ભારતીય રાજકારણના ઇતિહાસમાં લાંબા સમય સુધી ડાબેરી વિચારધારા અને ત્યારબાદ પ્રાદેશિક રાજકારણના ગઢ તરીકે ઓળખાતા West Bengal માં હવે રાજકીય પરિવર્તનનું એક નવું અધ્યાય શરૂ થયું હોવાનું રાજકીય વિશ્લેષકો માની રહ્યા છે. તાજેતરમાં પૂર્ણ થયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં Bharatiya Janata Party દ્વારા મળેલી ઐતિહાસિક જીત બાદ રાજ્યના રાજકીય દૃશ્યમાં મોટો બદલાવ જોવા મળ્યો છે. આ ઐતિહાસિક જીતને લઈને કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ પ્રધાન Nitin Gadkari એ મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતાં કહ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની ‘અદભુત’ જીત દર્શાવે છે કે હવે રાજ્યના લોકોમાં પક્ષની વિચારધારાને સ્વીકૃતિ મળી છે અને જનતાએ જે સત્તા પરિવર્તન લાવ્યું છે તે ભવિષ્યમાં રાજ્યના વિકાસ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
ગડકરી શનિવારે કોલકાતા જવા માટે રવાના થતાં પહેલાં પત્રકારો સાથે વાત કરી રહ્યા હતા. તેઓ Suvendu Adhikari ના મુખ્ય પ્રધાન તરીકેના શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં હાજરી આપવા જઈ રહ્યા હતા. સુવેન્દુ અધિકારીએ ભવાનીપુર બેઠક પર Mamata Banerjee ને હરાવીને રાજ્યની રાજનીતિમાં ઐતિહાસિક પલટો સર્જ્યો હતો. ત્યારબાદ હવે તેઓ પશ્ચિમ બંગાળના પ્રથમ ભાજપ મુખ્ય પ્રધાન તરીકે શપથ લીધા છે, જે રાજ્યના રાજકીય ઇતિહાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ અને ઐતિહાસિક ક્ષણ માનવામાં આવી રહી છે.
તાજેતરમાં યોજાયેલી વિધાનસભા ચૂંટણીમાં ભાજપે 294 સભ્યોની વિધાનસભામાં 207 બેઠકો જીતતા સ્પષ્ટ બહુમતી મેળવી હતી. આ પરિણામે All India Trinamool Congress ના 15 વર્ષના શાસનનો અંત આવ્યો હતો. રાજકીય વિશ્લેષકોના મતે આ માત્ર સત્તા પરિવર્તન નથી પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળના મતદાતાઓના રાજકીય મિજાજમાં આવેલા મોટા પરિવર્તનનું પ્રતિબિંબ છે. લાંબા સમય સુધી ડાબેરી રાજકારણ અને ત્યારબાદ પ્રાદેશિક રાષ્ટ્રવાદના પ્રભાવ હેઠળ રહેલા રાજ્યમાં હવે રાષ્ટ્રીય રાજકારણના પ્રબળ પ્રવેશને આ ચૂંટણી પરિણામોએ સ્પષ્ટ કરી દીધો છે.
ગડકરીએ જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપનો આ વિજય માત્ર રાજકીય જીત નહીં પરંતુ વિચારધારાની સ્વીકૃતિનું પ્રતિક છે. તેમણે ખાસ કરીને Syama Prasad Mukherjee નો ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું હતું કે બંગાળમાં ભાજપનો પ્રથમ ભવ્ય વિજય ડો. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીને સાચી શ્રદ્ધાંજલિ સમાન છે. તેમણે યાદ અપાવ્યું હતું કે ખૂબ જ પ્રતિકૂળ પરિસ્થિતિઓમાં ડો. મુખર્જીએ ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના કરી હતી અને આજે પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની વિચારધારાને સ્વીકૃતિ મળવી એ તેમના સપનાની સાકારતા સમાન છે.
પશ્ચિમ બંગાળનું રાજકીય ઇતિહાસ હંમેશા દેશના અન્ય રાજ્યો કરતાં અલગ રહ્યું છે. 1977થી લઈને 2011 સુધી રાજ્યમાં Communist Party of India (Marxist) ના નેતૃત્વ હેઠળ ડાબેરી મોરચાએ સતત 34 વર્ષ સુધી શાસન કર્યું હતું. વિશ્વના લોકશાહી ઇતિહાસમાં સૌથી લાંબા સમય સુધી સત્તામાં રહેલા ચૂંટાયેલા ડાબેરી શાસનોમાં આ એક ગણાય છે. ત્યારબાદ 2011માં મમતા બેનર્જીના નેતૃત્વ હેઠળ તૃણમૂલ કોંગ્રેસે ડાબેરી મોરચાને હટાવીને સત્તા મેળવી હતી. છેલ્લા 15 વર્ષથી મમતા બેનર્જી પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિનું સૌથી પ્રબળ ચહેરું રહી હતી.
પરંતુ આ વખતે ચૂંટણીમાં ભાજપે રાજ્યમાં જોરદાર પ્રદર્શન કરતાં રાજકીય સમીકરણો સંપૂર્ણપણે બદલી નાખ્યા. ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારો, યુવાનો અને પ્રથમ વખત મતદાન કરનારા મતદાતાઓમાં ભાજપને નોંધપાત્ર સમર્થન મળ્યું હોવાનું વિશ્લેષકો જણાવી રહ્યા છે. ભાજપે વિકાસ, માળખાકીય સુવિધા, રોજગારી, કેન્દ્ર સરકારની યોજનાઓ અને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા જેવા મુદ્દાઓને મુખ્યત્વે પ્રચારમાં આગળ રાખ્યા હતા.
સુવેન્દુ અધિકારીની ભૂમિકા પણ આ ચૂંટણીમાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રહી હતી. એક સમયે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના પ્રભાવશાળી નેતા રહેલા અધિકારીએ ભાજપમાં જોડાયા બાદ રાજ્યની રાજનીતિમાં મોટો પ્રભાવ પાડ્યો હતો. ખાસ કરીને ભવાનીપુર જેવી બેઠક પર મમતા બેનર્જીને હરાવવી ભાજપ માટે માત્ર રાજકીય જીત નહીં પરંતુ માનસિક અને પ્રતીકાત્મક વિજય પણ માનવામાં આવી રહી છે.
શનિવારે યોજાયેલા શપથ ગ્રહણ સમારોહમાં દેશભરના ભાજપ નેતાઓ અને વિવિધ રાજ્યોના મહાનુભાવો હાજર રહ્યા હતા. કોલકાતામાં યોજાયેલ આ સમારોહને ભાજપ માટે ઐતિહાસિક ક્ષણ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો હતો. દાયકાઓ સુધી જ્યાં ભગવા રાજકારણને મર્યાદિત સ્થાન મળતું હતું તે રાજ્યમાં હવે ભાજપની સરકાર રચાવા જઈ રહી છે, જેને પક્ષના કાર્યકરો માટે વિશેષ ગૌરવની ક્ષણ માનવામાં આવી રહી છે.
ગડકરીએ પોતાના નિવેદનમાં વિકાસના મુદ્દા પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે પશ્ચિમ બંગાળ પાસે ઔદ્યોગિક, કૃષિ, બંદર, પર્યટન અને વેપાર ક્ષેત્રે અસાધારણ સંભાવનાઓ છે, પરંતુ લાંબા સમય સુધી રાજકીય સંઘર્ષ અને અસ્થિરતાના કારણે રાજ્ય તેની સંપૂર્ણ ક્ષમતાનો ઉપયોગ કરી શક્યું નથી. હવે નવી સરકાર રાજ્યને વિકાસના માર્ગે આગળ ધપાવશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ પ્રધાન તરીકે ગડકરીએ પશ્ચિમ બંગાળમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર વિકાસને પણ મહત્વપૂર્ણ ગણાવ્યો હતો. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કેન્દ્ર સરકાર રાજ્યમાં માર્ગ, બંદર, લોજિસ્ટિક્સ અને ઔદ્યોગિક વિકાસ માટે મોટા પાયે રોકાણ કરવા તૈયાર છે. ખાસ કરીને પૂર્વ ભારતના વિકાસમાં પશ્ચિમ બંગાળની ભૂમિકા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
ભાજપના નેતાઓનું કહેવું છે કે આ જીત માત્ર એક ચૂંટણી જીત નહીં પરંતુ લાંબા સમયથી કાર્યરત હજારો કાર્યકરોની મહેનતનું પરિણામ છે. પક્ષના કાર્યકરો વર્ષોથી બંગાળમાં સંગઠન મજબૂત કરવા માટે કામ કરી રહ્યા હતા. અનેક વખત હિંસા અને રાજકીય પડકારોનો સામનો કરવા છતાં પક્ષે પોતાના સંગઠનને વિસ્તૃત કર્યું હતું.
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની જીતનો પ્રભાવ રાષ્ટ્રીય રાજકારણ પર પણ પડશે. પૂર્વ ભારતના રાજ્યોમાં ભાજપની સ્થિતિ વધુ મજબૂત બનશે અને આગામી લોકસભા ચૂંટણી માટે પણ આ પરિણામ મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ શકે છે.
બીજી તરફ તૃણમૂલ કોંગ્રેસ માટે આ પરાજય મોટો રાજકીય આઘાત માનવામાં આવી રહ્યો છે. છેલ્લા ઘણા વર્ષોથી રાજ્યમાં મજબૂત પકડ ધરાવતી પાર્ટી હવે વિપક્ષની ભૂમિકામાં આવશે. રાજકીય નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે હવે પાર્ટીને નવા નેતૃત્વ અને નવી વ્યૂહરચના સાથે ફરીથી જનતા વચ્ચે વિશ્વાસ મેળવવાનો પડકાર રહેશે.
પશ્ચિમ બંગાળના મતદાતાઓએ આ ચૂંટણીમાં મોટા પ્રમાણમાં મતદાન કર્યું હતું. ગ્રામ્ય વિસ્તારો, મહિલા મતદાતાઓ અને યુવાનોમાં ભારે ઉત્સાહ જોવા મળ્યો હતો. ચૂંટણી દરમિયાન અનેક મુદ્દાઓ ચર્ચામાં રહ્યા હતા, જેમાં રોજગારી, રાજકીય હિંસા, વિકાસ, કેન્દ્ર-રાજ્ય સંબંધો અને કલ્યાણકારી યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે.
ભાજપના નેતાઓ હવે રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થા મજબૂત કરવા, રોકાણ આકર્ષવા અને ઔદ્યોગિક વિકાસને ગતિ આપવા પર ભાર મૂકી રહ્યા છે. ખાસ કરીને કોલકાતા, આસનસોલ, દુર્ગાપુર અને હાવડા જેવા ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં નવા રોકાણની સંભાવનાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
સાંસ્કૃતિક રીતે પણ પશ્ચિમ બંગાળ દેશનું અત્યંત મહત્વપૂર્ણ રાજ્ય ગણાય છે. સાહિત્ય, કલા, સંગીત, રંગભૂમિ અને બૌદ્ધિક પરંપરામાં બંગાળનું વિશેષ સ્થાન રહ્યું છે. ભાજપ હવે આ સાંસ્કૃતિક વારસાને જાળવી રાખીને વિકાસ અને આધુનિકીકરણને આગળ વધારવાનો પ્રયાસ કરશે તેવી ચર્ચા ચાલી રહી છે.
ગડકરીએ પોતાના નિવેદનમાં ફરી એકવાર ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે બંગાળના લોકોએ જે પરિવર્તન લાવ્યું છે તે ભવિષ્યમાં રાજ્યના વિકાસ માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થશે. તેમણે કહ્યું હતું કે હવે પશ્ચિમ બંગાળમાં વિકાસ, રોકાણ અને આધુનિક માળખાકીય સુવિધાઓના નવા યુગની શરૂઆત થશે.
આ રીતે પશ્ચિમ બંગાળમાં ભાજપની ઐતિહાસિક જીત અને સુવેન્દુ અધિકારીના મુખ્ય પ્રધાન તરીકેના શપથ ગ્રહણ સાથે રાજ્યની રાજનીતિમાં એક નવા અધ્યાયની શરૂઆત થઈ છે. ડાબેરી અને પ્રાદેશિક રાજકારણના લાંબા પ્રભુત્વ બાદ હવે રાજ્યમાં રાષ્ટ્રીય રાજકીય વિચારધારાના પ્રબળ પ્રવેશને દેશભરના રાજકીય વર્તુળો ખૂબ નજીકથી નિહાળી રહ્યા છે.








