19 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ,80 કિમીની ઝડપે ફૂંકાઈ શકે પવન
દેશભરમાં ફરી એકવાર હવામાનનું પ્રચંડ અને ભયજનક સ્વરૂપ જોવા મળવાની આગાહી કરવામાં આવી છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ દ્વારા ઉત્તરાખંડ, મધ્યપ્રદેશ સહિત દેશના કુલ 19 રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, આંધી અને વીજળી પડવાની ચેતવણી જાહેર કરવામાં આવી છે. આગામી કેટલાક દિવસો દરમિયાન દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વાતાવરણ અચાનક બદલાઈ શકે છે અને ભારે વરસાદની સાથે તોફાની પવનો પણ ફૂંકાઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે ઘણા વિસ્તારોમાં પવનની ઝડપ 60 થી 80 કિલોમીટર પ્રતિ કલાક સુધી પહોંચી શકે છે, જેના કારણે સામાન્ય જનજીવન પર મોટી અસર પડી શકે છે.
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર ઉત્તર ભારતથી લઈને મધ્ય ભારત અને પૂર્વીય રાજ્યો સુધી એક સક્રિય વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને લો-પ્રેશર સિસ્ટમના કારણે વાતાવરણમાં અસ્થિરતા વધી રહી છે. આ સિસ્ટમના પ્રભાવ હેઠળ અનેક રાજ્યોમાં ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદ થવાની શક્યતા છે. ખાસ કરીને ઉત્તરાખંડ, હિમાચલ પ્રદેશ, ઉત્તર પ્રદેશ, મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, છત્તીસગઢ, બિહાર, ઝારખંડ, પશ્ચિમ બંગાળ અને ઓડિશા જેવા રાજ્યોમાં હવામાન વધુ ખરાબ થઈ શકે છે. સાથે જ દક્ષિણ ભારતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે.
હવામાન નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હાલ દેશના અનેક ભાગોમાં ગરમી અને ભેજનું પ્રમાણ વધ્યું છે, જેના કારણે વાતાવરણમાં ઊર્જા સંગ્રહિત થઈ રહી છે. જ્યારે પશ્ચિમ તરફથી ઠંડી હવા અને દક્ષિણ તરફથી ભેજવાળી હવા એકબીજા સાથે અથડાય છે ત્યારે ભારે વાદળછાયું વાતાવરણ સર્જાય છે અને ગાજવીજ સાથે વરસાદ થાય છે. આ જ પરિસ્થિતિ હાલ દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાં સર્જાઈ રહી છે. જેના કારણે અચાનક આંધી, વીજળી અને ભારે વરસાદ જેવી પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે.
ઉત્તરાખંડમાં ખાસ એલર્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. પહાડી વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદના કારણે ભૂસ્ખલન, રસ્તા બંધ થવા અને નદીઓમાં પાણીનું સ્તર વધવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. ચારધામ યાત્રા વિસ્તારોમાં પણ હવામાન વિભાગે ખાસ સાવચેતી રાખવા સૂચના આપી છે. પ્રવાસીઓ અને યાત્રાળુઓને અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. હિમાચલ પ્રદેશના અનેક વિસ્તારોમાં પણ ભારે વરસાદ સાથે વીજળી પડવાની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે.
મધ્યપ્રદેશમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી તાપમાનમાં ભારે વધારો જોવા મળી રહ્યો હતો, પરંતુ હવે અચાનક હવામાન બદલાતા અનેક જિલ્લાઓમાં વાવાઝોડા જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ શકે છે. ભોપાલ, ઈન્દોર, જબલપુર, ગ્વાલિયર સહિતના વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની આગાહી કરવામાં આવી છે. ખેતી માટે વરસાદ રાહતરૂપ બની શકે છે, પરંતુ તોફાની પવનો અને વીજળી ખેડૂતો માટે ચિંતા વધારી શકે છે. ખુલ્લા ખેતરોમાં કામ કરતા લોકોને ખાસ સાવચેત રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
રાજસ્થાનમાં રેતીલા વિસ્તારોમાં ધૂળભરી આંધી ફૂંકાવાની શક્યતા છે. જયપુર, જોધપુર, બિકાનેર અને ઉદયપુર સહિતના વિસ્તારોમાં પવનની ઝડપ ખૂબ વધી શકે છે. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે કેટલાક વિસ્તારોમાં વૃક્ષો ઉખડી શકે છે અને વીજ પુરવઠા પર પણ અસર પડી શકે છે. લોકોને ઘરની બહાર નીકળતી વખતે સાવચેતી રાખવા અને તોફાની હવામાન દરમિયાન ખુલ્લા સ્થળોએ ઉભા ન રહેવા અપીલ કરવામાં આવી છે.
ઉત્તર પ્રદેશમાં પણ ગાજવીજ સાથે ભારે વરસાદની આગાહી છે. લખનૌ, કાનપુર, વારાણસી, પ્રયાગરાજ અને ગોરખપુર જેવા વિસ્તારોમાં અચાનક ભારે વરસાદ થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે વીજળી પડવાની શક્યતા દર્શાવતા લોકોને ખાસ ચેતવણી આપી છે કે વરસાદ દરમિયાન વૃક્ષ નીચે આશરો ન લેવો અને મોબાઈલ અથવા ઇલેક્ટ્રોનિક સાધનોનો ઉપયોગ ટાળવો. ગામડાઓમાં ખાસ કરીને પશુપાલકો અને ખેડૂતોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
બિહાર અને ઝારખંડમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી ઉકળાટભર્યા વાતાવરણ વચ્ચે હવે વરસાદી સિસ્ટમ સક્રિય બની રહી છે. અનેક જિલ્લાઓમાં ભારે વરસાદ સાથે ગાજવીજ અને તેજ પવનની આગાહી છે. સ્થાનિક પ્રશાસનને એલર્ટ પર રાખવામાં આવ્યું છે. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા ઊભી થઈ શકે છે. શહેરોમાં ટ્રાફિક જામ અને વીજ પુરવઠા ખોરવાઈ જવાની પણ આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
પશ્ચિમ બંગાળ અને ઓડિશામાં સમુદ્રકાંઠાના વિસ્તારોમાં ખાસ ચેતવણી આપવામાં આવી છે. બંગાળની ખાડીમાં સક્રિય બનેલી હવામાન પ્રણાલીના કારણે ભારે વરસાદ અને તેજ પવન ફૂંકાઈ શકે છે. માછીમારોને દરિયામાં ન જવા સૂચના આપવામાં આવી છે. દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં ઊંચા મોજા ઉછળવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. સ્થાનિક તંત્રને રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે તૈયાર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
દિલ્હી અને એનસીઆર વિસ્તારમાં પણ હવામાન બદલાવાના સંકેતો જોવા મળી રહ્યા છે. ભારે ગરમી બાદ અચાનક વાદળછાયું વાતાવરણ અને ધૂળભરી આંધીની શક્યતા છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં હળવાથી મધ્યમ વરસાદ પણ થઈ શકે છે. હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે તોફાની પવનોના કારણે ટ્રાફિક વ્યવસ્થામાં અવરોધ સર્જાઈ શકે છે અને વૃક્ષો પડવાની ઘટનાઓ પણ બની શકે છે.
ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ હવામાન પલટો જોવા મળી શકે છે. ખાસ કરીને ઉત્તર ગુજરાત અને સૌરાષ્ટ્રના વિસ્તારોમાં છૂટાછવાયા વરસાદ અને પવનની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. જોકે રાજ્યમાં હાલ ગરમીનું પ્રમાણ યથાવત રહેવાની સંભાવના છે, પરંતુ કેટલાક જિલ્લાઓમાં ગાજવીજ સાથે વરસાદ થઈ શકે છે. ખેડૂતો માટે આ વરસાદ મિશ્ર અસરકારક બની શકે છે.
હવામાન વિભાગે જણાવ્યું છે કે વીજળી પડવાની ઘટનાઓમાં છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વધારો નોંધાયો છે. દર વર્ષે દેશમાં વીજળી પડવાથી અનેક લોકોના મોત થાય છે. તેથી લોકોને ખાસ સાવચેતી રાખવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. વરસાદ અને ગાજવીજ દરમિયાન ખુલ્લા મેદાનોમાં ન રહેવું, મોબાઈલ ફોનનો ઉપયોગ મર્યાદિત કરવો, ધાતુની વસ્તુઓથી દૂર રહેવું અને સુરક્ષિત ઇમારતમાં આશરો લેવો જરૂરી ગણાવવામાં આવ્યો છે.
તોફાની પવનોના કારણે વિમાન સેવા અને રેલવે પરિવહન પર પણ અસર પડી શકે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં ફ્લાઈટ મોડું થવાની અથવા રદ થવાની શક્યતા છે. હવામાન ખરાબ થતાં હાઈવે પર વાહનચાલકો માટે પણ જોખમ વધી શકે છે. ભારે વરસાદના કારણે દૃશ્યતા ઓછી થવી, રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવું અને વૃક્ષો પડવાની ઘટનાઓ મુસાફરીને જોખમી બનાવી શકે છે.
કૃષિ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે આ વરસાદ ઉનાળાની ગરમીમાંથી થોડી રાહત આપશે, પરંતુ અચાનક પડતા ભારે વરસાદ અને તોફાની પવનો પાકને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. ખાસ કરીને ઘઉં, શાકભાજી અને બાગાયતી પાકો પર અસર થવાની શક્યતા છે. ખેડૂતોને પાકને સુરક્ષિત રાખવા અને પશુઓને સલામત સ્થળે ખસેડવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગ અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન તંત્ર દ્વારા તમામ રાજ્ય સરકારોને એલર્ટ મોડ પર રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. રાહત અને બચાવ દળોને તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે. ખાસ કરીને નદીકાંઠા અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી છે. શાળાઓ અને જાહેર સ્થળોએ પણ હવામાન અંગે જાગૃતિ વધારવાના પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે વૈશ્વિક હવામાન પરિવર્તનના કારણે આવા અતિશય હવામાન પ્રસંગોમાં વધારો થઈ રહ્યો છે. ક્યારેક અતિ ગરમી તો ક્યારેક અચાનક ભારે વરસાદ અને વાવાઝોડા જેવી પરિસ્થિતિ હવે સામાન્ય બનતી જઈ રહી છે. જેના કારણે લોકો અને પ્રશાસન બંને માટે પડકારો વધી રહ્યા છે.
આગામી દિવસોમાં દેશના અનેક વિસ્તારોમાં હવામાન અત્યંત અસ્થિર રહેવાની શક્યતા છે. તેથી લોકોને સત્તાવાર હવામાન અપડેટ પર નજર રાખવા, અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવા અને સુરક્ષા સૂચનોનું પાલન કરવા અપીલ કરવામાં આવી છે. ભારે વરસાદ, વીજળી અને તોફાની પવનોની વચ્ચે સાવચેતી જ સૌથી મોટું રક્ષણ બની શકે છે.
3








