મારું શહેર ધ્રોલમાં કરોડોની જમીન પર લેન્ડ ગ્રેબિંગનો મોટો કૌભાંડ બહાર આવ્યું : જૈન વણિક બોર્ડિંગની મિલકત પર ગેરકાયદેસર કબજો જમાવનાર ત્રણ શખ્સો સામે ગુનો નોંધાયો.

જામનગર જિલ્લાના ધ્રોલ શહેરમાં જમીન કૌભાંડ અને લેન્ડ ગ્રેબિંગનો એક ગંભીર અને ચર્ચાસ્પદ મામલો પ્રકાશમાં આવ્યો છે. ધાર્મિક અને સામાજિક સંસ્થા તરીકે ઓળખાતી જૈન વણિક બોર્ડિંગની કરોડો રૂપિયાની કિંમતી જમીન પર ગેરકાયદેસર રીતે કબજો જમાવી મિલકત પચાવી પાડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો હોવાના આક્ષેપો વચ્ચે ત્રણ શખ્સો સામે લેન્ડ ગ્રેબિંગ અધિનિયમ હેઠળ ગુનો નોંધાતા સમગ્ર પંથકમાં ભારે ચર્ચા જાગી છે. અંદાજે રૂ. 2 કરોડ જેટલી કિંમત ધરાવતી આશરે 2000થી 2500 ચોરસ મીટર જેટલી જમીન પર કોઈપણ કાયદેસર આધાર-પુરાવા વગર કબજો જમાવવામાં આવ્યો હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવવામાં આવ્યું છે. આ મામલો સામે આવતા જમીન માફિયાઓ, મિલકત કબજાખોરો અને સંસ્થાની મિલકતો પર નજર રાખતા તત્વો સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની માંગ પણ ઉઠી છે.

ધ્રોલ શહેર વર્ષોથી વેપાર, સામાજિક પ્રવૃત્તિઓ અને ધાર્મિક સંસ્થાઓ માટે જાણીતું રહ્યું છે. શહેરમાં આવેલી અનેક ટ્રસ્ટ સંચાલિત સંસ્થાઓ, બોર્ડિંગો, ધર્મશાળાઓ અને જાહેર ઉપયોગની મિલકતો સમાજના હિત માટે કાર્યરત છે. આવી સંસ્થાઓની મિલકતો પર ગેરકાયદેસર રીતે કબજો જમાવવાના બનાવો છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં રાજ્યભરમાં સામે આવ્યા છે. સરકાર દ્વારા લેન્ડ ગ્રેબિંગ વિરોધી કાયદો અમલમાં મૂક્યા બાદ આવા કિસ્સાઓ સામે વધુ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. ધ્રોલમાં સામે આવેલો આ કેસ પણ તે જ શ્રેણીનો મહત્વનો મામલો માનવામાં આવી રહ્યો છે.

પ્રાપ્ત વિગતો મુજબ ધ્રોલ શહેરમાં આવેલી જૈન વણિક બોર્ડિંગની માલિકીની એક કિંમતી જમીનને લઈને લાંબા સમયથી વિવાદ ચાલી રહ્યો હતો. સંસ્થાના હોદ્દેદારો અને જવાબદારોએ જમીનના દસ્તાવેજોની તપાસ કરતાં કેટલીક વ્યક્તિઓ દ્વારા ગેરકાયદેસર રીતે જમીન પર કબજો જમાવવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી પ્રાપ્ત થઈ હતી. ત્યારબાદ સમગ્ર મામલે રેવન્યુ રેકોર્ડ, મિલકતના દસ્તાવેજો, માલિકીના પુરાવા અને સ્થળ પરની સ્થિતિ અંગે વિગતવાર તપાસ હાથ ધરવામાં આવી હતી.

તપાસ દરમિયાન એવું સામે આવ્યું હતું કે જૈન વણિક બોર્ડિંગની માલિકીની આશરે 2000થી 2500 ચોરસ મીટર જેટલી જમીન પર ત્રણ વ્યક્તિઓએ કોઈપણ પ્રકારના કાયદેસર માલિકી હક્ક અથવા દસ્તાવેજી આધાર વગર પોતાનો કબજો જમાવ્યો હતો. આ જમીનની વર્તમાન બજાર કિંમત અંદાજે રૂ. 2 કરોડ જેટલી હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. ફરિયાદ મુજબ આરોપીઓએ જમીન પર પોતાનો હક્ક દર્શાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, પરંતુ તે અંગે કોઈપણ સત્તાવાર પુરાવા રજૂ કરી શક્યા નહોતા.

જમીનના વધતા ભાવોને કારણે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં જમીન કબજાના બનાવોમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. ખાસ કરીને શહેરોની આસપાસની તેમજ વિકાસની સંભાવના ધરાવતી જમીનો પર ગેરકાયદેસર રીતે કબજો જમાવવાના પ્રયાસો વધ્યા છે. ધ્રોલમાં જૈન વણિક બોર્ડિંગની જમીન પણ કિંમતી વિસ્તારમાં આવેલી હોવાને કારણે તેની બજાર કિંમત કરોડોમાં પહોંચી હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ જ કારણસર મિલકત પર ગેરકાયદેસર રીતે કબજો જમાવવાનો પ્રયાસ થયો હોવાની ચર્ચા ચાલી રહી છે.

ફરિયાદમાં એવો પણ આક્ષેપ કરવામાં આવ્યો છે કે આરોપીઓએ સંસ્થાની જમીન પર પોતાના અધિકાર હોવાનો ભ્રમ ઉભો કરવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. જમીન પર વિવિધ પ્રકારની પ્રવૃત્તિઓ કરીને અથવા માલિકી દર્શાવતી પરિસ્થિતિ ઉભી કરીને ભવિષ્યમાં કાયદેસર હક્કનો દાવો કરવાની શક્યતા પણ તપાસ હેઠળ છે. આ મુદ્દે પોલીસ અને રેવન્યુ વિભાગ બંને દ્વારા દસ્તાવેજી ચકાસણી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે.

જૈન વણિક બોર્ડિંગ વર્ષોથી સામાજિક અને શૈક્ષણિક સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓ સાથે સંકળાયેલી સંસ્થા તરીકે જાણીતી છે. સંસ્થાની મિલકતો સમાજના હિત માટે ઉપયોગમાં લેવામાં આવે છે. આવી મિલકત પર ગેરકાયદેસર કબજો જમાવવાનો પ્રયાસ માત્ર એક આર્થિક ગુનો નથી પરંતુ સામાજિક વિશ્વાસ સામેનો પણ ગંભીર ભંગ માનવામાં આવે છે. સંસ્થાના સભ્યો અને સમાજના આગેવાનો દ્વારા આ ઘટનાને લઈને ભારે ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.

લેન્ડ ગ્રેબિંગના કેસોમાં સામાન્ય રીતે જમીનના મૂળ માલિકોને વર્ષો સુધી કાનૂની લડત લડવી પડતી હોય છે. ઘણા કિસ્સાઓમાં સરકારી, ટ્રસ્ટ અથવા ધાર્મિક સંસ્થાઓની જમીનો પર ગેરકાયદેસર રીતે કબજો જમાવી લેવાતા હોય છે. આવા કિસ્સાઓને ધ્યાનમાં રાખીને ગુજરાત સરકારે લેન્ડ ગ્રેબિંગ વિરોધી કડક કાયદો અમલમાં મૂક્યો હતો. આ કાયદા હેઠળ ગેરકાયદેસર રીતે જમીન પર કબજો જમાવનારાઓ સામે ફોજદારી કાર્યવાહી કરવામાં આવે છે અને સખત સજાની જોગવાઈ પણ છે.

ધ્રોલમાં નોંધાયેલા આ કેસમાં પણ પોલીસ દ્વારા લેન્ડ ગ્રેબિંગના ગંભીર ગુનાની દિશામાં તપાસ હાથ ધરવામાં આવી છે. ફરિયાદના આધારે ત્રણ શખ્સો સામે ગુનો નોંધવામાં આવ્યો છે અને હવે સમગ્ર જમીન વ્યવહારની ઝીણવટભરી તપાસ શરૂ કરવામાં આવી છે. પોલીસ દસ્તાવેજો, રેવન્યુ રેકોર્ડ, મિલકતની માલિકી અને જમીન પરના કબજાના ઇતિહાસ અંગે માહિતી એકત્રિત કરી રહી છે.

તપાસમાં એ પણ જોવામાં આવશે કે આરોપીઓએ જમીન પર કબજો જમાવવા માટે કોઈ ખોટા દસ્તાવેજો તૈયાર કર્યા હતા કે નહીં, અથવા અન્ય કોઈ વ્યક્તિઓની મદદ લીધી હતી કે નહીં. ઘણી વખત આવા કિસ્સાઓમાં દલાલો, જમીન માફિયા અને અન્ય મધ્યસ્થીઓની ભૂમિકા પણ સામે આવતી હોય છે. તેથી તપાસનો વ્યાપ વધુ વિસ્તૃત રાખવામાં આવ્યો હોવાનું જાણવા મળે છે.

સ્થાનિક લોકોમાં પણ આ ઘટનાને લઈને ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે. લોકોનું કહેવું છે કે જાહેર અને ટ્રસ્ટની મિલકતોની સુરક્ષા માટે વધુ અસરકારક વ્યવસ્થા હોવી જોઈએ. ઘણા લોકોએ માંગ કરી છે કે આવી મિલકતોના રેકોર્ડનું સમયાંતરે નિરીક્ષણ થવું જોઈએ જેથી ગેરકાયદેસર કબજાઓ સમયસર શોધી શકાય.

કાયદાકીય નિષ્ણાતોના મતે જો કોઈ વ્યક્તિ પાસે માલિકી હક્કના પુરાવા ન હોય અને છતાં જમીન પર કબજો જમાવી રાખે તો તે લેન્ડ ગ્રેબિંગની શ્રેણીમાં આવી શકે છે. ખાસ કરીને ટ્રસ્ટ, ધાર્મિક સંસ્થા અથવા જાહેર હિતની જમીનો પર ગેરકાયદેસર કબજો વધુ ગંભીર ગુનો માનવામાં આવે છે. આવા કિસ્સાઓમાં માત્ર જમીન ખાલી કરાવવી પૂરતી નથી પરંતુ જવાબદાર લોકો સામે ફોજદારી કાર્યવાહી પણ જરૂરી બને છે.

પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ સમગ્ર મામલામાં પુરાવાઓ એકત્રિત કરવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. જમીનના મૂળ દસ્તાવેજો, માલિકીના દાખલાઓ, શહેર સર્વે રેકોર્ડ, આવક વિભાગના નોંધપોથી દસ્તાવેજો અને અન્ય સંબંધિત રેકોર્ડની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે. જરૂર પડશે તો સંબંધિત અધિકારીઓ અને સાક્ષીઓના નિવેદનો પણ લેવામાં આવશે.

જૈન સમાજના આગેવાનો દ્વારા પણ આ કેસને ગંભીરતાથી લેવામાં આવ્યો છે. તેઓએ જણાવ્યું છે કે સંસ્થાની મિલકતો સમાજની સંપત્તિ સમાન છે અને તેના પર કોઈપણ પ્રકારનો ગેરકાયદેસર કબજો સહન કરવામાં આવશે નહીં. કાયદાની જોગવાઈઓ અનુસાર દોષિતો સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ તેવી માંગ પણ કરવામાં આવી છે.

ધ્રોલમાં સામે આવેલો આ કેસ માત્ર એક જમીન વિવાદ નહીં પરંતુ જાહેર અને ટ્રસ્ટ સંપત્તિની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલો મહત્વનો મુદ્દો બની ગયો છે. કરોડોની કિંમત ધરાવતી જમીન પર ગેરકાયદેસર કબજો જમાવવાના આક્ષેપો વચ્ચે હવે સમગ્ર તપાસ પર સૌની નજર છે. પોલીસ અને સંબંધિત વિભાગો દ્વારા હાથ ધરવામાં આવતી તપાસમાં વધુ ચોંકાવનારી વિગતો બહાર આવે તેવી પણ શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

હાલ માટે ત્રણ શખ્સો સામે લેન્ડ ગ્રેબિંગનો ગુનો નોંધાઈ ચૂક્યો છે અને આગળની કાયદેસરની કાર્યવાહી શરૂ કરવામાં આવી છે. તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જમીનના કબજાની વાસ્તવિક સ્થિતિ, આરોપીઓની ભૂમિકા અને સમગ્ર કૌભાંડની હકીકત વધુ સ્પષ્ટ થશે. પરંતુ આ ઘટનાએ એક બાબત ચોક્કસપણે સાબિત કરી છે કે જાહેર હિતની અને સંસ્થાકીય મિલકતો પર ગેરકાયદેસર નજર રાખનારાઓ સામે હવે કાયદો વધુ કડક રીતે કામ કરી રહ્યો છે અને આવી પ્રવૃત્તિઓ સામે શૂન્ય સહનશીલતાનો અભિગમ અપનાવવામાં આવી રહ્યો છે.