મારું શહેર પંચમહાલના પાનમ જળાશયની જળ સપાટીમાં સતત ઘટાડો, ખેડૂતોની માંગ બાદ કેનાલમાં 750 ક્યુસેક પાણી છોડાયું.
પંચમહાલ જિલ્લામાં આવેલ પાનમ જળાશયની જળ સપાટીમાં સતત ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે. ઉપરવાસમાંથી પાણીની આવક સંપૂર્ણપણે બંધ થતાં જળાશયનું જળસ્તર ધીમે-ધીમે નીચે આવી રહ્યું છે, જેના કારણે ખેડૂતો અને સ્થાનિક લોકોમાં ચિંતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ચોમાસાની ઋતુ હોવા છતાં અપેક્ષિત વરસાદ ન થતાં જળાશયમાં નવા પાણીની આવક થઈ રહી નથી, જેના કારણે સિંચાઈ અને પીવાના પાણીની ઉપલબ્ધિને લઈને પણ પ્રશ્નો ઊભા થયા છે.
સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, 5 જુલાઈના રોજ પાનમ જળાશયની જળ સપાટી 122.90 મીટર હતી, જે સતત ઘટાડા બાદ હવે 122.70 મીટર સુધી પહોંચી ગઈ છે. જળાશયમાં પાણીની આવક ન હોવાને કારણે દરરોજ પાણીનું સ્તર ઘટી રહ્યું છે. હવામાનમાં વરસાદી વિરામને કારણે જળાશયમાં પાણીનો સંગ્રહ વધવાની કોઈ શક્યતા હાલ જોવા મળતી નથી.
રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદ ખેંચાતા ખેડૂતોની મુશ્કેલીઓમાં વધારો થયો છે. ખાસ કરીને પાનમ સિંચાઈ યોજના પર આધારિત ખેડૂતો માટે પાણીની ઉપલબ્ધિ સૌથી મોટો મુદ્દો બની ગયો છે. ખેતરોમાં ઉભા પાકને બચાવવા માટે સમયસર સિંચાઈ જરૂરી હોવાથી ખેડૂતો દ્વારા તંત્ર સમક્ષ પાણી છોડવાની ઉગ્ર માંગ કરવામાં આવી હતી. વરસાદની અનિશ્ચિત સ્થિતિ વચ્ચે ખેતીને બચાવવા ખેડૂતો સતત સિંચાઈ વિભાગનો સંપર્ક કરી રહ્યા હતા.
ખેડૂતોની રજૂઆતો અને વધતી માંગને ધ્યાનમાં રાખીને પાનમ સિંચાઈ વિભાગ એક્શન મોડમાં આવ્યું છે. વિભાગ દ્વારા તાત્કાલિક નિર્ણય લઈને પાનમ સિંચાઈ કેનાલમાં 750 ક્યુસેક પાણી છોડવાની કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી છે. કેનાલમાં પાણી છોડાતા સિંચાઈ માટે જરૂરી પાણી ખેડૂતો સુધી પહોંચવાનું શરૂ થશે, જેના કારણે હાલના તબક્કે ખેતીને મોટો આધાર મળશે.
પાનમ સિંચાઈ યોજના પંચમહાલ, મહીસાગર અને વડોદરા જિલ્લાના કૃષિ ક્ષેત્ર માટે જીવનદોરી સમાન માનવામાં આવે છે. આ યોજના હેઠળ ત્રણેય જિલ્લાનાં મળીને 100થી વધુ ગામોના ખેડૂતોને સિંચાઈ માટે પાણી પૂરું પાડવામાં આવે છે. હજારો હેક્ટર વિસ્તારમાં ખેતી આ કેનાલના પાણી પર નિર્ભર હોવાથી પાણી છોડવાનો નિર્ણય ખેડૂતો માટે રાહતરૂપ સાબિત થયો છે.
કેનાલમાં પાણી છોડાતા મકાઈ, ડાંગર, સોયાબીન, કપાસ સહિતના ઉભા પાકને જરૂરી સિંચાઈ મળી શકશે અને વરસાદના અભાવે પાકને થનારા નુકસાનમાં ઘટાડો થશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે જો આગામી દિવસોમાં સારો વરસાદ નહીં પડે તો જળાશયમાં પાણીની સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે. તેથી વરસાદની સાથે જ પાણીના સંચાલન પર પણ વિશેષ ધ્યાન આપવાની જરૂર છે.
હાલ માટે પાનમ સિંચાઈ કેનાલમાં 750 ક્યુસેક પાણી છોડાતા પંચમહાલ, મહીસાગર અને વડોદરા જિલ્લાના ખેડૂતોને મોટી રાહત મળી છે. જોકે, આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ પર સૌની નજર રહેશે. જો ઉપરવાસમાં સારો વરસાદ થશે તો જળાશયમાં ફરી પાણીની આવક શરૂ થશે અને જળસ્તરમાં વધારો થશે, જેનાથી સમગ્ર વિસ્તારના ખેડૂતોને લાંબા ગાળે વધુ લાભ મળી શકશે.
રિપોર્ટર પ્રિતેશ દરજી પંચમહાલ
