ઈકોનોમી ચાંદીના ભાવમાં અચાનક મોટો કડાકો: બે જ દિવસમાં રૂ. 6,600થી વધુનો ઘટાડો, સોનું પણ થયું સસ્તુ.
સોના અને ચાંદીના બજારમાં છેલ્લા બે દિવસથી ભારે ઉથલપાથલ જોવા મળી રહી છે. કિંમતી ધાતુઓમાં સતત બીજા દિવસે પણ મોટો ઘટાડો નોંધાતા રોકાણકારો અને જ્વેલરી ખરીદવાની યોજના બનાવી રહેલા ગ્રાહકો બંનેની નજર બજાર પર ટકેલી છે. મલ્ટી કમોડિટી એક્સચેન્જ (MCX) પર મંગળવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધપાત્ર કડાકો જોવા મળ્યો હતો. ખાસ કરીને ચાંદીના ભાવમાં એક જ દિવસમાં હજારો રૂપિયાનો ઘટાડો નોંધાતા બજારમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. વૈશ્વિક બજારોમાં કિંમતી ધાતુઓ પર વધેલા વેચવાલીના દબાણ, નફાવસૂલી અને રોકાણકારોની બદલાતી વ્યૂહરચનાના કારણે સ્થાનિક બજારમાં પણ તેની સીધી અસર જોવા મળી હોવાનું બજારના નિષ્ણાતો માને છે. છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં સતત ઊંચા ભાવ પછી હવે કિંમતોમાં આવી રહેલો ઘટાડો ખરીદદારો માટે રાહતના સમાચાર માનવામાં આવી રહ્યા છે.
મલ્ટી કમોડિટી એક્સચેન્જ પર 4 સપ્ટેમ્બરની એક્સપાયરીવાળી ચાંદીના વાયદા ભાવમાં મંગળવારે બજાર ખુલતાની સાથે જ જોરદાર ઘટાડો નોંધાયો હતો. ચાંદીનો ભાવ એક જ ઝાટકે રૂ. 5,296 પ્રતિ કિલોગ્રામ ઘટીને રૂ. 2,30,803 પર પહોંચી ગયો હતો. અગાઉના ટ્રેડિંગ સેશનમાં ચાંદી રૂ. 2,36,099 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થઈ હતી. એટલે કે માત્ર એક દિવસમાં જ પાંચ હજાર રૂપિયાથી વધુનો ઘટાડો નોંધાયો હતો. સોમવારે પણ ચાંદીના ભાવમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો, જેના કારણે સતત બીજા દિવસે બજારમાં વેચવાલીનું દબાણ યથાવત રહ્યું હતું. વેપારીઓનું કહેવું છે કે વૈશ્વિક કોમોડિટી બજારમાં આવેલા નબળા સંકેતો અને રોકાણકારોની નફાવસૂલીના કારણે ચાંદીના ભાવ પર દબાણ વધ્યું છે. પરિણામે સ્થાનિક ફ્યુચર્સ માર્કેટમાં પણ ભાવ તૂટી પડ્યા હતા.
જો છેલ્લા બે દિવસના ભાવ પર નજર કરીએ તો ચાંદીના બજારમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળે છે. ગયા શુક્રવારે ચાંદીનો ભાવ રૂ. 2,37,410 પ્રતિ કિલોગ્રામ પર બંધ થયો હતો. ત્યારબાદ સોમવાર અને મંગળવાર એમ સતત બે દિવસના ઘટાડા બાદ ચાંદી હવે કુલ રૂ. 6,607 પ્રતિ કિલોગ્રામ સસ્તી થઈ ગઈ છે. બજારના વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં ચાંદીએ ઐતિહાસિક તેજી દર્શાવી હતી અને જાન્યુઆરી દરમિયાન તેની કિંમત પ્રથમ વખત રૂ. 4 લાખ પ્રતિ કિલોગ્રામથી પણ ઉપર પહોંચી ગઈ હતી. તે સમયે ચાંદીમાં ભારે રોકાણ જોવા મળ્યું હતું, પરંતુ ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં આવેલા ફેરફારો, માંગમાં ઘટાડો અને વૈશ્વિક આર્થિક પરિસ્થિતિના પ્રભાવને કારણે કિંમતોમાં સતત ઘટાડો નોંધાઈ રહ્યો છે. હાલની કિંમતો તેના સર્વોચ્ચ સ્તરની સરખામણીએ ઘણાં નીચા સ્તરે પહોંચી ગઈ છે.
માત્ર ચાંદી જ નહીં, પરંતુ સોનાના ભાવમાં પણ સતત બીજા દિવસે મોટો ઘટાડો નોંધાયો છે. MCX પર મંગળવારે 10 ગ્રામ 24 કેરેટ સોનાનો ભાવ રૂ. 1,566 ઘટીને રૂ. 1,45,351 પર આવી ગયો હતો. અગાઉ સોમવારે સોનું રૂ. 1,46,917 પ્રતિ 10 ગ્રામ પર બંધ થયું હતું. જો ગયા શુક્રવારથી અત્યાર સુધીની સ્થિતિ જોઈએ તો સોનું કુલ રૂ. 2,027 પ્રતિ 10 ગ્રામ સસ્તુ થઈ ચૂક્યું છે. વર્ષ 2026ની શરૂઆતમાં સોનાએ પણ ઐતિહાસિક તેજી નોંધાવી હતી અને પ્રથમ વખત રૂ. 2 લાખ પ્રતિ 10 ગ્રામની સપાટી વટાવી હતી. જોકે ત્યારબાદ વૈશ્વિક બજારમાં સોનાની માંગમાં આવેલા ફેરફારો અને રોકાણકારોના બદલાયેલા વલણને કારણે ભાવમાં સતત નરમાઈ જોવા મળી રહી છે. બજારના જાણકારોનું કહેવું છે કે હાલ સોનાના ભાવમાં થયેલો ઘટાડો લાંબા ગાળાના ખરીદદારો માટે એક તક બની શકે છે.
બજાર નિષ્ણાતોના મતે કિંમતી ધાતુઓના ભાવમાં આવેલા આ ઘટાડા પાછળ અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય પરિબળો જવાબદાર હોઈ શકે છે. અમેરિકન ડોલરની મજબૂતાઈ, વૈશ્વિક બોન્ડ યીલ્ડમાં વધારો, કેન્દ્રીય બેંકોની વ્યાજદર સંબંધિત નીતિઓ, જિયોપોલિટિકલ પરિસ્થિતિ અને રોકાણકારોની નફાવસૂલી જેવા પરિબળોની સીધી અસર સોના અને ચાંદીના ભાવ પર જોવા મળે છે. જ્યારે વૈશ્વિક સ્તરે જોખમ ઘટતું હોય ત્યારે રોકાણકારો ઘણી વખત સોના અને ચાંદીમાંથી નાણાં કાઢીને અન્ય રોકાણના વિકલ્પો તરફ વળે છે, જેના કારણે કિંમતો પર દબાણ સર્જાય છે. બીજી તરફ ઔદ્યોગિક ઉપયોગમાં આવતી ચાંદીની માંગમાં ઘટાડો પણ તેના ભાવને અસર કરી શકે છે. આગામી દિવસોમાં વૈશ્વિક આર્થિક આંકડા અને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારની દિશા કિંમતી ધાતુઓના ભાવ માટે મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
જ્વેલરી બજાર માટે હાલની સ્થિતિ મિશ્ર ગણાવી શકાય. એક તરફ સોના અને ચાંદીના ભાવ ઘટતા હોવાથી લગ્નસરા અથવા તહેવારો માટે ખરીદી કરવાની યોજના બનાવી રહેલા ગ્રાહકોને રાહત મળી શકે છે. બીજી તરફ વેપારીઓનું કહેવું છે કે ભાવમાં સતત વધઘટ થવાને કારણે ગ્રાહકો ખરીદીનો નિર્ણય લેવામાં થોડી રાહ જોતા હોય છે. જો કિંમતોમાં વધુ ઘટાડો થશે તેવી અપેક્ષા રહેશે તો ખરીદી થોડા સમય માટે મંદ પડી શકે છે. જોકે લાંબા ગાળાના દૃષ્ટિકોણથી જોવામાં આવે તો કિંમતી ધાતુઓને હંમેશા સુરક્ષિત રોકાણ તરીકે જોવામાં આવે છે અને ભાવમાં ઘટાડો ઘણા રોકાણકારો માટે નવી ખરીદી કરવાની તક બની શકે છે. તેથી બજારમાં આગામી દિવસોમાં ખરીદીનું વલણ કેવી રીતે રહે છે તેના પર વેપારીઓની નજર રહેશે.
એકંદરે છેલ્લા બે દિવસમાં સોના અને ચાંદીના ભાવમાં નોંધાયેલો મોટો ઘટાડો બજાર માટે મહત્વપૂર્ણ ઘટના બની છે. ચાંદીમાં રૂ. 6,600થી વધુ અને સોનામાં રૂ. 2,000થી વધુનો ઘટાડો નોંધાતા રોકાણકારો અને ગ્રાહકો બંને માટે નવી સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. જોકે કોમોડિટી બજાર સ્વભાવથી જ અસ્થિર હોય છે અને તેમાં ભાવ સતત બદલાતા રહે છે. તેથી નિષ્ણાતો રોકાણકારોને કોઈપણ નિર્ણય લેતા પહેલાં બજારની સ્થિતિ, વૈશ્વિક સંકેતો અને પોતાના નાણાકીય લક્ષ્યોને ધ્યાનમાં રાખીને જ રોકાણ કરવાની સલાહ આપી રહ્યા છે. આગામી દિવસોમાં આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોની દિશા, ડોલરની ચાલ અને આર્થિક નીતિઓના આધારે સોના અને ચાંદીના ભાવમાં વધુ ફેરફાર જોવા મળી શકે છે, જેના પર સમગ્ર બજારની નજર રહેશે.
