એજ્યુકેશન RTE પ્રવેશનો ચોથો અને અંતિમ રાઉન્ડ 18 જૂનથી શરૂ! ત્રણ રાઉન્ડ બાદ પણ 6 હજારથી વધુ બેઠકો ખાલી

ગુજરાતમાં આર્થિક રીતે નબળા અને વંચિત વર્ગના બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં વિનામૂલ્યે શિક્ષણનો લાભ મળે તે માટે અમલમાં રહેલા રાઇટ ટુ એજ્યુકેશન (RTE) અધિનિયમ હેઠળની પ્રવેશ પ્રક્રિયા હવે અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી છે. ધોરણ-1માં પ્રવેશ માટેની ઓનલાઈન કેન્દ્રીય પ્રક્રિયાના ત્રણ રાઉન્ડ પૂર્ણ થઈ ગયા હોવા છતાં રાજ્યમાં હજારો બેઠકો હજુ ખાલી રહી છે. પરિણામે શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા હવે ચોથો અને અંતિમ રાઉન્ડ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.

પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર RTE હેઠળ પ્રવેશ માટેનો ચોથો રાઉન્ડ 18 જૂનથી શરૂ થશે. આ રાઉન્ડ એવા વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ માટે મહત્વપૂર્ણ બનશે જેઓ અગાઉના ત્રણ રાઉન્ડમાં પ્રવેશ મેળવી શક્યા નથી અથવા જેમને પસંદગીની શાળામાં સ્થાન મળ્યું નથી. શિક્ષણ વિભાગને આશા છે કે અંતિમ રાઉન્ડ દરમિયાન બાકીની બેઠકો પણ ભરાઈ જશે.

આ વર્ષે રાજ્યભરની 9,700થી વધુ ખાનગી શાળાઓમાં RTE હેઠળ પ્રવેશ માટે 83,000થી વધુ બેઠકો ઉપલબ્ધ કરવામાં આવી હતી. ગરીબ અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના પરિવારોમાં આ યોજનાની લોકપ્રિયતા સતત વધી રહી હોવાથી આ વર્ષે પણ અરજીઓનો ભારે ધસારો જોવા મળ્યો હતો.

શિક્ષણ વિભાગના આંકડા મુજબ RTE હેઠળ પ્રવેશ મેળવવા માટે 1.50 લાખથી વધુ માન્ય અરજીઓ પ્રાપ્ત થઈ હતી. એટલે કે ઉપલબ્ધ બેઠકોની સરખામણીએ અરજદારોની સંખ્યા લગભગ બમણી રહી હતી. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે રાજ્યમાં મોટી સંખ્યામાં વાલીઓ પોતાના બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણ અપાવવા ઇચ્છે છે.

ત્રણ રાઉન્ડ પૂર્ણ થયા બાદ પણ રાજ્યમાં 6 હજારથી વધુ બેઠકો ખાલી રહેતાં અનેક પ્રશ્નો ઉભા થયા છે. શિક્ષણ ક્ષેત્રના જાણકારોના મતે કેટલીક જગ્યાએ વાલીઓએ ફાળવાયેલી શાળામાં પ્રવેશ ન લીધો હોવો, દસ્તાવેજોની પ્રક્રિયા પૂર્ણ ન થવી અથવા પસંદગીની શાળા ન મળવી જેવા કારણો જવાબદાર હોઈ શકે છે.

ખાસ કરીને ગ્રામ્ય વિસ્તારો અને કેટલાક નાના શહેરોમાં ઉપલબ્ધ બેઠકો ભરવામાં મુશ્કેલી જોવા મળતી હોય છે, જ્યારે મોટા શહેરોમાં ઘણી વખત માંગ ઉપલબ્ધ બેઠકો કરતાં ઘણી વધારે હોય છે. પરિણામે કેટલીક શાળાઓમાં વેઇટિંગ લિસ્ટ લાંબી રહે છે, જ્યારે અન્યત્ર બેઠકો ખાલી રહી જાય છે.

RTE અધિનિયમનો મુખ્ય હેતુ સમાજના આર્થિક રીતે પછાત વર્ગના બાળકોને ગુણવત્તાયુક્ત શિક્ષણની સમાન તક પૂરી પાડવાનો છે. આ યોજના હેઠળ ખાનગી શાળાઓમાં 25 ટકા બેઠકો અનામત રાખવામાં આવે છે, જેના કારણે હજારો બાળકોને વિનામૂલ્યે શિક્ષણ મેળવવાની તક મળે છે.

શિક્ષણ વિભાગ દ્વારા વાલીઓને સમયસર પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવા, જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરવા અને ફાળવાયેલી શાળામાં નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં હાજર રહી પ્રવેશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. જો વાલીઓ સમયસર કાર્યવાહી નહીં કરે તો તેમને મળેલી બેઠક રદ થઈ શકે છે અને તે બેઠક અન્ય અરજદારોને ફાળવવામાં આવી શકે છે.

શિક્ષણવિદોનું માનવું છે કે RTE યોજના શિક્ષણ ક્ષેત્રમાં સામાજિક સમાનતા લાવવાનું મહત્વપૂર્ણ સાધન બની છે. આ યોજનાના કારણે હજારો ગરીબ પરિવારોના બાળકોને એવી શાળાઓમાં ભણવાની તક મળી રહી છે, જ્યાં સામાન્ય રીતે તેઓ આર્થિક કારણોસર પ્રવેશ મેળવી શકતા નથી.

હવે 18 જૂનથી શરૂ થનારા ચોથા અને અંતિમ રાઉન્ડ પર હજારો વાલીઓની નજર ટકેલી છે. અગાઉના ત્રણ રાઉન્ડમાં પ્રવેશથી વંચિત રહેલા પરિવારો માટે આ છેલ્લી તક સમાન બની રહેશે. રાજ્ય સરકાર અને શિક્ષણ વિભાગ પણ બાકીની તમામ બેઠકો ભરાય અને વધુમાં વધુ બાળકોને શિક્ષણનો લાભ મળે તે માટે પ્રયત્નશીલ છે.

આ રીતે RTE હેઠળની પ્રવેશ પ્રક્રિયા તેના અંતિમ તબક્કામાં પહોંચી છે અને આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે કે રાજ્યની બાકી રહેલી 6 હજારથી વધુ બેઠકો ભરાઈ શકે છે કે નહીં. લાખો વાલીઓ અને હજારો વિદ્યાર્થીઓ માટે આ ચોથો રાઉન્ડ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ સાબિત થવાનો છે.