3 કલાકના જંગ બાદ જીવતી પકડી સુરક્ષિત તળાવમાં મુક્ત કરાઈ

દેવભૂમિ દ્વારકા જિલ્લાના ભાણવડ તાલુકામાં માનવતા, સાહસ અને વન્યજીવ સંરક્ષણનું એક અનોખું ઉદાહરણ સામે આવ્યું છે. ભાણવડના નવાગામ નદી કાંઠે આવેલા એક વાડી વિસ્તારમાં કૂવામાં ખાબકેલી મહાકાય મગરને એનિમલ લવર્સ ગ્રુપની ટીમે ભારે જહેમત બાદ સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢી તેને યોગ્ય સ્થળે મુક્ત કરી હતી. લગભગ ત્રણ કલાક સુધી ચાલેલા આ દિલધડક રેસ્ક્યુ ઓપરેશને સ્થાનિકોમાં ભારે ઉત્સુકતા જગાવી હતી અને સમગ્ર વિસ્તારમાં આ ઘટનાની ચર્ચા શરૂ થઈ હતી.

મળતી માહિતી મુજબ ભાણવડ તાલુકાના નવાગામ નજીક વહેતી નદીમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી પાણીનું સ્તર સતત ઘટી રહ્યું હતું. ઉનાળાની ગરમી અને પાણીના અભાવે નદીના અનેક વિસ્તારો સૂકાઈ ગયા હતા. આવી સ્થિતિમાં પાણીની શોધમાં ભટકતો એક વિશાળકાય મગર નજીકના એક ખેડૂતની વાડી વિસ્તારમાં પહોંચી ગયો હતો. પાણીની શોધ દરમિયાન મગર અજાણતા જ એક ઊંડા કૂવામાં ખાબકી ગયો હતો.

વાડી માલિક જ્યારે રોજિંદી કામગીરી માટે કૂવા પાસે પહોંચ્યા ત્યારે તેમને અંદર કોઈ મોટી હરકત દેખાઈ હતી. નજીક જઈને નિરીક્ષણ કરતાં કૂવામાં એક વિશાળ મગર હોવાની જાણ થતાં તેઓ ચોંકી ઉઠ્યા હતા. ઘટનાની જાણ થતાં આસપાસના ખેડૂતો અને સ્થાનિક લોકો પણ સ્થળે દોડી આવ્યા હતા. કૂવામાં મગર હોવાના સમાચાર ગામમાં ફેલાતા લોકોમાં કૌતુક સાથે ભયનું વાતાવરણ પણ સર્જાયું હતું.

પરિસ્થિતિની ગંભીરતા સમજી વાડી માલિકે તાત્કાલિક ભાણવડના જાણીતા એનિમલ રેસ્ક્યુઅર અશોકભાઈ ભટ્ટનો સંપર્ક કર્યો હતો. અશોકભાઈ ભટ્ટે માહિતી મળતાની સાથે જ પોતાની ટીમને સજ્જ કરી ઘટનાસ્થળે પહોંચવાની તૈયારી શરૂ કરી હતી. ગણતરીની મિનિટોમાં તેઓ તેમની અનુભવી ટીમ સાથે સ્થળ પર પહોંચી ગયા હતા અને મગરને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવા માટે રેસ્ક્યુ ઓપરેશન શરૂ કર્યું હતું.

કૂવો અત્યંત ઊંડો હોવાના કારણે કામગીરી સરળ નહોતી. બીજી તરફ મગરનો કદ પણ ખૂબ મોટો હોવાથી તેને કોઈ ઈજા પહોંચાડ્યા વગર બહાર કાઢવો એ મોટો પડકાર હતો. એનિમલ લવર્સ ગ્રુપની ટીમે દોરડા, જાળ અને અન્ય જરૂરી સાધનોની મદદથી મગરને કાબૂમાં લેવાનો પ્રયાસ શરૂ કર્યો હતો. રેસ્ક્યુ દરમિયાન દરેક પગલું ખૂબ જ સાવધાનીપૂર્વક ભરવું જરૂરી હતું, કારણ કે મગર ગભરાઈને હુમલાખોર બની શકે તેવી શક્યતા હતી.

લગભગ ત્રણ કલાક સુધી ચાલેલા આ ઓપરેશન દરમિયાન ટીમના સભ્યોએ અવિરત મહેનત કરી હતી. કૂવાના સંકુચિત વિસ્તારમાં કામ કરવું અને મગરને નુકસાન ન પહોંચે તેની કાળજી રાખવી એ બંને બાબતો મહત્વની હતી. આખરે લાંબી જહેમત અને અનુભવી આયોજનના કારણે ટીમને સફળતા મળી હતી અને મહાકાય મગરને હેમખેમ કૂવામાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યો હતો.

મગરને બહાર કાઢતા જ સ્થાનિક લોકોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો. રેસ્ક્યુ દરમિયાન મગરને કોઈપણ પ્રકારની ઈજા પહોંચી નહોતી, જે ટીમની કુશળતા અને વન્યજીવો પ્રત્યેની સંવેદનશીલતાનું ઉત્તમ ઉદાહરણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

રેસ્ક્યુ પૂર્ણ થયા બાદ વન વિભાગના માર્ગદર્શન અને સૂચના મુજબ મગરને સુરક્ષિત સ્થળે લઈ જવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ તેને પાણીથી ભરપૂર અને કુદરતી રહેઠાણ માટે અનુકૂળ એવા બરડા વિસ્તારના તળાવમાં મુક્ત કરવામાં આવ્યો હતો. મગરને તેના કુદરતી વાતાવરણમાં પરત મોકલાતા વન્યજીવ પ્રેમીઓમાં પણ ખુશી જોવા મળી હતી.

આ સમગ્ર કામગીરીમાં એનિમલ લવર્સ ગ્રુપના અશોકભાઈ ભટ્ટ, સોહિલ સહરવદી, વિજય ખૂંટી, વિશાલ ભરવાડ, અરજણ રબારી, હારુનભાઈ અને મિલનભાઈએ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી. દરેક સભ્યે જોખમ વચ્ચે રહીને રેસ્ક્યુ ઓપરેશન સફળ બનાવવા માટે ભારે જહેમત ઉઠાવી હતી.

સ્થાનિક ગ્રામજનો અને વાડી માલિકે સમગ્ર ટીમનો હૃદયપૂર્વક આભાર વ્યક્ત કર્યો હતો. ગ્રામજનોએ જણાવ્યું હતું કે જો સમયસર રેસ્ક્યુ ટીમ ન પહોંચી હોત તો મગર અને આસપાસના લોકો બંને માટે જોખમ ઊભું થઈ શક્યું હોત. ટીમની ઝડપી કામગીરી અને સાહસના કારણે એક મૂલ્યવાન વન્યજીવનો જીવ બચી ગયો છે.

વન્યજીવ નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર ઉનાળાની ઋતુમાં પાણીના સ્ત્રોતો સૂકાવાના કારણે મગર સહિતના અનેક જળચર પ્રાણીઓ નવા આશ્રય અને પાણીની શોધમાં માનવ વસાહતો તરફ આવી જતા હોય છે. આવી સ્થિતિમાં લોકો ગભરાય નહીં અને તાત્કાલિક વન વિભાગ અથવા પ્રશિક્ષિત રેસ્ક્યુ ટીમને જાણ કરે તે અત્યંત જરૂરી છે.

ભાણવડમાં બનેલી આ ઘટના માત્ર એક રેસ્ક્યુ ઓપરેશન નહીં પરંતુ માનવ અને વન્યજીવ વચ્ચેના સહઅસ્તિત્વનું જીવંત ઉદાહરણ બની છે. એનિમલ લવર્સ ગ્રુપની ત્રણ કલાકની અથાક મહેનતના કારણે એક મહાકાય મગરને નવજીવન મળ્યું છે, જે પ્રકૃતિ અને પ્રાણીસંરક્ષણ પ્રત્યેની જવાબદારીનું ઉત્તમ પ્રતીક બની રહ્યું છે.

રિપોર્ટ મયુર મોદી ભાણવડ