ક્રાઇમ જામનગર જિલ્લામાં પવનચક્કીઓ બન્યાં તસ્કરોના નિશાને : ખાયડી અને ધૂનધોરાજીમાંથી ₹87 હજારના કોપર વાયર ચોરી, પોલીસ તપાસ તેજ
જામનગર જિલ્લામાં ગ્રીન એનર્જીના મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટ તરીકે ઉભી કરાયેલી પવનચક્કીઓ હવે તસ્કરોના નિશાને આવી રહી છે. લાલપુર તાલુકાના ખાયડી ગામ અને કાલાવડ તાલુકાના ધૂનધોરાજી ગામે આવેલી પવનચક્કીઓમાંથી કોપર કેબલની ચોરીના બે અલગ અલગ બનાવો સામે આવતા ઉર્જા કંપનીઓ અને સુરક્ષા એજન્સીઓમાં ચિંતાનો માહોલ ફેલાયો છે. બંને બનાવોમાં મળી કુલ અંદાજે ₹87 હજારથી વધુ કિંમતના તાંબાના વાયર ચોરી થઈ ગયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ સમગ્ર મામલે લાલપુર અને કાલાવડ પોલીસે અલગ અલગ ગુનાઓ નોંધી તપાસના ચક્રો ગતિમાન કર્યા છે. પ્રાથમિક તપાસમાં તસ્કરો દ્વારા પવનચક્કીના ટ્રાન્સફોર્મર અને અર્થિંગ સિસ્ટમમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કિંમતી કોપર વાયરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
ઘટનાએ જિલ્લામાં વધતી કોપર ચોરી, ઔદ્યોગિક સાધનોની સુરક્ષા અને પવન ઉર્જા પ્રોજેક્ટોની સલામતી અંગે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
ખાયડી ગામે ચાર પવનચક્કીઓમાં એકસાથે હાથફેરો
મળતી માહિતી મુજબ, લાલપુર તાલુકાના ખાયડી ગામની સીમમાં આવેલી વિન્ડ વર્લ્ડ ઇન્ડિયા લિમિટેડ કંપનીની પવનચક્કીઓ પર તસ્કરોએ એકસાથે ચાર અલગ અલગ લોકેશનોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
ચોરીની ઘટના બહાર આવતા સુરક્ષા એજન્સીના કર્મચારીઓ અને કંપનીના અધિકારીઓ દોડી આવ્યા હતા. તપાસ દરમિયાન જાણવા મળ્યું હતું કે પવનચક્કીઓના ટ્રાન્સફોર્મર ઉપરથી અંદર જતો અર્થિંગનો કોપર કેબલ વાયર ગાયબ હતો.
આ સમગ્ર મામલે ગણેશ સિક્યુરિટી એજન્સીના સાઇટ ઇન્ચાર્જ કરશનભાઈ નાથાભાઈ પાથરએ લાલપુર પોલીસ સ્ટેશનમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
92 મીટર કોપર વાયર ચોરી
ફરિયાદ મુજબ, આરોપીઓએ અલગ અલગ ચાર લોકેશન પરથી કુલ આશરે 92 મીટર જેટલો કોપર કેબલ વાયર ચોરી કર્યો હતો.
એક મીટર વાયરનો અંદાજિત ભાવ રૂ. 600 ગણતા કુલ રૂ. 55,200ની કિંમતનો વાયર ચોરી થયો હોવાનું ફરિયાદમાં જણાવાયું છે.
પવનચક્કીઓમાં ઉપયોગમાં લેવાતા આ અર્થિંગ વાયરો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ ગણાય છે કારણ કે તે વીજ સુરક્ષા અને ટેક્નિકલ સિસ્ટમ માટે જરૂરી હોય છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, આવા કોપર વાયરો કાળા બજારમાં સારા ભાવે વેચાતા હોવાના કારણે તસ્કરો ખાસ કરીને આવા સાધનોને નિશાન બનાવતા હોય છે.
ધૂનધોરાજીમાં પણ પવનચક્કીઓ પર તસ્કરોનો હાથફેરો
આ ઉપરાંત કાલાવડ તાલુકાના ધૂનધોરાજી ગામે પણ સમાન પ્રકારની ચોરીની ઘટના સામે આવી છે.
અશાબાપીરની દરગાહ પાસે આવેલી વીન્ડ વર્લ્ડ ક્લીન એનર્જી ફોરેવર પ્રા. લિ. કંપનીની પવનચક્કીઓમાંથી પણ કોપર અર્થિંગ વાયર ચોરી થઈ ગયા હોવાનું સામે આવ્યું છે.
આ મામલે ગણેશ સિક્યુરિટી એજન્સીના સાઇટ ઇન્ચાર્જ જયેન્દ્રસિંહ અજીતસિંહ જાડેજાએ કાલાવડ પોલીસમાં ફરિયાદ નોંધાવી હતી.
ત્રણ લોકેશનને બનાવ્યા નિશાન
ફરિયાદ મુજબ, આરોપીઓએ ધૂનધોરાજી સાઇટના ત્રણ અલગ અલગ લોકેશનો પર આવેલી પવનચક્કીઓના ટ્રાન્સફોર્મરના બહારના ભાગેથી તળીયાના ભાગ તરફ જતા કોપર અર્થિંગ વાયર ચોરી કર્યા હતા.
ચોરી થયેલા વાયરની કિંમત અંદાજે રૂ. 32,400 હોવાનું જણાવાયું છે.
ઘટનાથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તસ્કરોને ટેક્નિકલ માળખાની જાણકારી હતી અને તેઓએ ખાસ કરીને કોપર વાયરવાળા ભાગોને નિશાન બનાવ્યા હતા.
પવન ઉર્જા પ્રોજેક્ટો માટે ગંભીર ચિંતા
જામનગર જિલ્લો પવન ઉર્જા માટે મહત્વપૂર્ણ વિસ્તાર માનવામાં આવે છે. અનેક ખાનગી અને મોટી ઉર્જા કંપનીઓએ અહીં પવનચક્કીઓ સ્થાપિત કરી છે.
પરંતુ છેલ્લા કેટલાક સમયથી કોપર વાયર અને અન્ય કિંમતી સાધનોની ચોરીના બનાવોમાં વધારો થતા કંપનીઓમાં ચિંતા વધી રહી છે.
વિશેષજ્ઞોના મતે, પવનચક્કીઓ સામાન્ય રીતે એકાંત અને ખુલ્લા વિસ્તારોમાં આવેલી હોવાના કારણે સુરક્ષા માટે પડકાર ઉભો થાય છે.
ખાસ કરીને રાત્રિના સમયે તસ્કરો માટે આવી જગ્યાઓ સરળ નિશાન બની જાય છે.
કોપર વાયર કેમ બને છે તસ્કરોનું ટાર્ગેટ?
કોપર એટલે કે તાંબાનો ધાતુ બજારમાં અત્યંત કિંમતી ગણાય છે.
વીજળી, ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોમાં તેની મોટી માંગ રહેતી હોવાથી કાળા બજારમાં પણ કોપર સરળતાથી વેચાઈ જતું હોય છે.
પોલીસ સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, ઘણા તસ્કરો ખાસ કરીને ટ્રાન્સફોર્મર, વીજ લાઇન અને ઔદ્યોગિક પ્લાન્ટમાંથી કોપર ચોરીને સ્ક્રેપ માર્કેટમાં વેચતા હોય છે.
આ પ્રકારની ચોરીઓ પાછળ ઘણીવાર ગોઠવાયેલ નેટવર્ક કાર્યરત હોવાની શક્યતા પણ નકારી શકાય નહીં.
સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સામે સવાલ
આ બંને બનાવો બાદ પવનચક્કીઓની સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ અંગે પણ સવાલો ઉભા થયા છે.
લોકોનું કહેવું છે કે કરોડો રૂપિયાના ઉર્જા પ્રોજેક્ટોમાં પૂરતી સુરક્ષા હોવી જોઈએ.
ખાસ કરીને એક જ સમયે ચાર અને ત્રણ લોકેશનો પર ચોરી થવી એ ગંભીર બાબત માનવામાં આવી રહી છે.
કેટલાક લોકોનું માનવું છે કે તસ્કરોએ પહેલાથી રેકી કરી હોવાની શક્યતા છે.
સિક્યુરિટી એજન્સીઓ પર પણ નજર
બંને સ્થળોએ ગણેશ સિક્યુરિટી એજન્સી સુરક્ષા સંભાળી રહી હોવાનું સામે આવ્યું છે.
ઘટના બાદ સુરક્ષા એજન્સીઓની કામગીરી અંગે પણ ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
જો કે કંપની અને સુરક્ષા એજન્સીના સૂત્રોનું કહેવું છે કે તસ્કરો રાત્રિના સમયે અને સૂનસાન સમયે ઘટનાને અંજામ આપી ભાગી ગયા હતા.
હાલ પોલીસ આ તમામ મુદ્દાઓની તપાસ કરી રહી છે.
પોલીસ તપાસના ચક્રો ગતિમાન
લાલપુર અને કાલાવડ પોલીસે બંને ફરિયાદોના આધારે ગુનો નોંધી તપાસ શરૂ કરી છે.
પોલીસ દ્વારા ઘટનાસ્થળની તપાસ, પુરાવાઓનું સંકલન અને આસપાસના લોકોની પૂછપરછ કરવામાં આવી રહી છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ, પોલીસે નજીકના સ્ક્રેપ વેપારીઓ અને કોપર ખરીદનાર લોકો પર પણ નજર રાખવાનું શરૂ કર્યું છે.
કેટલાક સ્થળોએ સીસીટીવી ફૂટેજ અને વાહન હિલચાલ અંગે પણ તપાસ ચાલી રહી છે.
અગાઉ પણ બન્યાં છે આવા બનાવો
વિશેષજ્ઞોનું કહેવું છે કે માત્ર જામનગર જ નહીં પરંતુ ગુજરાતના અન્ય જિલ્લાઓમાં પણ કોપર ચોરીના બનાવો સામે આવતા રહે છે.
ખાસ કરીને વીજ વિભાગ, રેલવે, ટેલિકોમ અને ઉદ્યોગોમાં ઉપયોગમાં લેવાતા કોપર વાયર તસ્કરો માટે મુખ્ય ટાર્ગેટ રહે છે.
ઘણા કિસ્સાઓમાં આવા ગુનાઓ પાછળ વ્યાવસાયિક ગેંગ કાર્યરત હોવાનું બહાર આવ્યું છે.
પવનચક્કી પ્રોજેક્ટ પર અસર
આ પ્રકારની ચોરીઓ પવનચક્કી પ્રોજેક્ટ માટે પણ નુકસાનકારક સાબિત થઈ શકે છે.
કોપર વાયર અને અર્થિંગ સિસ્ટમ પવનચક્કીની સલામતી અને કામગીરી માટે મહત્વપૂર્ણ હોય છે.
ચોરીના કારણે મશીનોમાં ટેક્નિકલ ખામી, વીજ જોખમ અને કામગીરીમાં વિક્ષેપ સર્જાઈ શકે છે.
કંપનીઓને ફરીથી વાયર અને સાધનો લગાવવા માટે વધારાનો ખર્ચ પણ કરવો પડે છે.
સ્થાનિક લોકોમાં ચર્ચા
ખાયડી અને ધૂનધોરાજી વિસ્તારમાં આ બનાવો ભારે ચર્ચાનો વિષય બન્યા છે.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે છેલ્લા કેટલાક સમયથી ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ચોરીના બનાવોમાં વધારો થયો છે.
એક સ્થાનિક રહેવાસીએ જણાવ્યું હતું કે “પહેલાં ખેતીના સાધનોની ચોરી થતી હતી, હવે સીધા પવનચક્કીના વાયર ચોરાઈ રહ્યા છે.”
ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં સુરક્ષા પડકાર
વિશેષજ્ઞોના મતે, ગ્રામ્ય અને ખુલ્લા વિસ્તારોમાં આવેલા ઔદ્યોગિક પ્રોજેક્ટોની સુરક્ષા મોટો પડકાર બની રહી છે.
લાંબા વિસ્તારમાં ફેલાયેલી પવનચક્કીઓ પર સતત માનવીય નજર રાખવી મુશ્કેલ બને છે.
ટેક્નોલોજી આધારિત સુરક્ષા, સીસીટીવી, સેન્સર અને પેટ્રોલિંગ વધારવાની જરૂર હોવાનું માનવામાં આવે છે.
પોલીસ માટે પડકારરૂપ તપાસ
કોપર ચોરીના કેસોમાં આરોપીઓને શોધવું ઘણીવાર મુશ્કેલ બની જાય છે.
ચોરી બાદ તસ્કરો ઝડપથી વાયર કાપી સ્ક્રેપમાં ફેરવી દેતા હોય છે, જેના કારણે પુરાવા મેળવવામાં મુશ્કેલી પડે છે.
તેમ છતાં પોલીસનું કહેવું છે કે તમામ દિશામાં તપાસ ચાલી રહી છે અને આરોપીઓને ઝડપવા પ્રયાસ તેજ કરવામાં આવ્યા છે.
કંપનીઓએ વધારવી પડશે સાવચેતી
વિશેષજ્ઞોનું માનવું છે કે હવે ઉર્જા કંપનીઓએ સુરક્ષા માટે વધારાની વ્યવસ્થા કરવી પડશે.
રાત્રિ પેટ્રોલિંગ, ટેક્નિકલ એલાર્મ સિસ્ટમ અને મજબૂત મોનીટરીંગ જરૂરી બની ગયું છે.
કેટલાક નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે કોપર વાયરને બદલે વિકલ્પિક સામગ્રીનો પણ ઉપયોગ વિચારવામાં આવી શકે.
સમાજ માટે પણ ચેતવણી
આ સમગ્ર ઘટના માત્ર ચોરીનો ગુનો નથી, પરંતુ તે સમાજમાં વધતી ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ અને આર્થિક ગુનાઓનું પ્રતિબિંબ પણ છે.
કિંમતી ધાતુઓની વધતી માંગ અને ઝડપી નફાની લાલચના કારણે આવા ગુનાઓ વધી રહ્યા હોવાનું માનવામાં આવે છે.
આગળ શું?
હાલ બંને કેસોમાં પોલીસ તપાસ ચાલુ છે.
ચોરીમાં ઉપયોગમાં લેવાયેલા વાહનો, સંભવિત ગેંગ અને વેચાણ નેટવર્ક અંગે માહિતી મેળવવા પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
પોલીસને આશા છે કે ટૂંક સમયમાં આરોપીઓ સુધી પહોંચી શકાય.
નિષ્કર્ષ
જામનગર જિલ્લાના ખાયડી અને ધૂનધોરાજી ગામે આવેલી પવનચક્કીઓમાંથી કુલ ₹87 હજારથી વધુના કોપર વાયર ચોરીના બનાવોએ સુરક્ષા વ્યવસ્થાઓ સામે ગંભીર સવાલો ઉભા કર્યા છે.
પવન ઉર્જા જેવા મહત્વપૂર્ણ પ્રોજેક્ટો પર તસ્કરોની નજર પડતા હવે કંપનીઓ અને તંત્ર માટે સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવવી જરૂરી બની છે.
હવે સૌની નજર પોલીસ તપાસ પર છે કે આ ચોરી પાછળ કોણ છે અને શું કોઈ ગોઠવાયેલ નેટવર્ક કાર્યરત છે કે નહીં.