ઈન્ડિયા ભારત-અમેરિકા ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટના વિરોધમાં ખેડૂતોની દિલ્હી કૂચ: શંભૂ બોર્ડર સીલ, ગુરનામ સિંહ ચઢૂની કસ્ટડીમાં

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચે પ્રસ્તાવિત **ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટ (FTA)**ના વિરોધમાં ખેડૂતોના સંગઠનો ફરી એકવાર રસ્તા પર ઉતર્યા છે. **‘દેશ બચાવો મોરચા’**ના આહ્વાન પર હજારો ખેડૂતો પંજાબ-હરિયાણાના શંભૂ બોર્ડરથી દિલ્હી તરફ કૂચ કરી રહ્યા છે. ખેડૂતોના વિરોધને ધ્યાનમાં રાખીને હરિયાણા અને દિલ્હી પોલીસ દ્વારા સુરક્ષાના વ્યાપક બંદોબસ્ત સાથે અનેક વિસ્તારોમાં કલમ 163 હેઠળ પ્રતિબંધાત્મક આદેશો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે અને દિલ્હી તરફ જતાં મુખ્ય માર્ગોને બેરિકેડ્સ, સિમેન્ટ બ્લોક્સ તથા કાંટાળા તાર વડે સીલ કરવામાં આવ્યા છે.

ખેડૂતોનું કહેવું છે કે ભારત-અમેરિકા વચ્ચે થનારા સંભવિત ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટથી દેશના કૃષિ ક્ષેત્રને મોટું નુકસાન થશે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, જો કૃષિ અને ડેરી ઉત્પાદનો માટે બજાર વધુ ખુલ્લું કરવામાં આવશે તો અમેરિકાના સબસિડીયુક્ત કૃષિ ઉત્પાદનો ભારતીય બજારમાં પ્રવેશ કરશે, જેના કારણે સ્થાનિક ખેડૂતોને તેમના પાકના યોગ્ય ભાવ નહીં મળે. ખાસ કરીને ઘઉં, મકાઈ, કપાસ, દૂધ અને ડેરી ઉત્પાદનો સાથે સંકળાયેલા લાખો ખેડૂતો અને પશુપાલકો પર તેની સીધી અસર પડશે તેવી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.

વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન ખેડૂતોના અગ્રણીઓએ જણાવ્યું કે આ કરાર માત્ર ખેતી જ નહીં પરંતુ દેશના ડેરી ઉદ્યોગ માટે પણ ગંભીર પડકાર બની શકે છે. ખેડૂતોનો દાવો છે કે ભારતમાં ડેરી વ્યવસાય લાખો નાના પશુપાલકોના જીવનનિર્વાહનું મુખ્ય સાધન છે, જ્યારે અમેરિકામાં મોટા પાયે ઔદ્યોગિક ડેરી ઉત્પાદન અને સરકારી સહાયના કારણે સ્પર્ધા અસમાન બની શકે છે. તેઓનું કહેવું છે કે સરકાર ખેડૂતો અને કૃષિ નિષ્ણાતો સાથે ચર્ચા કર્યા વગર કોઈપણ એવો કરાર ન કરે જેનાથી દેશના કૃષિ ક્ષેત્રને નુકસાન થાય.

પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને પોલીસે ખેડૂતોને દિલ્હી તરફ આગળ વધતા રોકવા માટે કડક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી છે. શંભૂ બોર્ડર અને આસપાસના વિસ્તારોમાં મોટી સંખ્યામાં પોલીસ અને અર્ધલશ્કરી દળોને તૈનાત કરવામાં આવ્યા છે. અનેક સ્થળોએ વાહનવ્યવહારને અન્ય માર્ગો તરફ વાળવામાં આવ્યો છે, જ્યારે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં સતત પેટ્રોલિંગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. પોલીસનું કહેવું છે કે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જરૂરી તમામ પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે.

આંદોલન દરમિયાન ખેડૂત નેતા ગુરનામ સિંહ ચઢૂનીને પોલીસે કસ્ટડીમાં લીધા હોવાનું પણ સામે આવ્યું છે. તેમની કસ્ટડી બાદ ખેડૂતોમાં વધુ રોષ જોવા મળ્યો હતો. ખેડૂત સંગઠનોએ આરોપ લગાવ્યો કે સરકાર શાંતિપૂર્ણ વિરોધને દબાવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, જ્યારે પોલીસનું કહેવું છે કે કોઈ અનિચ્છનીય સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે કાયદાકીય કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે.

ખેડૂત સંગઠનોએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તેમની માંગ માત્ર ફ્રી ટ્રેડ એગ્રીમેન્ટનો વિરોધ કરવાની નથી, પરંતુ સરકાર આ કરાર અંગે સંપૂર્ણ પારદર્શિતા દાખવે અને કૃષિ ક્ષેત્રને અસર કરતા તમામ મુદ્દાઓ પર ખેડૂતો સાથે ચર્ચા કરે. તેમણે ચેતવણી આપી છે કે જો સરકાર તેમની માંગ પર યોગ્ય નિર્ણય નહીં લે તો દેશવ્યાપી આંદોલન વધુ ઉગ્ર બનાવવામાં આવશે.

હાલ સમગ્ર ઘટનાક્રમ પર કેન્દ્ર સરકાર, રાજ્ય સરકારો અને સુરક્ષા એજન્સીઓ સતત નજર રાખી રહી છે. એક તરફ ખેડૂતો તેમના હિતોની રક્ષા માટે આંદોલન તેજ કરી રહ્યા છે, જ્યારે બીજી તરફ સરકાર કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવી રાખવા સાથે પરિસ્થિતિ પર નિયંત્રણ રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આગામી દિવસોમાં સરકાર અને ખેડૂત સંગઠનો વચ્ચે કોઈ ચર્ચા થાય છે કે નહીં, તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે.