મારું ગુજરાત ગુજરાતના 13 રમતવીરો ડોપ ટેસ્ટમાં પોઝિટિવ: પ્રતિબંધિત દવાઓના ઉપયોગથી રમતજગતમાં ચિંતા, શરીર અને કારકિર્દી બંને જોખમમાં.
ગુજરાતના રમતજગતમાં ચિંતાજનક સ્થિતિ સામે આવી છે. કેન્દ્રીય રમતગમત મંત્રાલય દ્વારા જાહેર કરાયેલા ડોપ ટેસ્ટના આંકડા મુજબ છેલ્લા ત્રણ વર્ષમાં ગુજરાતના **13 રમતવીરો પ્રતિબંધિત નશીલી દવાઓ (ડોપિંગ)**નો ઉપયોગ કરતા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ ઘટનાએ ગુજરાત સ્પોર્ટ્સ ઓથોરિટી સહિત રમતગમત ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા તંત્રમાં ચિંતા ઊભી કરી છે. ડોપિંગ માત્ર ખેલાડીના સ્વાસ્થ્ય માટે જ નહીં, પરંતુ તેની સમગ્ર કારકિર્દી માટે પણ ગંભીર જોખમ માનવામાં આવે છે.
મળતી માહિતી મુજબ દોડ, લાંબી કૂદ અને વેઇટલિફ્ટિંગ જેવી વધુ શારીરિક ક્ષમતા માગતી રમતોના ખેલાડીઓમાં ડોપિંગના કેસ વધુ નોંધાયા છે. કેટલાક ખેલાડીઓ વધુ શક્તિ, સહનશક્તિ અને ઝડપી પરિણામ મેળવવાની લાલચમાં પ્રતિબંધિત ઇન્જેક્શન, ગોળીઓ અને અન્ય દવાઓનો ઉપયોગ કરતા હોવાનું સામે આવ્યું છે. આવી દવાઓ સ્નાયુઓની વૃદ્ધિ, શરીરમાં ઓક્સિજનનું પ્રમાણ વધારવા, થાક ઘટાડવા અને તાત્કાલિક ઊર્જા મેળવવા માટે લેવાતી હોવાનું જણાવવામાં આવે છે.
કેન્દ્રીય રમતગમત મંત્રાલયના જણાવ્યા મુજબ દેશભરમાં ખેલાડીઓ નિયમોનું પાલન કરે છે કે નહીં તેની ખાતરી કરવા નિયમિત ડોપ ટેસ્ટ કરવામાં આવે છે. છેલ્લા ત્રણ વર્ષ દરમિયાન દેશભરમાં 682 ખેલાડીઓના ડોપ ટેસ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. આ દરમિયાન ગુજરાતના કુલ 13 ખેલાડીઓના સેમ્પલ પોઝિટિવ આવ્યા હોવાનું સામે આવ્યું છે. જેમાં 2024માં 6, 2025માં 5 અને 2026માં અત્યાર સુધી 2 કેસ નોંધાયા છે. છેલ્લા છ મહિનામાં થયેલા ગુપ્ત ડોપિંગ ટેસ્ટમાં પણ બે ખેલાડીઓ પ્રતિબંધિત દવાઓ લેતા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
ડોપિંગ પાછળ ખેલાડીઓના મેડલ જીતવાના દબાણ, સ્પર્ધામાં આગળ રહેવાની માનસિકતા અને પૂરતા માર્ગદર્શનના અભાવ જેવા કારણો જવાબદાર હોવાનું માનવામાં આવે છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ પ્રતિબંધિત દવાઓનો ઉપયોગ ટૂંકા ગાળે પ્રદર્શન સુધારી શકે છે, પરંતુ લાંબા ગાળે હૃદય, યકૃત, કિડની અને નર્વસ સિસ્ટમ પર ગંભીર અસર કરે છે. સાથે જ ડોપ ટેસ્ટમાં પોઝિટિવ આવતાં ખેલાડીઓને સ્પર્ધાઓમાંથી સસ્પેન્ડ અથવા પ્રતિબંધિત પણ કરવામાં આવી શકે છે.
બીજી તરફ ગુજરાત સરકાર 2030ની કોમનવેલ્થ ગેમ્સ અને 2036ના ઓલિમ્પિક્સના આયોજન માટે રમતગમતનું આધુનિક માળખું ઊભું કરવાની દિશામાં પ્રયાસ કરી રહી છે. ત્યારે રાજ્યના ખેલાડીઓ ડોપિંગના કેસોમાં સપડાતા ગુજરાતની રમતગમત ક્ષેત્રની છબી પર પણ અસર પડી શકે તેવી ચર્ચા થઈ રહી છે. જોકે, દોષિત ખેલાડીઓ સામે શું કાર્યવાહી કરવામાં આવશે તે અંગે સત્તાવાર રીતે કોઈ જાહેરાત કરવામાં આવી નથી.
રમતવિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે ડોપિંગ અટકાવવા માટે માત્ર ટેસ્ટ પૂરતા નથી. ખેલાડીઓને પ્રતિબંધિત દવાઓ અંગે જાગૃતિ, યોગ્ય પોષણ, કાઉન્સેલિંગ, વૈજ્ઞાનિક તાલીમ અને માનસિક માર્ગદર્શન ઉપલબ્ધ કરાવવું પણ એટલું જ જરૂરી છે. રમતમાં સફળતા માટે શોર્ટકટ નહીં પરંતુ નિયમિત મહેનત, શિસ્ત અને યોગ્ય માર્ગદર્શન જ સાચો માર્ગ છે. ગુજરાતમાં સામે આવેલા આ કેસોએ રમતગમત ક્ષેત્રમાં વધુ અસરકારક મોનિટરિંગ અને જાગૃતિ અભિયાનની જરૂરિયાતને ફરી એકવાર ઉજાગર કરી છે.
