મારું ગુજરાત ટ્રાફિક નિયમ ભંગ કરનારાઓ માટે કડક નિયમો : એક વર્ષમાં 5થી વધુ ચલણ આવશે તો લાયસન્સ સસ્પેન્ડ થઈ શકે, સમયસર દંડ નહીં ભરતા વાહન પણ થશે બ્લોક.
માર્ગ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા અને ટ્રાફિક નિયમોના સતત ભંગને રોકવા માટે કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રાલય દ્વારા મોટર વાહન નિયમોમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. નવા નિયમો મુજબ હવે વારંવાર ટ્રાફિક નિયમોનો ભંગ કરનાર વાહનચાલકો સામે વધુ કડક કાર્યવાહી થઈ શકશે. ખાસ કરીને એક વર્ષ દરમિયાન પાંચથી વધુ ઈ-ચલણ મેળવનાર વાહનચાલકોના ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સને સસ્પેન્ડ કરવાની જોગવાઈ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ નવા નિયમોનો મુખ્ય હેતુ માર્ગ અકસ્માતોમાં ઘટાડો લાવવાનો, વાહનચાલકોમાં જવાબદારીની ભાવના વિકસાવવાનો અને ટ્રાફિક કાયદાના અમલને વધુ અસરકારક બનાવવાનો છે.
એક વર્ષમાં પાંચથી વધુ ચલણ તો મુશ્કેલી નક્કી
નવી જોગવાઈ અનુસાર જો કોઈ વાહનચાલકને એક વર્ષના સમયગાળામાં પાંચથી વધુ ટ્રાફિક ચલણ ફટકારવામાં આવે તો તેને "વારંવાર નિયમ ભંગ કરનાર" તરીકે ગણવામાં આવી શકે છે. આવા કિસ્સાઓમાં સંબંધિત સત્તાધિકારીઓ દ્વારા ડ્રાઇવિંગ લાયસન્સ સસ્પેન્ડ કરવા અથવા અન્ય કડક કાર્યવાહી કરવા અંગે વિચારણા થઈ શકે છે.
અત્યાર સુધી ઘણા વાહનચાલકો દંડ ભર્યા બાદ ફરીથી નિયમોનો ભંગ કરતા હોવાનું જોવા મળતું હતું. પરંતુ હવે વારંવારની ભૂલો માટે માત્ર દંડ નહીં પરંતુ લાયસન્સ પર પણ અસર પડી શકે છે.
ઈ-ચલણ સામે વાંધો ઉઠાવવા મળશે 45 દિવસ
નવા નિયમોમાં વાહનચાલકોને રાહતરૂપ એક મહત્વપૂર્ણ જોગવાઈ પણ રાખવામાં આવી છે. જો કોઈ વ્યક્તિને લાગે કે તેને ખોટું ચલણ ફટકારવામાં આવ્યું છે અથવા કોઈ તકનિકી ભૂલ થઈ છે તો તે ચલણ સામે વાંધો ઉઠાવી શકશે.
તે માટે 45 દિવસનો સમય આપવામાં આવશે. આ સમયગાળા દરમિયાન સંબંધિત અધિકારીઓ સમક્ષ રજૂઆત કરી શકાશે અને પુરાવા રજૂ કરી શકાશે.
45 દિવસ બાદ ચલણ આપોઆપ માન્ય ગણાશે
જો કોઈ વાહનચાલક 45 દિવસની અંદર ચલણ સામે કોઈ વાંધો કે રજૂઆત નહીં કરે તો તે ચલણ આપોઆપ માન્ય ગણાશે. ત્યારબાદ તે ચલણ અંગે કોઈ વિવાદ અથવા અપીલ કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
સરકારનું માનવું છે કે આ વ્યવસ્થા દ્વારા લાંબા સમય સુધી પડતર રહેતા કેસોમાં ઘટાડો થશે અને ઈ-ચલણ પ્રણાલીમાં વધુ પારદર્શિતા આવશે.
સમયસર દંડ નહીં ભરો તો વાહન બ્લોક થઈ શકે
નવા નિયમોમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને કડક જોગવાઈઓમાં એક એ છે કે જો વાહન માલિક સમયસર ઈ-ચલણનો દંડ નહીં ભરે તો વાહન સામે ડિજિટલ પ્રતિબંધ લગાવવામાં આવી શકે છે.
આવા વાહનોની નોંધણી સંબંધિત સેવાઓ પર અસર પડી શકે છે અને કેટલીક સ્થિતિમાં વાહનને "બ્લોક" કરવામાં આવી શકે છે. જેના કારણે વાહનના ટ્રાન્સફર, ફિટનેસ, પરમિટ અથવા અન્ય ઓનલાઈન સેવાઓ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે.
કેમ લેવામાં આવ્યો નિર્ણય?
દેશભરમાં લાખો ઈ-ચલણ ફટકારવામાં આવે છે, પરંતુ તેમાંના મોટા પ્રમાણમાં દંડ લાંબા સમય સુધી ભરવામાં આવતા નથી. ઘણી વખત વાહનચાલકો નિયમોનો વારંવાર ભંગ કરતા હોવા છતાં તેમની સામે અસરકારક કાર્યવાહી થતી નથી.
આ સ્થિતિને બદલવા માટે કેન્દ્ર સરકારે ટેક્નોલોજી આધારિત કડક અમલવારીનો માર્ગ અપનાવ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે જો નિયમોનું પાલન નહીં કરનારાઓ સામે કડક પગલાં લેવામાં આવશે તો માર્ગ અકસ્માતોમાં પણ ઘટાડો થશે.
કયા નિયમોના ભંગ બદલ વધુ ચલણ ફટકારાય છે?
ટ્રાફિક વિભાગના આંકડા મુજબ નીચેના ગુનાઓ માટે સૌથી વધુ ઈ-ચલણ ફટકારવામાં આવે છે:
- હેલ્મેટ વગર વાહન ચલાવવું
- સીટ બેલ્ટ ન બાંધવી
- મોબાઇલ ફોન પર વાત કરતાં વાહન ચલાવવું
- રેડ સિગ્નલ તોડવો
- ઓવરસ્પીડિંગ
- ખોટી દિશામાં વાહન ચલાવવું
- ટ્રિપલ સવારી
- દારૂના નશામાં ડ્રાઇવિંગ
- વાહનના દસ્તાવેજો વગર વાહન ચલાવવું
આવા ગુનાઓ વારંવાર કરનારાઓ હવે વધુ કડક દેખરેખ હેઠળ આવી શકે છે.
માર્ગ સુરક્ષા માટે મહત્વપૂર્ણ પગલું
માર્ગ સુરક્ષા નિષ્ણાતોના મતે ભારતમાં દર વર્ષે હજારો લોકો માર્ગ અકસ્માતોમાં જીવ ગુમાવે છે. આ અકસ્માતોમાંથી મોટા ભાગના અકસ્માતો ટ્રાફિક નિયમોના ઉલ્લંઘન સાથે જોડાયેલા હોય છે.
તેથી લાયસન્સ સસ્પેન્શન, બાકી દંડની વસૂલાત અને ઈ-ચલણની અસરકારક અમલવારી જેવા પગલાં માર્ગ સુરક્ષા સુધારવામાં મદદરૂપ બની શકે છે.
વાહનચાલકો માટે શું કરવું જરૂરી?
નવા નિયમોને ધ્યાનમાં રાખીને વાહનચાલકોએ કેટલીક બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખવું જોઈએ:
- ટ્રાફિક નિયમોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવું.
- વાહનના તમામ દસ્તાવેજો અપડેટ રાખવા.
- ઈ-ચલણની નિયમિત તપાસ કરવી.
- ખોટું ચલણ હોય તો 45 દિવસની અંદર રજૂઆત કરવી.
- સમયસર દંડ ભરી દેવો.
- વારંવાર નિયમ ભંગ કરવાની ટેવ ટાળવી.
કાયદાનું પાલન જ શ્રેષ્ઠ ઉપાય
કેન્દ્ર સરકારના નવા નિયમો સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે કે હવે ટ્રાફિક નિયમોના ભંગને હળવાશથી લેવામાં નહીં આવે. એક વર્ષમાં પાંચથી વધુ ચલણ, 45 દિવસની અંદર વાંધો ન ઉઠાવવો અને બાકી દંડ ન ભરવો જેવી બાબતો સીધી રીતે વાહનચાલકોના લાયસન્સ અને વાહન સંબંધિત સેવાઓને અસર કરી શકે છે.
માર્ગ સુરક્ષા માત્ર સરકાર કે પોલીસની જવાબદારી નથી, પરંતુ દરેક નાગરિકની ફરજ છે. જો વાહનચાલકો નિયમોનું પાલન કરશે તો માત્ર દંડથી બચી શકશે એટલું જ નહીં, પરંતુ પોતાના અને અન્ય લોકોના જીવનને પણ સુરક્ષિત રાખી શકશે. નવા નિયમોનો મૂળ હેતુ દંડ વસૂલવાનો નહીં, પરંતુ જવાબદાર અને સુરક્ષિત ડ્રાઇવિંગ સંસ્કૃતિ વિકસાવવાનો છે.
