મારું શહેર મમતા બેનરજીને કલકત્તા હાઈકોર્ટનો મોટો ઝટકો, ₹440 કરોડથી વધુના બેંક ખાતા ફ્રીઝ મામલે રાહત ન મળી.
પશ્ચિમ બંગાળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી મમતા બેનરજીને કાનૂની મોરચે મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. સોમવારે કલકત્તા હાઈકોર્ટે તેમના ફ્રીઝ કરવામાં આવેલા બેંક ખાતાઓનો ઉપયોગ કરવાની મંજૂરી આપવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો છે. મની લોન્ડરિંગ પ્રિવેન્શન એક્ટ (PMLA) હેઠળ પ્રવર્તન નિર્દેશાલય (ED) દ્વારા ફ્રીઝ કરાયેલા ખાતાઓને ચાલુ કરવાની માંગ સાથે કરવામાં આવેલી અરજીને કોર્ટે ફગાવી દીધી છે. આ નિર્ણય એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ રાજકીય પડકારોનો સામનો કરી રહી છે અને પક્ષની આંતરિક સ્થિતિને લઈને પણ અનેક અટકળો ચાલી રહી છે. હાઈકોર્ટના આ નિર્ણયને મમતા બેનરજી માટે કાનૂની પ્રક્રિયામાં એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે.
કલકત્તા હાઈકોર્ટના જસ્ટિસ કૃષ્ણ રાવે આ મામલે વચગાળાનો આદેશ આપતાં જણાવ્યું કે હાલના તબક્કે તપાસની પ્રક્રિયામાં હસ્તક્ષેપ કરવાની જરૂરિયાત જણાતી નથી. તેથી ઇડી દ્વારા ફ્રીઝ કરાયેલા બેંક ખાતાઓ પરનો પ્રતિબંધ દૂર કરવાની માંગ સ્વીકારી શકાય નહીં. આ સમગ્ર કેસ એપ્રિલ 2023થી જૂન 2026 દરમિયાન થયેલા શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો સાથે જોડાયેલો હોવાનું તપાસ એજન્સીનું કહેવું છે. ઇડીના દાવા મુજબ, કેરવેલ એવિએશન ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને તેની સહયોગી કંપનીઓ મારફતે મોટા પાયે નાણાંની હેરફેર કરવામાં આવી હતી, જેમાં એક લક્ઝરી એમ્બ્રેયર લેગેસી 600 વિમાન અને અગસ્તા 109 ગ્રાન્ડ ન્યૂ હેલિકોપ્ટરની ખરીદી માટે નાણાકીય વ્યવહારો કરવામાં આવ્યા હોવાની શંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ સમગ્ર મામલાની શરૂઆત બિધાનનગર સાયબર પોલીસ સ્ટેશનમાં નોંધાયેલી એફઆઈઆરથી થઈ હોવાનું સામે આવ્યું છે. ફરિયાદમાં ગેરકાયદેસર રીતે નાણાં એકત્ર કરવા, શંકાસ્પદ નાણાકીય વ્યવહારો કરવા અને રાજકીય પક્ષ સાથે જોડાયેલા બેંક ખાતાઓનો ઉપયોગ કરીને ભંડોળને વિવિધ કંપનીઓમાં ટ્રાન્સફર કરવાના ગંભીર આક્ષેપ કરવામાં આવ્યા હતા. આ ફરિયાદના આધારે ઇડીએ મની લોન્ડરિંગ કેસ નોંધ્યો અને PMLAની કલમ 17(1A) હેઠળ કાર્યવાહી શરૂ કરી. તપાસ દરમિયાન ત્રણ બેંક ખાતાઓમાં રહેલા કુલ ₹440.42 કરોડના ભંડોળને ફ્રીઝ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો. ઇડીનું કહેવું છે કે તપાસ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી આ નાણાંનો ઉપયોગ થવા દેવો યોગ્ય રહેશે નહીં.
તપાસ દરમિયાન સામે આવેલા પ્રાથમિક તારણો મુજબ, એપ્રિલ 2023થી જૂન 2026 વચ્ચે તૃણમૂલ કોંગ્રેસના બેંક ખાતાઓમાંથી કેરવેલ એવિએશન ઇન્ડિયા પ્રાઇવેટ લિમિટેડ અને તેની સંલગ્ન કંપનીઓને અંદાજે ₹160 કરોડનું ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યું હતું. આ રકમમાંથી આશરે ₹82.96 કરોડ એક નવી રચાયેલી કંપનીમાં ટ્રાન્સફર કરવામાં આવ્યા હતા, જેનો ઉપયોગ હેલિકોપ્ટર અને વિમાનની ખરીદી માટે થયો હોવાનું ઇડીનું કહેવું છે. તપાસમાં એ પણ સામે આવ્યું છે કે આ બંને એરક્રાફ્ટની ખરીદી માટે કુલ આશરે ₹112 કરોડની ચૂકવણી કરવામાં આવી હતી. આ તમામ વ્યવહારોની કાયદેસરતા અને નાણાંના સ્ત્રોત અંગે ઇડી હાલમાં વિગતવાર તપાસ કરી રહી છે.
ઇડીની તપાસમાં વધુ એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો સામે આવ્યો છે. તપાસ એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર વર્ષ 2023માં હેલિકોપ્ટર ખરીદવા માટે જરૂરી નાણાંની અછત સર્જાતા ટેક્સ હેવન તરીકે ઓળખાતા કેમેન આઇલેન્ડ્સ સ્થિત એક સંસ્થા પાસેથી 17 લાખ અમેરિકન ડોલરની અનસિક્યોર્ડ લોન લેવામાં આવી હતી. તપાસ એજન્સી આ વિદેશી લોનની કાયદેસરતા, તેના સ્ત્રોત અને તેનો ઉપયોગ કેવી રીતે થયો તેની પણ તપાસ કરી રહી છે. ઇડીનું માનવું છે કે વિદેશી ભંડોળ અને સ્થાનિક નાણાકીય વ્યવહારો વચ્ચેની કડીઓ સમગ્ર કેસમાં મહત્વપૂર્ણ પુરાવા બની શકે છે.
આ કેસમાં સૌથી ગંભીર આરોપ એ છે કે કથિત રીતે રાજકીય પક્ષના સત્તાવાર ફંડમાંથી નાણાંનો ઉપયોગ કરીને વિમાન અને હેલિકોપ્ટરની ખરીદી કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ આ જ એરક્રાફ્ટને તૃણમૂલ કોંગ્રેસને લીઝ પર આપવામાં આવ્યા હોવાનું ઇડીનો દાવો છે. તપાસ એજન્સીનું કહેવું છે કે ત્યારબાદ એરક્રાફ્ટના ઉપયોગના બહાને મોટી રકમની ચૂકવણી કરવામાં આવી હતી, જેના કારણે નાણાંની હેરફેર અને મની લોન્ડરિંગની આશંકા વધુ મજબૂત બની છે. ઇડી હવે આ સમગ્ર વ્યવહારમાં સામેલ વ્યક્તિઓ, કંપનીઓ અને નાણાંના વાસ્તવિક લાભાર્થીઓની ઓળખ કરવા માટે દસ્તાવેજો અને બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શનની ઝીણવટભરી તપાસ કરી રહી છે.
હાલમાં કલકત્તા હાઈકોર્ટ દ્વારા બેંક ખાતાઓને ફ્રીઝ રાખવાનો નિર્ણય યથાવત રાખવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે તપાસ દરમિયાન ઇડીને વધુ સમય અને કાનૂની મજબૂતી મળી હોવાનું માનવામાં આવે છે. બીજી તરફ, કેસમાં અંતિમ નિર્ણય તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ અને કોર્ટમાં પુરાવાઓના આધારે લેવામાં આવશે. રાજકીય રીતે પણ આ કેસ પર સૌની નજર છે, કારણ કે તેના પરિણામો પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિ પર અસર કરી શકે છે. જોકે, અત્યાર સુધી આ કેસમાં લગાવવામાં આવેલા તમામ આક્ષેપોની કોર્ટ દ્વારા અંતિમ પુષ્ટિ થઈ નથી અને મામલો હજુ તપાસ હેઠળ છે.
