મારું શહેર રાજકોટમાં રોગચાળા સામે મનપાની મેગા ઝુંબેશ: 34 હજારથી વધુ ઘરોમાં પોરાનાશક કામગીરી, 832 લોકોને નોટિસ.
રાજકોટ શહેરમાં મચ્છરજન્ય અને અન્ય રોગચાળાના નિયંત્રણ માટે રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની આરોગ્ય શાખા દ્વારા સતત સઘન કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન ડેન્ગ્યૂ, મેલેરિયા, ચિકનગુનિયા સહિતના મચ્છરજન્ય રોગોનું જોખમ વધતું હોય છે, ત્યારે શહેરના નાગરિકોના આરોગ્યની સુરક્ષા માટે મનપા તંત્ર દ્વારા વિવિધ સ્તરે રોગચાળા અટકાયતી અભિયાન ચલાવવામાં આવી રહ્યું છે. તા. 6 જુલાઈ 2026 થી તા. 12 જુલાઈ 2026 દરમિયાન રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની આરોગ્ય શાખા દ્વારા શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં વ્યાપક સર્વેલન્સ, પોરાનાશક કામગીરી, ફોગીંગ તેમજ મચ્છર ઉત્પત્તિ સ્થળોની તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ કામગીરી અંતર્ગત હજારો ઘરો, વેપારી સ્થળો, ઔદ્યોગિક એકમો, શાળા-હોસ્પિટલ સહિતના વિસ્તારોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. મનપા તંત્ર દ્વારા નાગરિકોને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે પોતાના ઘરો અને આસપાસના વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ન રહે તેની તકેદારી રાખે, કારણ કે લોકોની ભાગીદારી વગર મચ્છરજન્ય રોગચાળા પર સંપૂર્ણ નિયંત્રણ મેળવવું મુશ્કેલ છે.
ચોમાસાની ઋતુમાં ખાસ કરીને ડેન્ગ્યૂ ફેલાવતો એડીસ મચ્છર ઝડપથી પ્રજનન કરે છે. આ મચ્છર દિવસના સમયે કરડતો હોવાથી લોકોની વધુ અવરજવર ધરાવતા વિસ્તારોમાં રોગ ફેલાવાનું જોખમ વધારે રહે છે. એડીસ મચ્છર સામાન્ય રીતે ઘરો, ઓફિસો, બાંધકામ સાઇટ, ટાયર, કુંડા, પાણીના ટાંકા, ખુલ્લા વાસણો સહિતના સ્થળોએ ભરાયેલા ચોખ્ખા પાણીમાં ઉત્પન્ન થાય છે. મચ્છરનું જીવનચક્ર ટૂંકું હોવાથી થોડા જ સમયમાં તેની સંખ્યા વધી શકે છે. આ બાબતને ધ્યાનમાં રાખીને રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની આરોગ્ય શાખા દ્વારા મચ્છરના પ્રજનન સ્થળો શોધી તેને નાબૂદ કરવા માટે વિશેષ ઝુંબેશ ચલાવવામાં આવી રહી છે. આરોગ્ય વિભાગનું કહેવું છે કે ડેન્ગ્યૂ, મેલેરિયા અને ચિકનગુનિયા જેવા રોગો સામે લડવા માટે માત્ર તંત્રના પ્રયાસો પૂરતા નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકે પોતાના ઘર અને આસપાસની સફાઈ અંગે જવાબદારી નિભાવવી જરૂરી છે.
રાજકોટ મહાનગરપાલિકાની વાહક નિયંત્રણ કામગીરી અંતર્ગત તા. 06/07/2026 થી 12/07/2026 દરમિયાન શહેરના કુલ 34,578 ઘરોમાં પોરાનાશક કામગીરી કરવામાં આવી હતી. ફિલ્ડ વર્કરો દ્વારા વિવિધ વિસ્તારોમાં જઈને પાણીના પાત્રો, ટાંકા અને અન્ય સંભવિત મચ્છર ઉત્પત્તિ સ્થળોની તપાસ કરવામાં આવી હતી અને જરૂરી સ્થળોએ દવા છંટકાવ કરવામાં આવ્યો હતો. આ ઉપરાંત 140 ઘરોમાં ફોગીંગ કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી હતી. મચ્છરની ઘનતા વધુ હોય તેવા વિસ્તારોમાં વાહન માઉન્ટેડ ફોગીંગ મશીન દ્વારા પણ કામગીરી કરવામાં આવી હતી. સંવેદનશીલ સોસાયટીઓ, જાહેર રસ્તાઓ, રહેણાંક વિસ્તારો તેમજ જ્યાં મોટી સંખ્યામાં લોકો એકત્ર થતા હોય તેવા સ્થળોને ખાસ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી હતી. મનપાના આરોગ્ય કર્મચારીઓ દ્વારા સતત મોનીટરીંગ કરી મચ્છરની ઉત્પત્તિ અટકાવવા માટે જરૂરી પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.
મચ્છરજન્ય રોગોને નિયંત્રિત કરવા માટે રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા રહેણાંક ઉપરાંત કોમર્શિયલ અને જાહેર સ્થળોની પણ સઘન તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. આ કામગીરી હેઠળ બાંધકામ સાઇટ, સ્કૂલ, હોસ્પિટલ, હોટેલ, ઇન્ડસ્ટ્રીઝ, હોસ્ટેલ, કોમ્પ્લેક્સ, ભંગારના ડેલા, સેલર, પાર્ટી પ્લોટ, ધાર્મિક સ્થળો, પેટ્રોલ પંપ તેમજ સરકારી કચેરીઓ સહિત કુલ 597 પ્રીમાઇસીસની તપાસ કરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન જ્યાં મચ્છરના ઉત્પત્તિ સ્થળો મળી આવ્યા હતા ત્યાં જવાબદાર વ્યક્તિઓ સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી. મનપા દ્વારા મચ્છર ઉત્પત્તિ બદલ રહેણાંક વિસ્તારમાં 141 અને કોમર્શિયલ વિસ્તારમાં 235 લોકોને નોટિસ આપવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત બાયલોઝ અંતર્ગત વહીવટી ચાર્જ વસૂલાતની કાર્યવાહી પણ કરવામાં આવી રહી છે. મનપા તંત્રએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે મચ્છરના પ્રજનન માટે જવાબદાર બેદરકારી દાખવનાર વ્યક્તિ કે સંસ્થા સામે નિયમ મુજબ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
આરોગ્ય વિભાગના આંકડા મુજબ રાજકોટ શહેરમાં ચાલુ વર્ષે મચ્છરજન્ય રોગોના કેસ હાલ નિયંત્રણ હેઠળ જોવા મળી રહ્યા છે. તા. 06 જુલાઈથી 12 જુલાઈ દરમિયાન મેલેરિયાનો એકપણ કેસ નોંધાયો નથી. જ્યારે વર્ષ 2026 દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં મેલેરિયાના કુલ 7 કેસ નોંધાયા છે. ડેન્ગ્યૂના પણ આ અઠવાડિયામાં નવા કેસ નોંધાયા નથી, જ્યારે વર્ષ દરમિયાન કુલ 18 કેસ નોંધાયા છે. ચિકનગુનિયાનો પણ આ સમયગાળા દરમિયાન કોઈ કેસ નોંધાયો નથી અને વર્ષ દરમિયાન કુલ 1 કેસ નોંધાયો છે. મનપા આરોગ્ય વિભાગનું કહેવું છે કે સતત સર્વેલન્સ અને અટકાયતી કામગીરીના કારણે મચ્છરજન્ય રોગોને નિયંત્રણમાં રાખવામાં સફળતા મળી રહી છે.
મચ્છરજન્ય રોગો ઉપરાંત રાજકોટ શહેરમાં અન્ય સામાન્ય રોગચાળાની સ્થિતિ પર પણ મનપા નજર રાખી રહી છે. તા. 06 જુલાઈથી 12 જુલાઈ દરમિયાન શરદી-ઉધરસના 932 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે વર્ષ 2026 દરમિયાન અત્યાર સુધીમાં કુલ 20,813 કેસ નોંધાયા છે. સામાન્ય તાવના આ અઠવાડિયામાં 906 કેસ નોંધાયા છે અને વર્ષ દરમિયાન કુલ 19,515 કેસ નોંધાયા છે. ઝાડા-ઉલટીના 292 કેસ સામે આવ્યા છે અને વર્ષ દરમિયાન કુલ 7,228 કેસ નોંધાયા છે. ટાઈફોઈડના 1 કેસ સાથે વર્ષ દરમિયાન કુલ 21 કેસ નોંધાયા છે. કમળાના 2 કેસ સાથે વર્ષ દરમિયાન કુલ 35 કેસ નોંધાયા છે. જ્યારે મરડો અને કોલેરાનો કોઈ કેસ નોંધાયો નથી. પાણીજન્ય રોગોને અટકાવવા માટે મનપા દ્વારા પાણીની ગુણવત્તાની ચકાસણી પણ કરવામાં આવી રહી છે. આ અંતર્ગત કુલ 2,074 ક્લોરીન ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા.
રાજકોટ મહાનગરપાલિકા દ્વારા શહેરને સ્વચ્છ અને રોગમુક્ત બનાવવા માટે નાગરિકોને પણ સક્રિય સહયોગ આપવા અપીલ કરવામાં આવી છે. મનપાનો સંદેશ છે કે “આદત બદલો, રાજકોટ બદલાશે.” ઘરમાં કે આસપાસ ક્યાંય પણ પાણી ભરાઈ ન રહે, કચરો યોગ્ય જગ્યાએ નાખવામાં આવે અને સફાઈની ટેવ અપનાવવામાં આવે તો રોગચાળાને મોટા પ્રમાણમાં અટકાવી શકાય છે. આરોગ્ય તંત્રના સતત પ્રયાસો સાથે લોકોની જાગૃતિ અને સહકાર જોડાશે તો જ રાજકોટને સ્વચ્છ, સ્વસ્થ અને રોગમુક્ત શહેર બનાવવાનો સંકલ્પ સાકાર થઈ શકશે. ચોમાસાની સિઝનમાં દરેક નાગરિકે પોતાની જવાબદારી સમજીને સાવચેતી રાખવી એ જ રોગચાળા સામેનું સૌથી મોટું રક્ષણ છે.
