ધર્મ તિરુપતિમાં પ્રથમ આરતીના અધિકારને લઈને વિવાદ, કર્ણાટક સરકારના પ્રસ્તાવ સામે વિરોધ.

તિરુપતિ બાલાજી મંદિર ખાતે ભગવાન શ્રી વેંકટેશ્વરની પ્રથમ આરતીના અધિકારને લઈને નવો વિવાદ સામે આવ્યો છે. કર્ણાટકના નાયબ મુખ્યમંત્રી ડી.કે. શિવકુમાર દ્વારા પ્રથમ આરતી સંબંધિત લાંબા સમયથી ચાલતી પરંપરામાં ફેરફાર કરવાનો સંકેત આપ્યા બાદ રાજકીય અને ધાર્મિક વર્તુળોમાં ચર્ચા તેજ બની છે. હાલની પરંપરા મુજબ કર્ણાટક સરકારના પ્રતિનિધિ તરીકે નિયુક્ત સ્પેશિયલ ઓફિસર ભગવાનની પ્રથમ આરતી કરે છે, જે ઐતિહાસિક રીતે મૈસૂર રાજપરિવારને મળેલા અધિકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. હવે રાજ્ય સરકાર આ વ્યવસ્થામાં ફેરફાર કરીને ચૂંટાયેલા લોકપ્રતિનિધિઓને પણ આ અધિકારમાં સામેલ કરવાની વિચારણા કરી રહી છે.

ડી.કે. શિવકુમારે જણાવ્યું છે કે જો મંદિરમાં કોઈ ધારાસભ્ય, સાંસદ અથવા ન્યાયાધીશ હાજર હોય તો તેમને પણ પ્રથમ આરતી કરવાનો અવસર મળવો જોઈએ. તેમના મતે લોકપ્રતિનિધિઓ જનતાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે અને તેથી તેમને પણ આ સન્માન મળવું જોઈએ. કર્ણાટક સરકાર આ માટે નવો પ્રોટોકોલ તૈયાર કરવાની દિશામાં કામ કરી રહી છે. રાજ્યના મંત્રી રામલિંગા રેડ્ડીએ પણ જણાવ્યું છે કે આ મુદ્દે ટૂંક સમયમાં તિરુમલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ (TTD) બોર્ડ સાથે ચર્ચા કરવામાં આવશે.

જોકે, આ પ્રસ્તાવ સામે તિરુમલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ (TTD) બોર્ડે કડક વાંધો ઉઠાવ્યો છે. બોર્ડના સભ્ય ભાનુ પ્રકાશ રેડ્ડીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે મંદિરની પરંપરાઓ અને ધાર્મિક વિધિઓ અંગેનો નિર્ણય લેવાનો અધિકાર માત્ર દેવસ્થાનમ બોર્ડનો છે, સરકારનો નહીં. તેમણે જણાવ્યું કે આ પરંપરા કોઈ વ્યક્તિગત અથવા રાજકીય નિર્ણયથી બદલાઈ શકે તેવી નથી અને મંદિર કોઈ રાજકીય નેતાનું વ્યક્તિગત સ્થાન નથી. તેમના જણાવ્યા મુજબ પ્રથમ આરતીનો અધિકાર ઐતિહાસિક રીતે મૈસૂર રાજપરિવાર સાથે જોડાયેલો છે અને તેનું સન્માન જળવાઈ રહેવું જોઈએ.

આ પરંપરાનો ઇતિહાસ પણ અત્યંત મહત્વનો માનવામાં આવે છે. ઐતિહાસિક માન્યતાઓ અનુસાર તિરુપતિ બાલાજી મંદિરના વિકાસ અને સેવા કાર્યોમાં મૈસૂર રાજ્યના રાજવી પરિવારનું વિશેષ યોગદાન રહ્યું હતું. આ કારણે કર્ણાટક (પૂર્વ મૈસૂર રાજ્ય)ને પ્રથમ આરતી કરવાનો વિશેષ અધિકાર મળ્યો હતો. રાજપરિવારના સભ્યો દરેક વખતે હાજર રહી શકતા ન હોવાથી તેમના પ્રતિનિધિ તરીકે કર્ણાટક સરકારના સ્પેશિયલ ઓફિસર દ્વારા આ પરંપરા નિભાવવામાં આવે છે. વર્ષોથી આ વ્યવસ્થા યથાવત ચાલી રહી છે અને તેને ધાર્મિક પરંપરાનો ભાગ માનવામાં આવે છે.

આ મુદ્દે રાજકીય પ્રતિક્રિયાઓ પણ સામે આવી છે. ભાજપે ડી.કે. શિવકુમારના પ્રસ્તાવનો વિરોધ કરતાં તેને બિનજરૂરી વિવાદ ગણાવ્યો છે. કર્ણાટકના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને ભાજપના સાંસદ બસવરાજ બોમ્મઈએ જણાવ્યું કે ભગવાન સમક્ષ તમામ ભક્તો સમાન છે, તેથી કોઈ ચોક્કસ વર્ગના લોકપ્રતિનિધિઓને વિશેષ અધિકાર આપવાનો પ્રશ્ન જ ઊભો થતો નથી. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે મંદિરનું સંચાલન સ્વાયત્ત દેવસ્થાનમ બોર્ડ દ્વારા કરવામાં આવે છે અને તેની પરંપરાઓમાં રાજકીય હસ્તક્ષેપ યોગ્ય નથી.

હાલ આ મુદ્દે અંતિમ નિર્ણય લેવાયો નથી, પરંતુ કર્ણાટક સરકાર અને તિરુમલા તિરુપતિ દેવસ્થાનમ બોર્ડ વચ્ચે ચર્ચા બાદ જ આગળની સ્થિતિ સ્પષ્ટ થશે. પ્રથમ આરતીના અધિકારને લઈને ઊભો થયેલો આ વિવાદ હવે ધાર્મિક પરંપરા, ઐતિહાસિક વારસો અને રાજકીય દૃષ્ટિકોણ વચ્ચેની ચર્ચાનો કેન્દ્ર બન્યો છે. આગામી દિવસોમાં આ મુદ્દે લેવાતા નિર્ણય પર ભક્તો, ધાર્મિક સંસ્થાઓ અને રાજકીય વર્તુળોની નજર રહેશે.