તમામ ખલાસીઓને સુરક્ષિત બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા. હાલ તમામ ખલાસીઓને સલામત રીતે ડીબા બંદર પર ખસેડવામાં આવ્યા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર આ દુર્ઘટના 13 મેની વહેલી સવારે આશરે 3 વાગ્યાની આસપાસ બની હતી. દરિયામાં સફર કરી રહેલા “હાજી અલી” જહાજમાં અચાનક જોરદાર વિસ્ફોટ થયો હતો. વિસ્ફોટ એટલો ભયાનક હતો કે થોડા જ સમયમાં જહાજમાં આગે વિકરાળ સ્વરૂપ ધારણ કરી લીધું હતું.
જહાજમાં આગ લાગતા ખલાસીઓમાં ભારે અફરાતફરી મચી ગઈ હતી. દરિયાની વચ્ચે અંધારામાં સર્જાયેલી આ ઘટનાએ ખલાસીઓ માટે જીવ-મરણની પરિસ્થિતિ ઊભી કરી દીધી હતી. કેટલાક ખલાસીઓએ બાદમાં જણાવ્યું હોવાનું જાણવા મળે છે કે વિસ્ફોટનો અવાજ ખૂબ જ મોટો હતો અને થોડી જ ક્ષણોમાં જહાજનો મોટો ભાગ આગની લપેટમાં આવી ગયો હતો.
પ્રાથમિક શંકા એવી વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે જહાજ પર કોઈ અજાણ્યું ઉડતું વિસ્ફોટક પદાર્થ — સંભવતઃ ડ્રોન અથવા મિસાઈલ — અથડાયું હોઈ શકે છે. જોકે આ અંગે હજુ સુધી સત્તાવાર પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી અને Oman Police દ્વારા સમગ્ર ઘટનાની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે.
આ ઘટના બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા અંગે પણ અનેક પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી મધ્યપૂર્વ અને અરબી સમુદ્ર વિસ્તારમાં જીઓપોલિટિકલ તણાવને કારણે વેપારી જહાજોની સુરક્ષા અંગે ચિંતા વધી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં સલાયાના જહાજ સાથે બનેલી આ ઘટના દરિયાઈ વેપાર અને વહાણવટા સાથે જોડાયેલા લોકોમાં ભારે ભયનું કારણ બની છે.
માહિતી મુજબ “હાજી અલી” જહાજ Berbera બંદરેથી લાઈવ સ્ટોક ભરીને Sharjah તરફ જઈ રહ્યું હતું. મુસાફરી દરમિયાન ઓમાનના દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં આ દુર્ઘટના બની હતી.
જહાજમાં આગ લાગ્યા બાદ તરત જ ઈમરજન્સી સંદેશ મોકલવામાં આવ્યો હતો, જેના આધારે ઓમાન કોસ્ટ ગાર્ડે ઝડપી કાર્યવાહી હાથ ધરી હતી. રેસ્ક્યુ ટીમો થોડા જ સમયમાં ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી અને ખલાસીઓને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાની કામગીરી શરૂ કરી હતી.
સમુદ્રની વચ્ચે સર્જાયેલી આ ભયાનક પરિસ્થિતિમાં 14 ખલાસીઓનો જીવ બચી જવો એક ચમત્કાર સમાન ગણવામાં આવી રહ્યો છે. કારણ કે આગ એટલી વિકરાળ હતી કે જહાજને બચાવવું શક્ય બન્યું નહોતું અને આખરે તે દરિયામાં ગરકાવ થઈ ગયું હતું.
Indian Sailing Association ના જનરલ સેક્રેટરી Adam Bhai એ જણાવ્યું હોવાનું જાણવા મળે છે કે તમામ ખલાસીઓ સલામત છે અને મહત્વપૂર્ણ દસ્તાવેજો પણ મોટા ભાગે સુરક્ષિત હોવાનું પ્રાથમિક રીતે સામે આવ્યું છે.
તેમણે વધુમાં જણાવ્યું હતું કે હાલમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત ખલાસીઓને સુરક્ષિત રીતે સ્વદેશ પરત લાવવાની છે. આ માટે ભારત સરકાર અને સંબંધિત એજન્સીઓએ તાત્કાલિક કાર્યવાહી કરવી જોઈએ તેવી માંગ પણ ઉઠાવવામાં આવી છે.
સલાયા અને દ્વારકા જિલ્લાના દરિયાઈ વેપાર સાથે જોડાયેલા લોકોમાં આ ઘટનાને લઈને ભારે ચિંતા ફેલાઈ ગઈ છે. કારણ કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં સલાયાના જહાજોને લગતી કેટલીક ગંભીર ઘટનાઓ સામે આવી ચૂકી છે.
સ્થાનિક વહાણવટીઓનું કહેવું છે કે અરબી સમુદ્ર અને મધ્યપૂર્વ વિસ્તારના દરિયાઈ માર્ગો પર છેલ્લા કેટલાક સમયથી જોખમ વધ્યું છે. વેપારી જહાજો માટે સુરક્ષા હવે મોટો મુદ્દો બની રહ્યો છે.
સલાયા બંદર વર્ષોથી દરિયાઈ વેપાર અને વહાણવટા માટે જાણીતું રહ્યું છે. અહીંના અનેક પરિવારો પેઢીઓથી જહાજરાણી અને સમુદ્રી વેપાર સાથે જોડાયેલા છે. આવી સ્થિતિમાં “હાજી અલી” જહાજની દુર્ઘટનાએ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચિંતાનો માહોલ ઉભો કર્યો છે.
ખલાસીઓના પરિવારજનોમાં પણ શરૂઆતમાં ભારે ગભરાટ ફેલાઈ ગયો હતો. ઘટનાની માહિતી મળતા જ પરિવારજનો સતત સંપર્ક સાધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા હતા. જોકે બાદમાં તમામ ખલાસીઓ સુરક્ષિત હોવાની માહિતી મળતાં પરિવારોમાં રાહતનો શ્વાસ જોવા મળ્યો હતો.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે દરિયામાં કામ કરનાર લોકોનું જીવન હંમેશા જોખમોથી ભરેલું હોય છે. તોફાની હવામાન, ટેકનિકલ ખામીઓ અને હવે વધતા સુરક્ષા જોખમો વચ્ચે ખલાસીઓ સતત જીવના જોખમે કામ કરતા હોય છે.
કેટલાક દરિયાઈ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો ખરેખર ડ્રોન અથવા મિસાઈલ હુમલાની સંભાવના સાચી નીકળે તો આ ઘટના અત્યંત ગંભીર ગણાશે. કારણ કે વેપારી જહાજો પર આવા હુમલાઓ આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા માટે મોટો ખતરો બની શકે છે.
ઓમાન પોલીસ અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા ઘટનાસ્થળ અને બચાવાયેલા ખલાસીઓના નિવેદનોના આધારે તપાસ આગળ ધપાવવામાં આવી રહી છે.
દરિયાઈ સુરક્ષા નિષ્ણાતો કહે છે કે આવા બનાવો બાદ સામાન્ય રીતે જહાજના બ્લેક બોક્સ, સંચાર વ્યવસ્થા અને વિસ્ફોટના અવશેષોની તપાસ કરવામાં આવે છે જેથી ઘટનાનું સાચું કારણ જાણી શકાય.
ભારત સરકાર સમક્ષ પણ હવે સલાયાના ખલાસીઓને ઝડપથી સ્વદેશ લાવવાની માંગ ઉઠી રહી છે. સ્થાનિક સંગઠનો અને સામાજિક આગેવાનો દ્વારા સરકારને જરૂરી રાજદ્વારી પ્રયાસો કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
સલાયા વિસ્તારમાં લોકો સતત આ ઘટનાની ચર્ચા કરી રહ્યા છે. ચા-સ્ટોલથી લઈને બજારો સુધી એક જ ચર્ચા ચાલી રહી છે — “હાજી અલી” જહાજ સાથે આખરે શું બન્યું?
કેટલાક લોકો આ ઘટનાને દરિયાઈ માર્ગોની વધતી અસુરક્ષાથી જોડીને જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે કેટલાક લોકો ટેકનિકલ કારણોની શક્યતા પણ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.
સ્થાનિક સમાજના આગેવાનોનું કહેવું છે કે દરિયાઈ વેપાર સાથે જોડાયેલા ગુજરાતના ખલાસીઓ માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા વિશેષ સુરક્ષા અને સહાય વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ.
સલાયા અને ઓખા વિસ્તારમાં મોટી સંખ્યામાં લોકો જહાજરાણી અને વિદેશી વેપાર સાથે જોડાયેલા છે. અનેક પરિવારોની આજીવિકા સીધી રીતે દરિયાઈ વેપાર પર આધારિત છે.
આ ઘટનાએ ફરી એકવાર દરિયાઈ વેપારની જોખમી હકીકત સામે લાવી છે. દરિયામાં કામ કરતા ખલાસીઓ મહીનાઓ સુધી પોતાના પરિવારથી દૂર રહી કઠિન પરિસ્થિતિમાં ફરજ બજાવતા હોય છે.
“હાજી અલી” જહાજના ગરકાવ થવાથી આર્થિક નુકસાન પણ મોટું હોવાનું માનવામાં આવી રહ્યું છે. જહાજમાં ભરાયેલા માલસામાન અને જહાજની કિંમતને લઈને પણ અંદાજો લગાવવામાં આવી રહ્યા છે.
જો કે હાલ સૌથી મોટી રાહતની બાબત એ છે કે તમામ 14 ખલાસીઓનો જીવ બચી ગયો છે. સ્થાનિક લોકો આને “ખુદાની મહેર” ગણાવી રહ્યા છે.
ઘણા લોકોએ સોશિયલ મીડિયા પર પણ ખલાસીઓના સલામત બચાવ બદલ ખુશી વ્યક્ત કરી હતી અને તેમની સુરક્ષિત વતન વાપસી માટે પ્રાર્થનાઓ કરી હતી.
આ સમગ્ર ઘટનાએ સલાયા સહિત સમગ્ર દ્વારકા જિલ્લાના દરિયાઈ સમુદાયને ઝંઝોળી નાખ્યો છે. હવે સૌની નજર ઓમાન પોલીસની તપાસ અને ભારત સરકાર દ્વારા ખલાસીઓને સ્વદેશ પરત લાવવાની કાર્યવાહી પર ટકેલી છે.
“હાજી અલી” જહાજની આ દુર્ઘટના માત્ર એક સમુદ્રી અકસ્માત નથી, પરંતુ તે દરિયાઈ સુરક્ષા, વેપાર અને ખલાસીઓના જીવન સાથે જોડાયેલા અનેક ગંભીર પ્રશ્નોને ફરી ઉજાગર કરતી ઘટના બની છે.
