મારું શહેર મહારાષ્ટ્રમાં વરસાદ વચ્ચે ધરતી ધ્રૂજી: મરાઠવાડામાં અડધી રાતે 4 ભૂકંપના ઝટકા, મુંબઈમાં ભારે વરસાદથી જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત.
મહારાષ્ટ્રમાં ગુરુવારની વહેલી સવાર કુદરતી આફતોની બેવડી અસર વચ્ચે શરૂ થઈ હતી. એક તરફ રાજ્યના મરાઠવાડા વિસ્તારમાં અડધી રાતે એક પછી એક ચાર વખત ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા લોકોમાં ભારે ભયનો માહોલ સર્જાયો હતો, તો બીજી તરફ મુંબઈ અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં અનરાધાર વરસાદને કારણે જનજીવન સંપૂર્ણપણે પ્રભાવિત બન્યું હતું. ભૂકંપ અને ભારે વરસાદની બેવડી અસરને પગલે રાજ્યનું વહીવટી તંત્ર એલર્ટ મોડ પર આવી ગયું છે.
ભૂકંપના સૌથી વધુ આંચકા હિંગોલી જિલ્લામાં નોંધાયા હતા. પ્રાપ્ત માહિતી મુજબ, ગુરુવારની વહેલી સવારે રાત્રે 1:37 વાગ્યે સૌથી શક્તિશાળી ભૂકંપનો આંચકો અનુભવાયો હતો. રિક્ટર સ્કેલ પર તેની તીવ્રતા 4.6 નોંધાઈ હતી. ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ હિંગોલી જિલ્લાના વસમત તાલુકાના પાંગરા શિંદે ગામ નજીક હોવાનું જાણવા મળ્યું છે.
મુખ્ય આંચકા બાદ પણ ધરતી શાંત રહી નહોતી. ત્યારબાદ રાત્રે 2:15 વાગ્યે અને 2:17 વાગ્યે વધુ બે હળવા આંચકા નોંધાયા હતા. ત્યારપછી ફરી 2:48 વાગ્યે અને 2:50 વાગ્યે ધરતી ધ્રૂજતા લોકોમાં વધુ ગભરાટ ફેલાયો હતો. સતત ચાર વખત આવેલા આંચકાઓને કારણે અનેક લોકો ઊંઘમાંથી જાગીને પરિવાર સાથે ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા અને ખુલ્લા મેદાનોમાં આશરો લીધો હતો.
ભૂકંપની અસર માત્ર હિંગોલી જિલ્લામાં જ મર્યાદિત રહી નહોતી. મરાઠવાડાના અન્ય વિસ્તારો સહિત લાતુર જિલ્લાના ઉદગીર વિસ્તાર તેમજ પરભણી જિલ્લાના કેટલાક વિસ્તારોમાં પણ લોકોને આંચકા અનુભવાયા હતા. અનેક ગામોમાં થોડા સમય માટે ભયનો માહોલ છવાઈ ગયો હતો અને લોકો લાંબા સમય સુધી ઘરની બહાર જ રહ્યા હતા.
રાહતની વાત એ છે કે અત્યાર સુધી કોઈ જાનહાનિ કે ગંભીર ઈજાના અહેવાલ સામે આવ્યા નથી. જોકે કેટલાક ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં કાચા મકાનો અને રહેણાંક મકાનોની દીવાલોમાં નાની-મોટી તિરાડો પડી હોવાની માહિતી મળી છે. સદનસીબે કોઈ મોટી ઈમારત ધરાશાયી થઈ હોવાના અહેવાલ નથી.
ભૂકંપ બાદ જિલ્લા વહીવટી તંત્ર, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વિભાગ અને સ્થાનિક અધિકારીઓની ટીમો અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પહોંચી ગઈ છે. વિવિધ ગામોમાં મકાનોની સ્થિતિનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવી રહ્યું છે તેમજ નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવાની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી છે. લોકોને અફવાઓથી દૂર રહેવા અને સત્તાવાર સૂચનાઓનું પાલન કરવાની અપીલ પણ કરવામાં આવી છે.
બીજી તરફ રાજ્યની રાજધાની મુંબઈમાં ભારે વરસાદે જનજીવન અસ્તવ્યસ્ત બનાવી દીધું છે. સતત વરસી રહેલા વરસાદને કારણે શહેરના અનેક નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયા છે. અનેક મુખ્ય માર્ગો પર પાણી ભરાવાને કારણે વાહનવ્યવહારને ગંભીર અસર પહોંચી છે અને લાંબા ટ્રાફિક જામના દૃશ્યો સર્જાયા છે.
મુંબઈની જીવનરેખા ગણાતી લોકલ ટ્રેન સેવાઓ પણ વરસાદથી પ્રભાવિત થઈ છે. કેટલાક રેલવે ટ્રેક પર પાણી ભરાઈ જતા ટ્રેનોના સંચાલનમાં વિલંબ નોંધાયો છે. ઓફિસ જતાં કર્મચારીઓ અને મુસાફરોને ભારે હાલાકીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
ભારે વરસાદ અને તેજ પવનના કારણે શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં વૃક્ષો ધરાશાયી થવાની અને જૂની દીવાલો તૂટી પડવાની ઘટનાઓ પણ નોંધાઈ છે. સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને મહાનગરપાલિકા, ફાયર બ્રિગેડ અને અન્ય ઇમરજન્સી ટીમોને સતત સતર્ક રાખવામાં આવી છે.
મુંબઈ મહાનગરપાલિકાની ટીમો વિવિધ વિસ્તારોમાં પંપિંગ સ્ટેશનો દ્વારા પાણીના નિકાલની કામગીરીમાં વ્યસ્ત છે, જેથી પાણી ભરાવાની સ્થિતિ ઝડપથી સામાન્ય બનાવી શકાય. સાથે જ જ્યાં વૃક્ષો પડી ગયા છે અથવા રસ્તાઓ અવરોધાયા છે ત્યાં પણ તાત્કાલિક કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.
હવામાન વિભાગે આગામી કલાકોમાં પણ ભારે વરસાદની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે અને નાગરિકોને ખૂબ જ જરૂરી કામ હોય ત્યારે જ ઘરની બહાર નીકળવાની સલાહ આપી છે. ખાસ કરીને નીચાણવાળા વિસ્તારો, નદી-નાળાઓ અને પાણી ભરાવાની શક્યતા ધરાવતા સ્થળોથી દૂર રહેવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે.
આ રીતે મહારાષ્ટ્રમાં એક જ સમયે ભૂકંપ અને ભારે વરસાદ જેવી બે કુદરતી પરિસ્થિતિઓએ વહીવટી તંત્ર માટે પડકાર ઉભો કર્યો છે. સદનસીબે ભૂકંપમાં કોઈ મોટી જાનહાનિ થઈ નથી, પરંતુ વહીવટી તંત્ર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યું છે. નિષ્ણાતો પણ આગામી દિવસોમાં સાવચેતી રાખવા અને કોઈપણ અફવા પર વિશ્વાસ ન કરવા અપીલ કરી રહ્યા છે. હાલમાં રાજ્યના અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરિયાત મુજબ રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે તમામ વિભાગોને તૈયાર રાખવામાં આવ્યા છે.