આંતરરાષ્ટ્રીય કેનેડામાં માતા-પિતાને PR અપાવવું બન્યું મુશ્કેલ: PGP સ્પોન્સરશીપ માટે નવી અરજીઓ બંધ, હવે ‘સુપર વિઝા’ જ મુખ્ય વિકલ્પ.
કેનેડામાં સ્થાયી થયેલા ભારતીયો સહિત લાખો પરમેનન્ટ રેસિડન્ટ્સ (PR ધારકો) અને કેનેડિયન નાગરિકો માટે મહત્વપૂર્ણ અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. કેનેડા સરકારે ફેમિલી સ્પોન્સરશિપ હેઠળ ચાલતા લોકપ્રિય પેરેન્ટ્સ એન્ડ ગ્રાન્ડપેરેન્ટ્સ પ્રોગ્રામ (PGP) માટે નવા ‘ઇન્ટરેસ્ટ ટુ સ્પોન્સર’ (Interest to Sponsor) ફોર્મ સ્વીકારવાની પ્રક્રિયા આગામી આદેશ સુધી સ્થગિત કરી દીધી છે. કેનેડાના ઇમિગ્રેશન, રિફ્યુજીસ એન્ડ સિટિઝનશિપ વિભાગ (IRCC) દ્વારા લેવામાં આવેલા આ નિર્ણયની સીધી અસર એવા હજારો પરિવારો પર પડશે, જેઓ પોતાના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીને કાયમી નિવાસ (PR) માટે કેનેડા બોલાવવાની રાહ જોઈ રહ્યા હતા. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી કેનેડા ઇમિગ્રેશન નીતિઓમાં સતત ફેરફાર કરી રહ્યું છે અને ઇમિગ્રન્ટ્સની સંખ્યા નિયંત્રિત કરવા માટે વિવિધ પગલાં લઈ રહ્યું છે. PGP માટે નવી અરજીઓ પર રોક પણ આ જ વ્યાપક નીતિનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ માનવામાં આવી રહી છે.
કેનેડામાં ફેમિલી રીયુનિફિકેશન માટે PGP સૌથી લોકપ્રિય યોજનાઓમાંની એક રહી છે. આ યોજના હેઠળ કેનેડામાં રહેતા PR ધારકો અને નાગરિકો પોતાના માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદીને કાયમી નિવાસ માટે સ્પોન્સર કરી શકે છે. પરંતુ દર વર્ષે ઉપલબ્ધ બેઠકોની સરખામણીએ અરજીઓની સંખ્યા અનેકગણી વધુ હોવાથી સરકાર માટે તમામ અરજીઓનો સમયસર નિકાલ કરવો મુશ્કેલ બની રહ્યો હતો. વર્ષ 2020માં જ્યારે છેલ્લી વખત નવા ‘ઇન્ટરેસ્ટ ટુ સ્પોન્સર’ ફોર્મ મંગાવવામાં આવ્યા હતા, ત્યારે સરકારને રેકોર્ડબ્રેક 2,03,213 અરજીઓ મળી હતી. ત્યારબાદ નવા ફોર્મ મંગાવવાના બદલે સરકાર દર વર્ષે એ જ જૂના પૂલમાંથી લોટરી પદ્ધતિ દ્વારા ઉમેદવારોની પસંદગી કરતી રહી હતી. હાલમાં પણ અંદાજે 50,900 અરજીઓ પ્રોસેસિંગ માટે પેન્ડિંગ હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. આ વિશાળ બેકલોગ ઘટાડવા અને ઇમિગ્રેશન સિસ્ટમ પરનો ભાર ઓછો કરવા માટે નવી અરજીઓ સ્વીકારવાનું હાલ માટે બંધ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
કેનેડા સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ નિર્ણય પાછળ માત્ર પેન્ડિંગ અરજીઓ જ કારણ નથી, પરંતુ દેશમાં વધી રહેલી હાઉસિંગ કટોકટી, આરોગ્ય સેવાઓ પર વધતું દબાણ, જાહેર સુવિધાઓ પરનો બોજ અને ઇમિગ્રેશનનું સંતુલિત આયોજન પણ મહત્વના પરિબળો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી કેનેડા સરકારે સ્ટુડન્ટ વિઝા, ટેમ્પરરી રેસિડન્ટ્સ અને અન્ય ઇમિગ્રેશન કેટેગરીમાં પણ નિયંત્રણો કડક બનાવ્યા છે. હવે PGP માટે નવી અરજી પ્રક્રિયા સ્થગિત કરીને સરકાર પહેલા હાલની અરજીઓનો નિકાલ કરવા માંગે છે. જોકે, સરકારે સ્પષ્ટતા કરી છે કે જેમણે અગાઉથી અરજી કરી છે તેમની ફાઇલ રદ કરવામાં આવશે નહીં. તમામ જૂના અરજદારોની અરજી નિયમ મુજબ પ્રક્રિયામાં રહેશે અને તબક્કાવાર નિર્ણય લેવામાં આવશે. સરકારે વર્ષ 2026માં PGP હેઠળ 15,000, વર્ષ 2027માં 15,000 અને વર્ષ 2028માં પણ 15,000 લોકોને કાયમી નિવાસ આપવાનો લક્ષ્યાંક જાહેર કર્યો છે.
નવી અરજીઓ બંધ થતાં હવે ઘણા પરિવારો માટે સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે માતા-પિતાને કેનેડા કેવી રીતે બોલાવવા? આ સ્થિતિમાં કેનેડા સરકારે ‘સુપર વિઝા’ (Super Visa) ને મુખ્ય વિકલ્પ તરીકે સૂચવ્યો છે. સુપર વિઝા દ્વારા માતા-પિતા અથવા દાદા-દાદી એક વખતમાં સતત 5 વર્ષ સુધી કેનેડામાં રહી શકે છે, જ્યારે આ વિઝાની કુલ માન્યતા 10 વર્ષ સુધી હોઈ શકે છે. જોકે, આ વિઝા મેળવવા માટે કેટલીક કડક શરતોનું પાલન કરવું ફરજિયાત છે. અરજદારે માન્ય હેલ્થ ઇન્સ્યોરન્સ લેવો જરૂરી છે, જ્યારે કેનેડામાં રહેતા સ્પોન્સરે પોતાના માતા-પિતાના રહેવા-જમવાની અને અન્ય તમામ ખર્ચની આર્થિક જવાબદારી સ્વીકારવી પડે છે. ઉપરાંત, સ્પોન્સરે સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા લઘુત્તમ આવકના ધોરણ (Minimum Necessary Income) પૂર્ણ કરવાના રહે છે. એટલે કે, સુપર વિઝા પરિવારને લાંબા સમય સુધી સાથે રહેવાની તક આપે છે, પરંતુ તે કાયમી નિવાસનો વિકલ્પ નથી.
કેનેડામાં રહેતા ખાસ કરીને ભારતીય મૂળના પરિવારો માટે આ નિર્ણય ભાવનાત્મક રીતે પણ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે. દર વર્ષે હજારો ભારતીય પરિવારો પોતાના વૃદ્ધ માતા-પિતાને કાયમી રીતે પોતાની સાથે રાખવા PGP યોજનાની રાહ જોતા હોય છે. નવી અરજીઓ પર અનિશ્ચિત સમય માટે રોક લાગતા હવે ઘણા પરિવારોને રાહ જોવી પડશે અથવા સુપર વિઝાનો માર્ગ અપનાવવો પડશે. ઇમિગ્રેશન નિષ્ણાતોના મતે, સરકાર ભવિષ્યમાં નવી સ્પોન્સરશિપ પ્રક્રિયા માટે નવી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી શકે છે, પરંતુ હાલમાં IRCC દ્વારા કોઈ સમયમર્યાદા જાહેર કરવામાં આવી નથી. તેથી કેનેડામાં રહેતા PR ધારકો અને નાગરિકોએ સત્તાવાર જાહેરાતો પર નજર રાખવી અને હાલ માટે સુપર વિઝા સહિતના ઉપલબ્ધ વિકલ્પો અંગે યોગ્ય માર્ગદર્શન મેળવીને આગળની કાર્યવાહી કરવી જરૂરી બની છે.
