મારું ગુજરાત વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ સમીટ પહેલાં વડોદરાની MSME કંપનીએ રચ્યો ઇતિહાસ: ભારતના પરમાણુ ઊર્જા કાર્યક્રમમાં ‘વિવિધ હાય-ફેબ’નું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન.
કલ્પક્કમના 500 મેગાવોટ PFBR પ્રોજેક્ટથી લઈને સ્પેન્ટ ફ્યુઅલ સ્ટોરેજ સિસ્ટમ સુધી, વડોદરાની કંપની બની આત્મનિર્ભર ભારતનું પ્રતીક
વડોદરા શહેર આગામી દિવસોમાં યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ સમીટને લઈને ચર્ચાના કેન્દ્રમાં છે. આ વચ્ચે વડોદરા સ્થિત એક MSME કંપનીએ ભારતના પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં આપેલા અદ્વિતીય યોગદાનને કારણે રાજ્ય અને દેશનું ગૌરવ વધાર્યું છે. મકરપુરા જીઆઈડીસીમાં આવેલી Vividh Hi-Fab Private Limited આજે ભારતના વ્યૂહાત્મક અને અતિસંવેદનશીલ પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં એક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર તરીકે ઉભરી આવી છે.
કંપનીએ દેશના સૌથી મહત્વાકાંક્ષી પરમાણુ પ્રોજેક્ટોમાંના એક એવા Prototype Fast Breeder Reactor (PFBR) માટે અત્યંત જટિલ સાધનો અને સિસ્ટમોના નિર્માણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી છે. કલ્પક્કમ ખાતે વિકસાવવામાં આવેલો આ 500 મેગાવોટનો પ્રોજેક્ટ ભારતના ત્રિ-સ્તરીય પરમાણુ ઇંધણ ચક્ર કાર્યક્રમનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે અને દેશની લાંબા ગાળાની ઊર્જા સુરક્ષા માટે સીમાચિહ્ન સમાન માનવામાં આવે છે.
1983થી શરૂ થયેલી સફર આજે રાષ્ટ્રીય ગૌરવ સુધી પહોંચી
વર્ષ 1983માં એક સામાન્ય ભાગીદારી પેઢી તરીકે સ્થાપિત થયેલી વિવિધ હાય-ફેબે અદ્યતન એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્રમાં કામ કરવાની દ્રષ્ટિ સાથે પોતાની યાત્રા શરૂ કરી હતી. સમય જતાં કંપનીએ આધુનિક ટેકનોલોજી, અત્યાધુનિક મશીનરી અને ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળા ઉત્પાદન ધોરણો અપનાવીને પોતાની અલગ ઓળખ ઉભી કરી.
આજે કંપની ભારતની અગ્રણી સરકારી અને ખાનગી સંસ્થાઓ માટે હેવી એન્જિનિયરિંગ અને ક્રિટિકલ ઇન્ડસ્ટ્રીયલ સિસ્ટમ્સનું ઉત્પાદન કરતી વિશ્વસનીય કંપની તરીકે ઓળખાય છે.
દેશના પરમાણુ કાર્યક્રમમાં સક્રિય ભાગીદારી
વિવિધ હાય-ફેબે વર્ષોથી ભારતના પરમાણુ ક્ષેત્રની અગ્રણી સંસ્થાઓ સાથે મળીને કામ કર્યું છે. તેમાં Bhabha Atomic Research Centre, Nuclear Fuel Complex, Indira Gandhi Centre for Atomic Research, Nuclear Power Corporation of India Limited અને અન્ય સંસ્થાઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ સંસ્થાઓ માટે કંપનીએ પરમાણુ સાધનો, સ્ટ્રક્ચર્સ અને સુરક્ષા સંબંધિત વિવિધ સિસ્ટમોનું નિર્માણ કર્યું છે.

PFBR પ્રોજેક્ટમાં ભજવી નિર્ણાયક ભૂમિકા
કંપનીએ PFBR પ્રોજેક્ટ માટે અનેક જટિલ સાધનોની ડિઝાઇન, ફેબ્રિકેશન અને સપ્લાય કરી છે. જેમાં સેલ ટ્રાન્સફર મશીન્સ, ફ્રેશ સબ-એસેમ્બલી સ્ટોરેજ બેઝ, ટ્રાન્સફર ચેમ્બર કેરેજ, શીલ્ડેડ ગેટ્સ, સોડિયમ પ્યુરિફિકેશન સિસ્ટમ્સ માટેની લીડ શીલ્ડિંગ સિસ્ટમ્સ અને થર્મલ ઇન્સ્યુલેશન સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે.
આ તમામ સાધનો પરમાણુ રિએક્ટરની સલામત કામગીરી માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
IGCAR માટે પણ વિકસાવી અદ્યતન સિસ્ટમ્સ
PFBR ઉપરાંત કંપનીએ IGCAR માટે પણ અનેક મહત્વપૂર્ણ સાધનો વિકસાવ્યા છે. તેમાં 4.8 મીટર વ્યાસ ધરાવતું વિશાળ બેરિંગ, કંટ્રોલ પ્લગ મોડલ્સ, સોડિયમ ટેસ્ટ વેસેલ્સ અને નાઈટ્રોજન-ટુ-એર હીટ એક્સચેન્જર્સ જેવી અદ્યતન સિસ્ટમ્સનો સમાવેશ થાય છે.
આ સાધનોનું ઉત્પાદન અત્યંત ઉચ્ચ સ્તરની એન્જિનિયરિંગ કુશળતા અને ગુણવત્તા નિયંત્રણની માંગ કરે છે.

વપરાયેલા પરમાણુ ઇંધણના સંગ્રહમાં ઐતિહાસિક સફળતા
કંપનીની સૌથી મોટી સિદ્ધિઓમાંની એક વપરાયેલા પરમાણુ ઇંધણ (Spent Fuel Assemblies)ના સુરક્ષિત સંગ્રહ અને પરિવહન માટેની સિસ્ટમ્સનો સફળ વિકાસ છે.
આ પ્રોજેક્ટને પૂર્ણ કરવામાં લગભગ ત્રણ વર્ષનો સમય લાગ્યો હતો. લાંબા સંશોધન, ડિઝાઇન અને પરીક્ષણ પછી કંપનીએ આ જટિલ સિસ્ટમ્સને સફળતાપૂર્વક વિકસાવી છે.
આ સિદ્ધિ વડાપ્રધાન Narendra Modiના "મેક ઇન ઇન્ડિયા" અને "આત્મનિર્ભર ભારત" અભિયાનને વધુ મજબૂતી આપતી માનવામાં આવે છે.
આયાત પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મોટી ભૂમિકા
અત્યાર સુધી ભારતના કેટલાક પરમાણુ પ્રોજેક્ટ્સ માટે વપરાયેલા ઇંધણના સંગ્રહ અને પરિવહન માટેની અદ્યતન સિસ્ટમ્સ મોટા ભાગે વિદેશથી આયાત કરવામાં આવતી હતી.
વિવિધ હાય-ફેબ હવે એવી પ્રથમ MSME કંપનીઓમાં સામેલ થઈ છે, જે એક જ સ્થળે આ પ્રકારની જટિલ સિસ્ટમ્સનું ઉત્પાદન, પરીક્ષણ અને સપ્લાય કરી શકે છે.
આ સિદ્ધિ માત્ર કંપની માટે જ નહીં પરંતુ સમગ્ર ભારતીય પરમાણુ ઉદ્યોગ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.

બોરેટેડ સ્ટેનલેસ સ્ટીલ ટેકનોલોજીમાં સફળતા
કંપનીએ NPCILના માર્ગદર્શન હેઠળ સ્પેન્ટ ફ્યુઅલ સ્ટોરેજ રેક્સ (SFSR)નું ઉત્પાદન પણ શરૂ કર્યું છે.
આ રેક્સમાં વિશેષ પ્રકારના બોરેટેડ સ્ટેનલેસ સ્ટીલનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે, જે ન્યુટ્રોન ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરવામાં મદદરૂપ બને છે. પરમાણુ સુરક્ષાની દૃષ્ટિએ આ ટેકનોલોજી અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે.
માત્ર પરમાણુ ક્ષેત્ર પૂરતી મર્યાદિત નથી કંપની
વિવિધ હાય-ફેબ માત્ર પરમાણુ ક્ષેત્રમાં જ નહીં પરંતુ રેલવે, પેટ્રોલિયમ, પેટ્રોકેમિકલ્સ, કેમિકલ્સ, કોપર ઇન્ડસ્ટ્રી અને સંરક્ષણ ક્ષેત્રોમાં પણ મહત્વપૂર્ણ કામગીરી કરી રહી છે.
કંપનીએ Larsen & Toubro, Western Railway તેમજ અન્ય અગ્રણી ઔદ્યોગિક સંસ્થાઓ સાથે મળીને અનેક મોટા પ્રોજેક્ટ્સ પૂર્ણ કર્યા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ધોરણોનું કડક પાલન
કંપની ASME, TEMA, IS અને BS જેવા વૈશ્વિક ધોરણો અનુસાર ઉત્પાદન કરે છે. ઉપરાંત કંપની ISO પ્રમાણિત પણ છે, જે ગુણવત્તા અને સલામતી પ્રત્યેની તેની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે.
આ ગુણવત્તા ધોરણોના કારણે કંપનીને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ વિશ્વસનીયતા પ્રાપ્ત થઈ છે.
વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત સમીટમાં બનશે પ્રેરણાસ્ત્રોત
જૂન મહિનામાં યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રિજનલ સમીટ દરમિયાન વિવિધ હાય-ફેબ જેવી MSME કંપનીઓની સફળતા રાજ્યના ઔદ્યોગિક વિકાસનું જીવંત ઉદાહરણ બની રહેશે.
વડોદરાની આ કંપનીએ સાબિત કર્યું છે કે યોગ્ય ટેકનોલોજી, કુશળ માનવબળ અને આત્મનિર્ભરતાના સંકલ્પથી ભારતીય MSME પણ પરમાણુ ઊર્જા અને સંરક્ષણ જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોમાં વૈશ્વિક સ્તરની સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી શકે છે.
ભારતના પરમાણુ ઊર્જા ક્ષેત્રમાં સ્વદેશી ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવવામાં વિવિધ હાય-ફેબનું યોગદાન માત્ર ગુજરાત માટે જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર દેશ માટે ગૌરવની બાબત બની રહ્યું છે. કંપનીની આ સફળતા ભારતીય એન્જિનિયરિંગ કુશળતા, નવીનતા અને આત્મનિર્ભર ભારતના વિઝનની મજબૂત સાબિતી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.