મારું શહેર ખેડૂતનું ધન સૌથી પવિત્ર, સહકારથી જ સમૃદ્ધિનો માર્ગ: અમદાવાદમાં ખેતી બૅંકના 75મા સ્થાપના દિવસની ભવ્ય ઉજવણી.

અમદાવાદના પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાય ઑડિટોરિયમ ખાતે ગુજરાત સ્ટેટ કો-ઓપરેટિવ એગ્રીકલ્ચર એન્ડ રુરલ ડેવલપમેન્ટ બૅંક, એટલે કે ખેતી બૅંકના 75મા સ્થાપના દિવસની ગૌરવપૂર્ણ ઉજવણી રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીના અધ્યક્ષસ્થાને ભવ્ય રીતે યોજાઈ હતી. ખેડૂત કલ્યાણ, સહકારિતા અને પ્રાકૃતિક ખેતીના સંદેશ સાથે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં રાજ્યભરના ખેડૂત આગેવાનો, સહકારી ક્ષેત્રના હોદ્દેદારો, બૅંકના પ્રતિનિધિઓ અને સભાસદોએ મોટી સંખ્યામાં ઉપસ્થિતિ નોંધાવી હતી.

આ પ્રસંગે રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીએ ખેતી બૅંકની 75 વર્ષની ગૌરવશાળી યાત્રાને બિરદાવી હતી અને ખેડૂતોના વિકાસમાં સહકારી સંસ્થાઓની મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાની પ્રશંસા કરી હતી. તેમણે પોતાના સંબોધનમાં જણાવ્યું કે "ખેડૂતનું ધન સૌથી પવિત્ર ધન છે, કારણ કે તેમાં તેની મહેનત અને પરસેવો ભળેલા હોય છે." ખેડૂત માત્ર પોતાનું જ નહીં પરંતુ સમગ્ર સમાજનું ભરણપોષણ કરે છે, તેથી તેનું સ્થાન સર્વોચ્ચ હોવાનું તેમણે જણાવ્યું હતું.

રાજ્યપાલશ્રીએ સ્વામી દયાનંદ સરસ્વતીના વિચારોનો ઉલ્લેખ કરતાં કહ્યું કે "ખેડૂત તો રાજાનો પણ રાજા છે." કારણ કે ખેડૂત રાજાથી લઈને સામાન્ય માણસ સુધી દરેકને અનાજ પૂરું પાડે છે. એટલું જ નહીં, ખેતરોમાં ઉગતા પાક દ્વારા પશુ-પંખીઓ અને અન્ય જીવજંતુઓનું પણ ભરણપોષણ થાય છે. વેદોમાં પણ ખેતીને સર્વોત્તમ વ્યવસાય ગણાવવામાં આવી હોવાનું તેમણે યાદ અપાવ્યું હતું.

તેમણે જણાવ્યું કે ખેતી બૅંક આજે જે મજબૂત સ્થિતિમાં પહોંચી છે તે તેના સ્થાપક ઉદયભાણ સિંહજીના ખેડૂત કલ્યાણના સ્વપ્નને સાકાર કરતી સંસ્થા તરીકે ઉભરી આવી છે. ખેડૂતોના આર્થિક સશક્તિકરણમાં બૅંકે વર્ષોથી નોંધપાત્ર યોગદાન આપ્યું છે.

રાજ્યપાલશ્રીએ ગુજરાતની સહકારી પરંપરાનો વિશેષ ઉલ્લેખ કરતાં જણાવ્યું કે સહકારી ચળવળના કારણે ખેડૂતોને ઊંચા વ્યાજના ચક્રમાંથી મુક્તિ મળી છે. તેમણે દેશના લોખંડી પુરુષ સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ અને અમૂલ જેવી સહકારી સંસ્થાઓના ઉદાહરણો આપીને સહકારિતાની શક્તિ સમજાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના **'વિકસિત ભારત @2047'**ના સંકલ્પને સાકાર કરવા માટે **'સહકારથી સમૃદ્ધિ'**નો માર્ગ સૌથી અસરકારક સાબિત થશે.

તેમણે દેશના પ્રથમ સહકાર મંત્રી અમિત શાહ દ્વારા સહકારી ક્ષેત્રમાં હાથ ધરવામાં આવેલા વિવિધ સુધારાત્મક પગલાંઓ અને ખેડૂત ઉત્પાદક સંગઠનો (FPO)ને પ્રોત્સાહન આપવાના પ્રયાસોની પણ પ્રશંસા કરી હતી. તેમના જણાવ્યા મુજબ, આ પહેલોના કારણે ખેડૂતોને પોતાની ઉપજના વધુ સારા અને વાજબી ભાવ મળી રહ્યા છે, જેના કારણે તેમની આવકમાં વધારો થઈ રહ્યો છે.

ગુજરાત સરકારના સહકારી ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલા પ્રયાસોની પ્રશંસા કરતાં રાજ્યપાલશ્રીએ જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકારની સેવાભાવના અને પારદર્શક કામગીરીના કારણે આજે ગુજરાતનું સહકાર મોડલ સમગ્ર દેશમાં આગવું સ્થાન ધરાવે છે અને અન્ય રાજ્યો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બન્યું છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન રાજ્યપાલશ્રીએ પ્રાકૃતિક ખેતીના વિષય પર વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો. તેમણે ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું કે રાસાયણિક ખાતરો અને જંતુનાશકોના અતિરેક ઉપયોગને કારણે જમીનની ફળદ્રુપતા સતત ઘટી રહી છે તેમજ કેન્સર, ડાયાબિટીસ અને હૃદયરોગ જેવી ગંભીર બીમારીઓમાં પણ વધારો થઈ રહ્યો છે.

તેમણે વૈજ્ઞાનિક અભ્યાસોના આધારે જણાવ્યું કે પ્રાકૃતિક ખેતીમાં ઉત્પાદન ઘટતું નથી, પરંતુ ખેતીનો ખર્ચ ઘટે છે, જમીનની ગુણવત્તા સુધરે છે અને ખેડૂતોની આવકમાં પણ વધારો થાય છે. તેમણે ખેડૂતોને ભાવિ પેઢીને સ્વસ્થ જીવન અને ફળદ્રુપ જમીન આપવા માટે પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાની હાકલ કરી હતી.

આ પ્રસંગે ખેતી બૅંકના ચેરમેન ડોલરભાઈ કોટેચાએ સ્વાગત પ્રવચન આપતાં જણાવ્યું કે રાજ્ય સરકારે નાના ખેડૂતો માટે અમલમાં મૂકેલી વ્યાજ માફી યોજનાના કારણે છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ખેડૂતોને કુલ ₹125 કરોડની રાહત મળી છે. તેમણે આ ખેડૂતલક્ષી નિર્ણય બદલ મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ અને કૃષિમંત્રી જીતુ વાઘાણીનો આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો.

તેમણે બૅંકની આર્થિક કામગીરી અંગે માહિતી આપતાં જણાવ્યું કે ખેતી બૅંકે ગત નાણાકીય વર્ષમાં ₹111 કરોડનો વિક્રમી ગ્રોસ પ્રોફિટ નોંધાવ્યો છે અને સાથે ઝીરો NPA જાળવી રાખીને દેશની અગ્રણી સહકારી કૃષિ અને ગ્રામ વિકાસ બૅંકોમાં પોતાનું આગવું સ્થાન જાળવી રાખ્યું છે. તેમણે જણાવ્યું કે વ્યાજ માફી જેવી ખેડૂતલક્ષી યોજનાઓ અમલમાં હોવા છતાં બૅંકે નોંધાવેલો આ નફો તેની મજબૂત આર્થિક સ્થિતિ અને ખેડૂતો પ્રત્યેની પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન રાજ્યપાલ શ્રી આચાર્ય દેવવ્રતજીના હસ્તે ખેતી બૅંકમાં 25 વર્ષથી વધુ સમય સુધી સેવા આપનારા 25 જેટલા પ્રતિનિધિઓ અને સભાસદોનું સન્માન કરવામાં આવ્યું હતું. ઉપરાંત બૅંકના 75મા સ્થાપના વર્ષ નિમિત્તે 'ખેડૂતોના વિશ્વાસનું વટવૃક્ષ' નામની કૉફી ટેબલ બુકનું વિમોચન પણ કરવામાં આવ્યું હતું.

આ ગૌરવપૂર્ણ કાર્યક્રમમાં અમદાવાદ મહાનગરપાલિકાના મેયર હિતેશભાઈ બારોટ, ખેતી બૅંકના વાઇસ ચેરમેન જીવણભાઈ આહિર, સિનિયર ડાયરેક્ટર જશાભાઈ બારડ, બ્રિજરાજસિંહ જાડેજા સહિત બૅંકના હોદ્દેદારો, સહકારી આગેવાનો, ખેડૂત પ્રતિનિધિઓ અને મોટી સંખ્યામાં સભાસદો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

ખેતી બૅંકના 75મા સ્થાપના દિવસની ઉજવણી માત્ર એક સંસ્થાની વર્ષગાંઠ પૂરતી મર્યાદિત રહી નહોતી, પરંતુ ખેડૂત કલ્યાણ, સહકારિતા, આર્થિક સશક્તિકરણ અને પ્રાકૃતિક ખેતી જેવા મહત્વપૂર્ણ વિષયો પર સમાજને પ્રેરણા આપતો એક સકારાત્મક સંદેશ પણ બની રહી હતી.