ઈકોનોમી અમેરિકાનું દેવું ₹40 ટ્રિલિયન ડૉલરને પાર, વૈશ્વિક શેરબજારો માટે ખતરાની ઘંટડી.

અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું ઐતિહાસિક સ્તરે પહોંચી જતા વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં ચિંતા વધી છે. જેફરીઝના ગ્લોબલ ઇક્વિટી સ્ટ્રેટેજિસ્ટ ક્રિસ્ટોફર વૂડના વિશ્લેષણ મુજબ, 18 ઓગસ્ટે અમેરિકાનું રાષ્ટ્રીય દેવું આશરે 40.05 ટ્રિલિયન ડૉલર સુધી પહોંચી ગયું હતું. છેલ્લા એક વર્ષમાં તેમાં 7.8 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. અમેરિકાની વધતી રાજકોષીય ખાધ અને સરકારી ઉધારને કારણે લાંબા ગાળાના ટ્રેઝરી બોન્ડ્સ પર દબાણ વધી રહ્યું છે, જેની અસર વિશ્વભરના શેરબજારો પર જોવા મળી શકે છે.

અમેરિકન સરકારની આવક અને ખર્ચ વચ્ચેનું અંતર પણ ચિંતાજનક રીતે વધી રહ્યું છે. ચાલુ નાણાકીય વર્ષના પ્રથમ 10 મહિનામાં ફેડરલ સરકારની રાજકોષીય ખાધ આશરે 1.8 ટ્રિલિયન ડૉલર હોવાનું જણાવાયું છે. જુલાઈ મહિનામાં જ ખાધ 432 અબજ ડૉલર સુધી પહોંચી હતી. બીજી તરફ, જુલાઈમાં ફેડરલ આવકમાં વાર્ષિક ધોરણે 1.3 ટકાનો ઘટાડો થયો હતો. જ્યારે સરકારી ખર્ચમાં 21.7 ટકાનો વધારો નોંધાયો છે. આવક ઘટતી અને ખર્ચ વધતો જતા અમેરિકાને વધુ ઉધાર લેવાની જરૂરિયાત વધી રહી છે.

આ સ્થિતિની સીધી અસર અમેરિકાના બોન્ડ માર્કેટમાં પણ જોવા મળી રહી છે. 10 વર્ષીય ટ્રેઝરી બોન્ડની યીલ્ડ 4.683 ટકા સુધી પહોંચી હોવાનું જણાવાયું છે, જ્યારે 30 વર્ષીય બોન્ડની યીલ્ડ 5.216 ટકા સુધી પહોંચી છે. બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો થાય ત્યારે સરકાર માટે ઉધાર લેવાનો ખર્ચ વધે છે અને તેની અસર અર્થતંત્ર તથા શેરબજારના વેલ્યુએશન પર પડી શકે છે. ખાસ કરીને ઊંચા વ્યાજદરને કારણે કંપનીઓના નફા અને ભવિષ્યના રોકડ પ્રવાહના મૂલ્યાંકન પર દબાણ આવી શકે છે.

અમેરિકન ટ્રેઝરી બોન્ડ્સમાં વિશ્વભરની બેન્કો, પેન્શન ફંડ્સ, વીમા કંપનીઓ અને સરકારોનું મોટું રોકાણ છે. તેથી અમેરિકાના દેવા અને બોન્ડ યીલ્ડમાં મોટો ફેરફાર માત્ર અમેરિકાની સમસ્યા બની રહેતો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક નાણાકીય બજારોમાં પણ તેની અસર પડી શકે છે. જોકે, દેવું 40 ટ્રિલિયન ડૉલરને પાર કરવું પોતે જ બજાર ધરાશાયી થવાની ખાતરી નથી, પરંતુ વધતી ખાધ, ઊંચા વ્યાજખર્ચ અને ઉધારની જરૂરિયાત રોકાણકારો માટે મહત્વનો જોખમ બની રહ્યા છે. હવે બજારની નજર અમેરિકાની નાણાકીય નીતિ, ટ્રેઝરી યીલ્ડ અને આગામી આર્થિક આંકડાઓ પર રહેશે.