મારું શહેર પાટણ બસ પોર્ટ પર શૌચાલયના નામે ખુલ્લેઆમ ઉઘરાણીના આક્ષેપ ચાર્જનું બોર્ડ વગર મુસાફરો પાસેથી વસૂલાય છે રૂપિયા ૧૦, તંત્રની કામગીરી સામે ઉઠ્યા સવાલો.
પાટણ શહેરના બસ પોર્ટ પર ફરી એકવાર અવ્યવસ્થા અને બેદરકારીના આક્ષેપો સામે આવ્યા છે. અગાઉ ગંદકી, સુવિધાઓના અભાવ અને વ્યવસ્થાપનને લઈને ચર્ચામાં રહેલું પાટણ બસ પોર્ટ હવે શૌચાલયના નામે થતી ખુલ્લેઆમ ઉઘરાણીના મુદ્દે વિવાદમાં આવ્યું છે. મુસાફરોના આક્ષેપ મુજબ બસ પોર્ટ ખાતે આવેલા જાહેર શૌચાલય બહાર ટેબલ મૂકી લોકો પાસેથી પ્રતિ વ્યક્તિ રૂપિયા ૧૦ વસૂલવામાં આવી રહ્યા છે, પરંતુ સ્થળ પર ક્યાંય પણ કોઈ સત્તાવાર દરપત્રક કે ચાર્જનું બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું નથી.
આ સમગ્ર મામલે મુસાફરો તેમજ સ્થાનિક લોકોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે. લોકોનું કહેવું છે કે જાહેર સુવિધાના નામે મુસાફરો પાસેથી મનફાવે તેવી રીતે પૈસા ઉઘરાવવામાં આવી રહ્યા છે અને તંત્ર મૌન દર્શક બની રહ્યું છે.
મળતી માહિતી મુજબ Patan Bus Port ખાતે આવેલા શૌચાલય બહાર કેટલાક લોકો દ્વારા ટેબલ મૂકી મુસાફરો પાસેથી રૂપિયા ૧૦ લેવામાં આવી રહ્યા છે. ખાસ કરીને દૂરદરાજના ગામડાઓમાંથી આવતા ગરીબ અને સામાન્ય વર્ગના મુસાફરો આ વસૂલાતથી પરેશાન થઈ રહ્યા હોવાનું જાણવા મળે છે.
મુસાફરોનું કહેવું છે કે જો સરકારના નિયમ મુજબ શૌચાલય માટે ચાર્જ નક્કી કરવામાં આવ્યો હોય તો તેની સત્તાવાર માહિતી જાહેરમાં મૂકવી જોઈએ. પરંતુ સ્થળ પર કોઈપણ પ્રકારનું દરપત્રક કે સૂચનાબોર્ડ જોવા મળતું નથી, જેના કારણે લોકોમાં શંકા ઊભી થઈ રહી છે કે આ વસૂલાત નિયમસર છે કે નહીં.

કેટલાક મુસાફરોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે શૌચાલય ઉપયોગ કરવા માટે પૈસા આપ્યા વગર જવા દેવામાં આવતું નથી. ખાસ કરીને મહિલાઓ, વૃદ્ધો અને ગરીબ મુસાફરોને મજબૂરીમાં રૂપિયા ચૂકવવા પડે છે.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે બસ પોર્ટ જેવી જાહેર સુવિધામાં પારદર્શિતા હોવી ખૂબ જરૂરી છે. જો કોઈ ચાર્જ લેવામાં આવતો હોય તો તેનો સત્તાવાર દર જાહેરમાં સ્પષ્ટ લખેલો હોવો જોઈએ. પરંતુ અહીં આવી કોઈ વ્યવસ્થા ન હોવાથી લોકોમાં અસંતોષ વધી રહ્યો છે.
કેટલાક લોકોનું કહેવું છે કે અગાઉ પણ પાટણ બસ પોર્ટ પર ગંદકી અને અવ્યવસ્થાના મુદ્દાઓ સામે આવ્યા હતા. હવે શૌચાલયના નામે થતી ઉઘરાણીથી ફરી એકવાર બસ પોર્ટનું સંચાલન સવાલોના ઘેરામાં આવ્યું છે.
મુસાફરોનો સવાલ છે કે જો આ વસૂલાત કાયદેસર હોય તો તેની રસીદ કેમ આપવામાં આવતી નથી? અને જો તે નિયમ વિરુદ્ધ હોય તો સંબંધિત અધિકારીઓ દ્વારા કાર્યવાહી કેમ કરવામાં આવતી નથી?
સ્થાનિકોમાં એવી પણ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે આવી વસૂલાત લાંબા સમયથી ચાલી રહી હોવા છતાં જવાબદાર તંત્ર દ્વારા કોઈ તપાસ કરવામાં આવી નથી. જેના કારણે લોકોમાં તંત્રની કામગીરીને લઈને પણ અસંતોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
જાહેર સુવિધાઓ સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે બસ પોર્ટ જેવા સ્થળોએ દરરોજ હજારો લોકોની અવરજવર રહેતી હોય છે. આવી જગ્યાએ પારદર્શક વ્યવસ્થા, સ્વચ્છતા અને નિયમોનું પાલન ખૂબ જરૂરી બને છે.
કેટલાક મુસાફરોએ જણાવ્યું હતું કે ગરીબ અને સામાન્ય લોકો માટે રૂપિયા ૧૦ પણ મહત્વ ધરાવે છે. ખાસ કરીને પરિવાર સાથે મુસાફરી કરતા લોકો માટે વારંવાર આવી ચૂકવણી કરવી મુશ્કેલ બની શકે છે.
સ્થાનિક વેપારીઓનું કહેવું છે કે જો સરકાર અથવા સંચાલન દ્વારા સત્તાવાર રીતે ચાર્જ નક્કી કરવામાં આવ્યો હોય તો તે અંગે જાહેરનામું, બોર્ડ અને રસીદની વ્યવસ્થા હોવી જ જોઈએ. નહીં તો તેને ગેરકાયદેસર ઉઘરાણી ગણવામાં આવી શકે.

સામાજિક કાર્યકરોનું કહેવું છે કે જાહેર સ્થળોએ થતી આવી ગેરરીતિઓ સામે કડક કાર્યવાહી થવી જોઈએ. કારણ કે સામાન્ય લોકો પાસે ખુલ્લેઆમ પૈસા વસૂલવાની પ્રવૃત્તિઓથી લોકોનો વિશ્વાસ તંત્ર ઉપરથી ઘટે છે.
મુસાફરોમાં એવી પણ ફરિયાદો ઉઠી રહી છે કે શૌચાલય માટે રૂપિયા લેવામાં આવે છે છતાં સ્વચ્છતા અને સુવિધાનો અભાવ જોવા મળે છે. કેટલાક લોકોએ શૌચાલયની જાળવણી અંગે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા.
સ્થાનિક લોકોનું કહેવું છે કે બસ પોર્ટમાં CCTV અને અન્ય સુવિધાઓ હોવા છતાં આવી ખુલ્લેઆમ ઉઘરાણી ચાલતી રહે તે આશ્ચર્યજનક બાબત છે. લોકો હવે માંગ કરી રહ્યા છે કે સમગ્ર મામલે ઉચ્ચસ્તરીય તપાસ કરવામાં આવે.
નાગરિકોએ માંગ કરી છે કે જો કોઈ ખાનગી એજન્સીને શૌચાલય સંચાલન સોંપવામાં આવ્યું હોય તો તેની વિગતો પણ જાહેર કરવી જોઈએ. સાથે જ ચાર્જ અંગે સ્પષ્ટતા કરવી જોઈએ.
પરિવહન વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા લોકોનું કહેવું છે કે બસ પોર્ટ જેવી જાહેર સેવાઓમાં મુસાફરોને સન્માનજનક અને પારદર્શક સુવિધા મળવી જોઈએ. કોઈપણ પ્રકારની અનિયમિતતા મુસાફરોમાં અસંતોષ અને અવિશ્વાસ પેદા કરે છે.
સ્થાનિક આગેવાનોનું કહેવું છે કે પાટણ બસ પોર્ટ શહેરની મહત્વપૂર્ણ જાહેર સુવિધા છે અને અહીં આવનારા લોકોમાં મોટા પ્રમાણમાં ગરીબ અને મધ્યમવર્ગીય મુસાફરો હોય છે. તેથી આવી વસૂલાત લોકો ઉપર વધારાનો આર્થિક બોજ ઊભો કરે છે.
મુસાફરો હવે માંગ કરી રહ્યા છે કે સંબંધિત અધિકારીઓ સ્થળની તપાસ કરી વાસ્તવિકતા બહાર લાવે અને જો ગેરરીતિ થઈ રહી હોય તો જવાબદાર લોકો સામે કડક કાર્યવાહી કરે.
આ સમગ્ર ઘટનાએ ફરી એકવાર જાહેર સુવિધાઓના સંચાલન અને પારદર્શિતાના મુદ્દાને ચર્ચામાં લાવ્યો છે. લોકો હવે આશા રાખી રહ્યા છે કે તંત્ર દ્વારા ઝડપથી કાર્યવાહી કરીને મુસાફરોને રાહત આપવામાં આવશે.
હાલ સમગ્ર મામલે સ્થાનિક લોકો અને મુસાફરોમાં ભારે ચર્ચા ચાલી રહી છે અને હવે જવાબદાર તંત્ર દ્વારા શું પગલાં લેવામાં આવે છે તેના ઉપર સૌની નજર કેન્દ્રિત થઈ છે.
રિપોર્ટ. અનિલ રામાનુજ રાધનપુર, પાટણ