આંતરરાષ્ટ્રીય વેનેઝુએલામાં વિનાશનો કહેર: 7.2 અને 7.5ની તીવ્રતાના ડબલ ભૂકંપથી 235ના મોત, હજારો ઘાયલ, 39 હજાર લોકો લાપતા હોવાની આશંકા
દક્ષિણ અમેરિકાના દેશ વેનેઝુએલામાં બુધવારે સાંજે કુદરતે ભયાનક તાંડવ મચાવ્યું હતું. થોડા જ સમયના અંતરે આવેલા 7.2 અને ત્યારબાદ 7.5ની તીવ્રતાના બે શક્તિશાળી ભૂકંપોએ સમગ્ર દેશને ધ્રુજાવી નાખ્યો હતો. આ વિનાશકારી ઘટનાના પગલે અનેક શહેરોમાં ભારે નુકસાન થયું છે. ઊંચી રહેણાંક ઇમારતો, હોસ્પિટલો, સરકારી કચેરીઓ, શાળાઓ અને વેપારી સંકુલો ધરાશાયી થઈ ગયા છે. તાજેતરની માહિતી અનુસાર અત્યાર સુધીમાં 235 લોકોનાં મોત થયાં હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે, જ્યારે 1,500થી વધુ લોકો ગંભીર અને સામાન્ય ઈજાઓ સાથે વિવિધ હોસ્પિટલોમાં સારવાર હેઠળ છે.
ભૂકંપની તીવ્રતા એટલી પ્રચંડ હતી કે લોકો ઘરની બહાર દોડી આવ્યા હતા. ઘણા વિસ્તારોમાં રસ્તાઓ ફાટી ગયા હતા, પુલોમાં તિરાડો પડી ગઈ હતી અને વીજ પુરવઠો સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગયો હતો. અનેક વિસ્તારોમાં મોબાઇલ અને ઈન્ટરનેટ સેવાઓ પણ ઠપ્પ થઈ જતા લાખો લોકો પોતાના પરિવારજનો સાથે સંપર્ક કરી શક્યા નહોતા. પરિણામે ગભરાટ અને અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો.
ભૂકંપ બાદ સૌથી વધુ ચિંતાજનક બાબત એ છે કે 200થી વધુ લોકો હજુ પણ ઇમારતોના કાટમાળ નીચે ફસાયેલા હોવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. બચાવ દળો ભારે મશીનો, સ્નિફર ડોગ્સ અને વિશેષ રેસ્ક્યુ ટીમોની મદદથી સતત લોકોને જીવતા બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. દરેક મિનિટ બચાવ માટે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે, કારણ કે કાટમાળ નીચે ફસાયેલા લોકો માટે ઓક્સિજન અને પાણીનો અભાવ જીવન માટે મોટો ખતરો બની શકે છે.
સ્થાનિક પ્રશાસન અને રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન દળ દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે રાહત અને બચાવ કામગીરી શરૂ કરવામાં આવી છે. સૈન્ય, પોલીસ, ફાયર બ્રિગેડ અને સ્વયંસેવક સંસ્થાઓને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં તાત્કાલિક મોકલવામાં આવી છે. અનેક સ્થળોએ હેલિકોપ્ટર દ્વારા રાહત સામગ્રી પહોંચાડવામાં આવી રહી છે, જ્યારે ગંભીર રીતે ઘાયલ લોકોને એરલિફ્ટ કરીને વિશેષ હોસ્પિટલોમાં ખસેડવામાં આવી રહ્યા છે.
પ્રાપ્ત માહિતી અનુસાર લગભગ 39 હજાર લોકો હજુ પણ લાપતા હોવાનું જણાવવામાં આવી રહ્યું છે. આ આંકડો ખૂબ જ ચિંતાજનક માનવામાં આવી રહ્યો છે. ઘણા લોકોના મોબાઇલ બંધ થઈ ગયા છે અથવા નેટવર્ક ઉપલબ્ધ ન હોવાથી તેમના પરિવારજનો તેમનો સંપર્ક કરી શકતા નથી. હજારો પરિવારો પોતાના સ્વજનોની શોધમાં હોસ્પિટલોથી લઈને રાહત કેમ્પો અને કાટમાળ સુધી દોડધામ કરી રહ્યા છે. અનેક સ્થળોએ લોકો પોતાના પરિવારના સભ્યોના ફોટા લઈને શોધખોળ કરતા જોવા મળ્યા હતા.
ભૂકંપના કારણે હજારો મકાનો સંપૂર્ણપણે તૂટી પડ્યા છે, જ્યારે અનેક ઇમારતોમાં ગંભીર તિરાડો પડતાં તેને ખાલી કરાવી દેવામાં આવી છે. સરકારી કચેરીઓ, શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ અને વેપારી વિસ્તારોમાં પણ ભારે નુકસાન નોંધાયું છે. અનેક વિસ્તારોમાં પીવાના પાણીની લાઇન તૂટી જતાં પાણીની અછત સર્જાઈ છે, જ્યારે વીજળીના થાંભલા ધરાશાયી થતાં અંધકાર છવાઈ ગયો છે.
ભૂકંપ પછી લોકોમાં સતત આફ્ટરશોક્સનો ભય પણ જોવા મળી રહ્યો છે. નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર મુખ્ય ભૂકંપ બાદ નાના-મોટા આંચકા આવતા રહેવાની શક્યતા રહે છે. જેના કારણે લોકો પોતાના ઘરોમાં પરત જવાની હિંમત કરી રહ્યા નથી. હજારો લોકો ખુલ્લા મેદાનો, પાર્કો અને રાહત કેમ્પોમાં રાત પસાર કરવા મજબૂર બન્યા છે.
સરકારે અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં ઇમરજન્સી જાહેર કરીને તમામ સરકારી મશીનરીને સક્રિય કરી દીધી છે. હોસ્પિટલોમાં વધારાના ડોક્ટરો અને મેડિકલ સ્ટાફને ફરજ પર બોલાવવામાં આવ્યા છે. રક્તદાન માટે વિશેષ અપીલ કરવામાં આવી છે જેથી ગંભીર રીતે ઘાયલ દર્દીઓને સમયસર સારવાર મળી શકે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પણ અનેક દેશોએ વેનેઝુએલાને મદદની ઓફર કરી છે. વિવિધ દેશોની બચાવ ટીમો, માનવતાવાદી સંસ્થાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓ રાહત સામગ્રી, દવાઓ, તબીબી સાધનો અને બચાવ નિષ્ણાતોને મોકલવાની તૈયારી દર્શાવી રહી છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર સહિત અનેક વૈશ્વિક સંસ્થાઓએ આ દુર્ઘટના પર દુઃખ વ્યક્ત કરીને જરૂરી સહાય પૂરી પાડવાની ખાતરી આપી છે.
અર્થતંત્ર પર પણ આ ભૂકંપની ગંભીર અસર થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. ઔદ્યોગિક એકમો, પરિવહન વ્યવસ્થા, બંદરો અને વેપારને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હોવાનું પ્રાથમિક અહેવાલોમાં સામે આવ્યું છે. અનેક રસ્તાઓ અને પુલો તૂટી જતા રાહત કામગીરીમાં પણ મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ રહી છે.
નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે વેનેઝુએલા ભૂસ્તરીય દૃષ્ટિએ સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં આવેલો દેશ છે, જેના કારણે અહીં સમયાંતરે ભૂકંપના આંચકા અનુભવાતા રહે છે. જોકે આ વખતે આવેલા 7.2 અને ત્યારબાદ 7.5ની તીવ્રતાના ડબલ ભૂકંપે ભારે વિનાશ સર્જ્યો છે. આટલી ઊંચી તીવ્રતાના ભૂકંપ બાદ વ્યાપક નુકસાન થવું સ્વાભાવિક હોવાનું ભૂકંપ વૈજ્ઞાનિકો માની રહ્યા છે.
રાહત કામગીરી હજુ પણ સતત ચાલુ છે અને મૃતકોની સંખ્યામાં વધારો થવાની આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, કારણ કે હજુ પણ અનેક ઇમારતોના કાટમાળ નીચે લોકો ફસાયેલા હોવાની શક્યતા છે. બચાવ દળો દિવસ-રાત એક કરીને લોકોને જીવતા બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે.
આ કુદરતી આફતે હજારો પરિવારોનું જીવન સંપૂર્ણપણે બદલાવી નાખ્યું છે. અનેક લોકોએ પોતાના સ્વજનો ગુમાવ્યા છે, હજારો લોકો ઘરવિહોણા બન્યા છે અને લાખો લોકો ભયના માહોલમાં જીવન જીવવા મજબૂર બન્યા છે. સમગ્ર વિશ્વની નજર હવે વેનેઝુએલામાં ચાલી રહેલી બચાવ કામગીરી પર છે અને આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે કાટમાળ નીચે ફસાયેલા વધુમાં વધુ લોકોને સલામત રીતે બહાર કાઢી શકાય.
નોંધ: ઉપર દર્શાવાયેલા જાનહાનિ, ઘાયલો અને લાપતા લોકોના આંકડા સમય જતાં બદલાઈ શકે છે. આવા મોટા કુદરતી આપત્તિના સમયે અધિકૃત એજન્સીઓ દ્વારા જાહેર કરવામાં આવતા તાજા આંકડાઓને અંતિમ માનવા જોઈએ.