મારું શહેર દરિયાઈ સુરક્ષા માટે માછીમારો બનશે ‘ફર્સ્ટ લેયર ઓફ ડિફેન્સ’: જામનગરના સચાણામાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સનો વિશેષ ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમ યોજાયો.

ગુજરાતના લાંબા દરિયાકિનારાની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા અને માછીમારોને રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાના સહભાગી બનાવવાના હેતુથી જામનગર જિલ્લાના બેડી-સચાણા વિસ્તારમાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા વિશેષ "ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમ" યોજવામાં આવ્યો હતો. દરિયાઈ માર્ગે થતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ, સ્મગલિંગ, શંકાસ્પદ બોટો, આતંકવાદી ઘૂસણખોરી તેમજ દેશવિરોધી કૃત્યોને પ્રાથમિક તબક્કે જ અટકાવવા માટે માછીમારોની ભૂમિકા કેટલી મહત્વપૂર્ણ છે તે અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન દરિયાઈ સુરક્ષા, બોટ રજીસ્ટ્રેશન, ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ, સલામતીના સાધનો અને ઇમરજન્સી પ્રતિસાદ સહિતના અનેક મુદ્દાઓ પર માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમમાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સ, એ.ટી.એસ., કોસ્ટ ગાર્ડ, ફિશરીઝ વિભાગ અને સ્થાનિક આગેવાનોની ઉપસ્થિતિએ તેને વિશેષ મહત્વ આપ્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્ય પાસે અંદાજે ૨૩૪૦.૬૨ કિલોમીટર લાંબો દરિયાકિનારો છે, જે દેશના સૌથી લાંબા દરિયાકાંઠાઓમાંનો એક છે. આ વિશાળ દરિયાઈ વિસ્તારની સુરક્ષા જાળવવી સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે સતત પડકારરૂપ બની રહે છે. દરિયામાં રોજ હજારો માછીમારી બોટોની અવરજવર, વેપારી જહાજો, નાના વહાણો અને અન્ય દરિયાઈ ગતિવિધિઓ વચ્ચે દરેક હિલચાલ પર સતત નજર રાખવી સરળ નથી. આ જ કારણસર ગુજરાત સરકારે દરિયાઈ સુરક્ષાને વધુ અસરકારક બનાવવા માટે મરીન ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરી છે. સુરક્ષા તંત્રનું માનવું છે કે દરિયામાં રોજબરોજ જતાં માછીમારો સૌથી પહેલા કોઈપણ અસામાન્ય હિલચાલ જોઈ શકે છે. તેથી તેમને સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ બનાવવાની દિશામાં સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે.

આ જ અભિગમને આગળ વધારતાં એ.ટી.એસ. અને કોસ્ટલ સિક્યુરિટીના અધિક પોલીસ મહાનિદેશક અમિતકુમાર વિશ્વકર્માના માર્ગદર્શન હેઠળ તેમજ દરિયાઈ સુરક્ષા અને મરીન ટાસ્ક ફોર્સના નાયબ પોલીસ મહાનિરીક્ષક એ.એમ. મુનિયા અને મરીન ટાસ્ક ફોર્સ હજીરાના પોલીસ અધિક્ષક એસ.જે. પરમારના માર્ગદર્શન હેઠળ તા. ૩ જુલાઈ, ૨૦૨૬ના રોજ જામનગર જિલ્લાના સચાણા ખાતે આ વિશેષ ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમનું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ દરિયાકાંઠે વસતા માછીમારોને માત્ર માછીમારી પૂરતા મર્યાદિત ન રાખીને તેમને દેશની દરિયાઈ સુરક્ષાના સજાગ સહયોગી તરીકે તૈયાર કરવાનો હતો. સુરક્ષા એજન્સીઓએ જણાવ્યું હતું કે જાગૃત માછીમારો દેશની પ્રથમ સુરક્ષા હરોળ એટલે કે "ફર્સ્ટ લેયર ઓફ ડિફેન્સ" તરીકે અત્યંત મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

કાર્યક્રમ દરમિયાન મરીન ટાસ્ક ફોર્સ જામનગરના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ધરમવીર આર. યાદવ, પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર જી.એમ. બોપલિયા, મરીન કમાન્ડોની ટીમો, ફિશરીઝ વિભાગના અધિકારી જયદીપ બારડ, ઈન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડના અધિકારીઓ અને જવાનો, તેમજ સ્થાનિક સરપંચ, પ્રમુખ જીકરભાઈ અને મોટી સંખ્યામાં માછીમારો તથા ગ્રામજનો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા. અધિકારીઓએ માછીમારોને સમજાવ્યું કે જો દરિયામાં માછીમારી દરમિયાન કોઈ અજાણી બોટ, શંકાસ્પદ વ્યક્તિ, ગેરકાયદેસર માલસામાન અથવા અસામાન્ય ગતિવિધિ નજરે પડે તો તાત્કાલિક સુરક્ષા એજન્સીઓને જાણ કરવી જોઈએ. આવી સમયસરની માહિતીના આધારે સ્મગલિંગ, નશીલા પદાર્થોની હેરાફેરી, હથિયારોની ઘૂસણખોરી અથવા આતંકવાદી કાવતરાંને પ્રારંભિક તબક્કે જ નિષ્ફળ બનાવી શકાય છે.

અધિકારીઓએ માછીમારોને દરિયામાં મળતી બિનવારસી વસ્તુઓ, શંકાસ્પદ પેકેટો, વિસ્ફોટક જેવી સામગ્રી અથવા અજાણી નૌકાઓથી સાવચેત રહેવા જણાવ્યું હતું. આવા સંજોગોમાં કોઈપણ વસ્તુને સ્પર્શ ન કરવા અને તાત્કાલિક સંબંધિત સુરક્ષા એજન્સીને જાણ કરવાની સલાહ આપવામાં આવી હતી. ઉપરાંત બોટમાં ફરજિયાત રાખવાના લાઇફ જેકેટ, લાઇફ બોય, ફાયર એક્સ્ટિંગ્વિશર, ફર્સ્ટ એઇડ કિટ, વાયરલેસ સંચાર સાધનો તથા અન્ય સુરક્ષા ઉપકરણોની ઉપયોગિતા અંગે પણ વિસ્તૃત સમજ આપવામાં આવી હતી. ઈમરજન્સી મેડિકલ એડ કેવી રીતે આપવી, દરિયામાં અકસ્માત સર્જાય ત્યારે પ્રાથમિક બચાવ કામગીરી કેવી રીતે કરવી અને મુશ્કેલીમાં મુકાયેલા અન્ય માછીમારોને કેવી રીતે મદદ કરવી તે અંગે પણ પ્રાયોગિક માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

કાર્યક્રમ દરમિયાન બોટના રજીસ્ટ્રેશન, લાઇસન્સ, બોટ મૂવમેન્ટ રેકોર્ડ, ટ્રાન્સપોન્ડર અને ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ અંગે પણ માછીમારોને માહિતગાર કરવામાં આવ્યા હતા. અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરિયામાં જતી દરેક બોટનું નિયમિત રજીસ્ટ્રેશન અને ટ્રેકિંગ માત્ર કાયદાકીય પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ તે સુરક્ષા માટે પણ અત્યંત જરૂરી છે. ટ્રાન્સપોન્ડર જેવી આધુનિક ટેક્નોલોજીના ઉપયોગથી બોટનું ચોક્કસ લોકેશન જાણી શકાય છે, જેના કારણે કોઈપણ ઇમરજન્સી અથવા શંકાસ્પદ પરિસ્થિતિમાં ઝડપી પ્રતિસાદ આપી શકાય છે. માછીમારોને તમામ કાયદાકીય નિયમોનું પાલન કરવા, નિયત દરિયાઈ સીમાની બહાર ન જવા અને દરિયાઈ સુરક્ષા સંબંધિત તમામ સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.

કાર્યક્રમના અંતે અધિકારીઓએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે દેશની સુરક્ષા માત્ર સુરક્ષા દળોની જ જવાબદારી નથી, પરંતુ દરેક જાગૃત નાગરિકની પણ ફરજ છે. ખાસ કરીને દરિયાકાંઠે રહેતા માછીમારો દેશની સુરક્ષામાં અત્યંત મહત્વની કડી બની શકે છે. તેમની સમયસરની સતર્કતા અનેક ગંભીર ગુનાઓ, સ્મગલિંગ, આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અને રાષ્ટ્રવિરોધી કાવતરાંને નિષ્ફળ બનાવી શકે છે. મરીન ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા ભવિષ્યમાં પણ આવા જાગૃતિ કાર્યક્રમો સતત યોજી વધુમાં વધુ માછીમારોને સુરક્ષા વ્યવસ્થાનો સક્રિય ભાગ બનાવવાના પ્રયાસો ચાલુ રાખવામાં આવશે. દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા મજબૂત બને, માછીમારો સુરક્ષિત રહે અને દેશની સમુદ્રી સીમાઓ અભેદ્ય બને તે માટે આવા કાર્યક્રમો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થઈ રહ્યા છે.