મારું શહેર રસુલનગર ખાતે મરીન ટાસ્ક ફોર્સનો ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમ યોજાયો : દરિયાઈ સુરક્ષામાં માછીમારોની ભૂમિકા અંગે અપાયું માર્ગદર્શન.

દેશની દરિયાઈ સરહદોની સુરક્ષા માટે માછીમારોને બનાવાયા ‘ફર્સ્ટ લેયર ઓફ ડિફેન્સ’

જામનગર : ગુજરાતના વિશાળ દરિયાકિનારાની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા અને માછીમારોને દરિયાઈ સુરક્ષા કામગીરીમાં સક્રિય ભાગીદાર બનાવવા માટે મરીન ટાસ્ક ફોર્સ દ્વારા જામનગર જિલ્લાના રસુલનગર ગામ ખાતે વિશેષ **‘ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમ’**નું આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું. કાર્યક્રમ દરમિયાન માછીમારોને દરિયાઈ સુરક્ષા, શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિઓની ઓળખ, આતંકવાદ વિરોધી જાગૃતિ તેમજ સમુદ્રમાં સલામતીના વિવિધ મુદ્દાઓ અંગે વિસ્તૃત માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

ગુજરાત રાજ્યને આશરે ૨૩૪૦.૬૨ કિલોમીટર લાંબો દરિયાકિનારો પ્રાપ્ત થયો છે. આ લાંબા દરિયાકાંઠાની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવી સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે એક મોટો પડકાર બની રહે છે. દરરોજ હજારો માછીમારી બોટો અને અન્ય વહાણોની અવરજવર થતી હોવાથી દરેક હિલચાલ પર સતત નજર રાખવી સરળ નથી. આવા સંજોગોમાં દરિયા સાથે સીધો સંબંધ ધરાવતા માછીમારો દેશની સુરક્ષામાં અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે.

ગુજરાત સરકાર દ્વારા મરીન ટાસ્ક ફોર્સની રચના

દરિયાઈ સીમાની સુરક્ષા વધુ અસરકારક બનાવવા માટે ગુજરાત સરકાર દ્વારા મરીન ટાસ્ક ફોર્સની રચના કરવામાં આવી છે. આ દળનો મુખ્ય હેતુ દરિયાઈ માર્ગે થતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ, દાણચોરી, આતંકવાદી ઘૂસણખોરી અને અન્ય સુરક્ષા જોખમોને અટકાવવાનો છે.

મરીન ટાસ્ક ફોર્સ સતત દરિયાકિનારાના વિસ્તારોમાં જાગૃતિ કાર્યક્રમો યોજીને માછીમારોને સુરક્ષા એજન્સીઓના સહયોગી તરીકે કાર્ય કરવા પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે. રસુલનગર ખાતે યોજાયેલ કાર્યક્રમ પણ આ અભિયાનનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ હતો.

માછીમારો દેશની સુરક્ષાના પ્રથમ પ્રહરી

કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરિયામાં રોજબરોજ માછીમારી માટે જતા માછીમારો દરિયાઈ વિસ્તારની દરેક હિલચાલથી પરિચિત હોય છે. તેઓ અજાણી બોટ, શંકાસ્પદ વ્યક્તિ, બિનવારસી સામાન અથવા ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને સરળતાથી ઓળખી શકે છે.

જો આવા કોઈ પણ સંજોગોમાં માછીમારો તાત્કાલિક સુરક્ષા એજન્સીઓને જાણ કરે તો ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને પ્રારંભિક તબક્કામાં જ રોકી શકાય છે. આ કારણે માછીમારોને દરિયાઈ સુરક્ષાની ‘ફર્સ્ટ લેયર ઓફ ડિફેન્સ’ તરીકે ગણવામાં આવે છે.

ઉચ્ચ અધિકારીઓના માર્ગદર્શન હેઠળ આયોજન

આ કાર્યક્રમ એન્ટી ટેરરિસ્ટ સ્ક્વોડ (ATS) અને કોસ્ટલ સિક્યુરિટીના અધિક પોલીસ મહાનિદેશક અમિતકુમાર વિશ્વકર્માના માર્ગદર્શન હેઠળ યોજાયો હતો. ઉપરાંત દરિયાઈ સુરક્ષા અને મરીન ટાસ્ક ફોર્સના નાયબ પોલીસ મહાનિરીક્ષક એ.એમ. મુનિયા તેમજ મરીન ટાસ્ક ફોર્સ હજીરાના પોલીસ અધિક્ષક એસ.જે. પરમારના માર્ગદર્શન હેઠળ સમગ્ર આયોજન કરવામાં આવ્યું હતું.

કાર્યક્રમમાં સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સ્થાનિક વહીવટી તંત્ર વચ્ચે સંકલન મજબૂત બનાવવા પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો.

વિવિધ વિભાગોના અધિકારીઓ રહ્યા ઉપસ્થિત

રસુલનગર ખાતે યોજાયેલા આ કાર્યક્રમમાં મરીન ટાસ્ક ફોર્સ જામનગરના પોલીસ ઇન્સ્પેક્ટર ધરમવીર આર. યાદવ, પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર જી.એમ. બોપલિયા, પોલીસ સબ ઇન્સ્પેક્ટર ડી.એચ. જાડેજા સહિત મરીન કમાન્ડોની ટીમોએ હાજરી આપી હતી.

આ ઉપરાંત ફિશરીઝ વિભાગના અધિકારી જયદીપ બારડ, ઇન્ડિયન કોસ્ટ ગાર્ડના અધિકારીઓ અને જવાનો, ફોરેસ્ટ વિભાગના અધિકારી રાહુલસિંહ રાજપૂત, સ્થાનિક સરપંચ, પ્રમુખ કરીમભાઈ તેમજ મોટી સંખ્યામાં ગ્રામજનો અને માછીમારો ઉપસ્થિત રહ્યા હતા.

આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ સામે સતર્ક રહેવા અપીલ

કાર્યક્રમ દરમિયાન અધિકારીઓએ દરિયાઈ માર્ગે થઈ શકતી આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓ અંગે માછીમારોને માહિતગાર કર્યા હતા. દેશની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને દરિયામાં કોઈ અજાણી બોટ, શંકાસ્પદ હિલચાલ અથવા ઓળખ વગરના લોકો જોવા મળે તો તરત જ સુરક્ષા એજન્સીઓને જાણ કરવા અનુરોધ કરવામાં આવ્યો હતો.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરિયાઈ માર્ગનો ઉપયોગ કરીને આતંકવાદી તત્વો અથવા ગુનાહિત ગેંગો દેશની અંદર પ્રવેશવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. તેથી માછીમારોની સતર્કતા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

સ્મગલિંગ અને કેફી પદાર્થોની હેરાફેરી રોકવા માર્ગદર્શન

કાર્યક્રમમાં દાણચોરી, કેફી પદાર્થોની હેરાફેરી, ગેરકાયદેસર હથિયારોની અવરજવર અને વિસ્ફોટક સામગ્રીના પરિવહન અંગે પણ જાગૃતિ ફેલાવવામાં આવી હતી.

માછીમારોને સમજાવવામાં આવ્યું હતું કે દરિયામાં કોઈ બિનવારસી પેકેટ, શંકાસ્પદ સામાન અથવા અજાણી વસ્તુ જોવા મળે તો તેને સ્પર્શ ન કરવો અને તાત્કાલિક સુરક્ષા એજન્સીઓને જાણ કરવી.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ઘણી વખત ગેરકાયદેસર તત્વો દરિયામાં કેફી પદાર્થો અથવા અન્ય પ્રતિબંધિત સામાન છોડીને જતા હોય છે, જે દેશની સુરક્ષા માટે ગંભીર ખતરો બની શકે છે.

બોટ સલામતી અને ઈમરજન્સી મેડિકલ સહાય અંગે માર્ગદર્શન

માછીમારોની સુરક્ષાને ધ્યાનમાં રાખીને બોટમાં ઉપયોગમાં લેવાતા વિવિધ સલામતી સાધનો અંગે પણ માહિતી આપવામાં આવી હતી.

કાર્યક્રમ દરમિયાન લાઇફ જેકેટ, લાઇફ બોય, ઈમરજન્સી કિટ, વાયરલેસ કોમ્યુનિકેશન સિસ્ટમ અને અન્ય સુરક્ષા ઉપકરણોના મહત્વ અંગે સમજાવવામાં આવ્યું હતું.

સાથે જ દરિયામાં અકસ્માત અથવા અચાનક તબીબી ઇમરજન્સી સર્જાય ત્યારે પ્રાથમિક સારવાર કેવી રીતે આપવી તે અંગે પણ માર્ગદર્શન આપવામાં આવ્યું હતું.

બોટ રજીસ્ટ્રેશન અને ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ અંગે માહિતી

કાર્યક્રમ દરમિયાન બોટ રજીસ્ટ્રેશન, લાયસન્સ, બોટ મૂવમેન્ટ અને ટ્રાન્સપોન્ડર આધારિત ટ્રેકિંગ સિસ્ટમ અંગે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી હતી.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરેક બોટનું યોગ્ય રજીસ્ટ્રેશન અને ટ્રેકિંગ અત્યંત જરૂરી છે. જેના કારણે બોટોની હિલચાલ પર નજર રાખી શકાય છે અને કોઈ શંકાસ્પદ પ્રવૃત્તિ જણાય તો તાત્કાલિક કાર્યવાહી શક્ય બને છે.

માછીમારોને નિયમોનું પાલન કરવા અને જરૂરી દસ્તાવેજો હંમેશા સાથે રાખવા સૂચના આપવામાં આવી હતી.

ઇન્ટેલિજન્સ ગેધરિંગમાં માછીમારોનું મહત્વ

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરિયામાં સતત રહેતા માછીમારો સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ માહિતીનો સ્ત્રોત બની શકે છે. તેઓ કોઈ પણ અસામાન્ય પ્રવૃત્તિ અંગે સમયસર માહિતી પૂરી પાડી શકે છે.

આવી માહિતીના આધારે સુરક્ષા એજન્સીઓ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓને અટકાવવામાં સફળ બની શકે છે. જેના કારણે દેશની દરિયાઈ સરહદ વધુ સુરક્ષિત બને છે.

જાગૃતિ દ્વારા સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ

કાર્યક્રમના અંતે અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે દરિયાઈ સુરક્ષા માત્ર પોલીસ, કોસ્ટ ગાર્ડ અથવા સુરક્ષા દળોની જવાબદારી નથી, પરંતુ તેમાં સ્થાનિક સમાજ અને ખાસ કરીને માછીમારોની સક્રિય ભાગીદારી જરૂરી છે.

રસુલનગર ખાતે યોજાયેલા આ ફિશરમેન અવેરનેસ કાર્યક્રમ દ્વારા માછીમારોને દેશની સુરક્ષા સાથે જોડવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હતો. કાર્યક્રમમાં ઉપસ્થિત માછીમારોએ પણ સુરક્ષા એજન્સીઓને સંપૂર્ણ સહયોગ આપવાની ખાતરી વ્યક્ત કરી હતી.

આવા જાગૃતિ કાર્યક્રમો દ્વારા દરિયાઈ સરહદોની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનશે અને ગુજરાતનો વિશાળ દરિયાકિનારો દેશની સુરક્ષાના દ્રષ્ટિકોણથી વધુ સજ્જ બની શકશે તેવી આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી હતી.