હવામાન દક્ષિણ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ 113 ટકા વરસાદ રાજ્યમાં મોસમનો સરેરાશ વરસાદ 88 ટકા નોંધાયો.
ગુજરાતમાં ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન વરસાદનો માહોલ સતત જળવાઈ રહ્યો છે અને રાજ્યમાં અત્યાર સુધી સરેરાશ વરસાદનું પ્રમાણ 88 ટકા સુધી પહોંચી ગયું છે. રાજ્ય સરકારના આંકડા મુજબ આજે સવારે 6 વાગ્યા સુધીમાં સમગ્ર ગુજરાતમાં કુલ 31 ઇંચ જેટલો વરસાદ નોંધાયો છે. ઝોન મુજબ જોવામાં આવે તો દક્ષિણ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ 113.52 ટકા સરેરાશ વરસાદ નોંધાતા આ વિસ્તાર રાજ્યમાં પ્રથમ સ્થાને રહ્યો છે. આ ઉપરાંત પૂર્વ-મધ્ય ગુજરાતમાં 88.57 ટકા, ઉત્તર ગુજરાતમાં 70.33 ટકા, સૌરાષ્ટ્રમાં 67.86 ટકા અને કચ્છ ઝોનમાં 57.16 ટકા વરસાદ નોંધાયો છે. વરસાદના આ આંકડા રાજ્યમાં પાણીની સ્થિતિ સુધારવા માટે મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યા છે.
છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન રાજ્યના 31 જિલ્લાના કુલ 224 તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાયો છે. રાજ્યમાં સરેરાશ 17.20 મિમી વરસાદ થયો હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. અરવલ્લી જિલ્લાના મેઘરજ અને ગીર સોમનાથ જિલ્લાના ગીર ગઢડા તાલુકામાં સૌથી વધુ ત્રણ ઇંચ વરસાદ નોંધાયો છે. આ ઉપરાંત અમદાવાદ શહેરમાં 2.87 ઇંચ, સાબરકાંઠાના તલોદમાં 2.52 ઇંચ અને નર્મદા જિલ્લાના દેડિયાપાડામાં 2.40 ઇંચ વરસાદ નોંધાયો છે. વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસેલા વરસાદથી ખેતી, જળસંગ્રહ અને પીવાના પાણીની વ્યવસ્થાને ફાયદો થવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
વરસાદના કારણે રાજ્યના જળાશયો અને ડેમોમાં પણ પાણીની આવક વધી છે. ગુજરાતના જીવનદાતા ગણાતા સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમમાં કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના 96 ટકા જેટલું પાણી ભરાઈ ગયું છે. રાજ્યના અન્ય 206 જળાશયોમાં પણ કુલ ક્ષમતાના 70.49 ટકા જેટલો જળસંગ્રહ ઉપલબ્ધ હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. પાણીની સારી આવકને કારણે આવનારા સમયમાં પીવાના પાણી અને સિંચાઈ માટે રાજ્યને મોટી રાહત મળી શકે છે. ખાસ કરીને કૃષિ આધારિત વિસ્તારોમાં આ સ્થિતિ ખેડૂતો માટે આશાજનક માનવામાં આવી રહી છે.
ડેમોની સ્થિતિ જોવામાં આવે તો રાજ્યના કુલ 30 ડેમ 100 ટકા ભરાઈ ગયા છે. આ ઉપરાંત 38 ડેમ 70થી 100 ટકા વચ્ચે, 25 ડેમ 50થી 70 ટકા વચ્ચે અને 40 ડેમ 25થી 50 ટકા સુધી ભરાયેલા છે. જોકે હજુ પણ 73 ડેમ 25 ટકાથી ઓછી ક્ષમતા સાથે નોંધાયા છે. જળસંગ્રહની સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને રાજ્યમાં 45 ડેમને હાઈ એલર્ટ, 13 ડેમને એલર્ટ અને 10 ડેમને વોર્નિંગ પર મૂકવામાં આવ્યા છે. ડેમોમાં પાણીની વધતી આવકને કારણે તંત્ર દ્વારા સતત દેખરેખ રાખવામાં આવી રહી છે અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને પણ સાવચેત રહેવા સૂચના આપવામાં આવી રહી છે.
ચોમાસાની ઋતુ દરમિયાન રાજ્યમાં વરસાદી પરિસ્થિતિઓને કારણે સ્થળાંતર અને બચાવ કામગીરી પણ મોટા પાયે હાથ ધરવામાં આવી છે. 1 જૂન 2026થી 18 સપ્ટેમ્બર 2026 સુધી રાજ્યમાં કુલ 85,456 નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ ખસેડવામાં આવ્યા છે. આ ઉપરાંત 9,822 લોકોનું રેસ્ક્યૂ કરવામાં આવ્યું છે. સૌથી વધુ સ્થળાંતર નવસારી જિલ્લામાંથી 29,198 લોકોનું થયું છે, જ્યારે વલસાડમાંથી 22,214 અને સુરત જિલ્લામાંથી 17,992 નાગરિકોને સુરક્ષિત સ્થળોએ પહોંચાડવામાં આવ્યા છે. વરસાદી આપત્તિ દરમિયાન લોકોની સુરક્ષા માટે તંત્ર સતત કાર્યરત રહ્યું છે.
રાજ્યમાં આપત્તિ વ્યવસ્થાપન માટે NDRF અને SDRFની ટીમો પણ તૈનાત રાખવામાં આવી છે. હાલમાં રાજ્યમાં NDRFની 10 ટીમો અને SDRFની 28 પ્લાટૂન કાર્યરત છે. આ ઉપરાંત 4 NDRF અને 5 SDRF ટીમોને રિઝર્વ રાખવામાં આવી છે, જેથી કોઈપણ આકસ્મિક પરિસ્થિતિમાં તરત જ કામગીરી હાથ ધરી શકાય. ભારે વરસાદ, પૂર અને અન્ય કુદરતી પરિસ્થિતિઓમાં આ ટીમો દ્વારા રાહત અને બચાવ કામગીરી કરવામાં આવી રહી છે. તંત્ર દ્વારા સતત પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરી સૂચનાઓ પણ આપવામાં આવી રહી છે.
ગુજરાતમાં અત્યાર સુધી નોંધાયેલ 88 ટકા સરેરાશ વરસાદ રાજ્ય માટે રાહત અને પડકાર બંને લઈને આવ્યો છે. એક તરફ ડેમો અને જળાશયો ભરાવાથી પાણીની સમસ્યામાં ઘટાડો થવાની આશા છે, તો બીજી તરફ કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદને કારણે પૂર જેવી સ્થિતિ અને સ્થળાંતરની જરૂરિયાત પણ ઉભી થઈ છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં સૌથી વધુ વરસાદ નોંધાતા ત્યાંના જળસંગ્રહમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. હવે આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ કેવી રહે છે અને ડેમોમાં પાણીની આવક કેટલી વધે છે તેના પર રાજ્યના ખેડૂતો, નાગરિકો અને તંત્રની નજર રહેશે.
