આંતરરાષ્ટ્રીય આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ વિરોધી દિવસ: પાંચ વર્ષમાં ગુજરાત પોલીસે ₹13,600 કરોડનું ડ્રગ્સ જપ્ત કરી આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કની કમર તોડી; 5,346 ડ્રગ માફિયાઓ જેલભેગા.
ગાંધીનગર, તા. 26 જૂન: દર વર્ષે 26 જૂનના રોજ સમગ્ર વિશ્વમાં **'આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ વિરોધી દિવસ' (International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking)**ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ સમાજને નશાના દૂષણ સામે જાગૃત કરવાનો, યુવાનોને વ્યસનથી દૂર રાખવાનો અને ડ્રગ્સના ગેરકાયદેસર વેપાર સામે વૈશ્વિક સ્તરે લડતને વધુ મજબૂત બનાવવાનો છે.
ગુજરાતમાં પણ રાજ્ય સરકાર અને ગુજરાત પોલીસ દ્વારા ડ્રગ્સ સામે 'ઝીરો ટોલરન્સ'ની નીતિ અપનાવીને સતત આક્રમક કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે. સૌથી લાંબી દરિયાઈ સીમા ધરાવતા ગુજરાતને ડ્રગ્સ માફિયાઓ માટે સુરક્ષિત માર્ગ બનતા અટકાવવા મુખ્યમંત્રી શ્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના માર્ગદર્શન અને નાયબ મુખ્યમંત્રી તથા ગૃહ રાજ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીના સબળ નેતૃત્વ હેઠળ ગુજરાત પોલીસે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં અનેક ઐતિહાસિક સફળતાઓ હાંસલ કરી છે.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા આંકડાઓ મુજબ છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન ગુજરાત પોલીસે આશરે રૂ. 13,600 કરોડથી વધુ કિંમતના 1.36 લાખ કિલોગ્રામથી વધુ ડ્રગ્સનો જથ્થો જપ્ત કર્યો છે, જેના કારણે માત્ર ગુજરાત જ નહીં પરંતુ દેશના અન્ય રાજ્યોના લાખો યુવાનો સુધી નશાનો જથ્થો પહોંચતો અટકાવવામાં સફળતા મળી છે.
પાંચ વર્ષમાં 3,700થી વધુ કેસ, 5,346 આરોપીઓ જેલભેગા
રાજ્યના પોલીસ વડા શ્રી જી. એસ. મલિકે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા પાંચ વર્ષ દરમિયાન રાજ્યમાં ડ્રગ્સની હેરાફેરી, સંગ્રહ અને વેચાણ સામે વ્યાપક અભિયાન ચલાવવામાં આવ્યું છે. આ દરમિયાન 3,700થી વધુ NDPS કેસ નોંધવામાં આવ્યા, જ્યારે કુલ 5,346 આરોપીઓની ધરપકડ કરીને તેમને જેલના સળિયા પાછળ ધકેલી દેવામાં આવ્યા છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત પોલીસે માત્ર નાના પાયાના પેડલરો સામે જ નહીં, પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ સ્મગલિંગ સિન્ડિકેટ, દરિયાઈ માર્ગે કાર્યરત નેટવર્ક અને રાજ્ય બહાર બેઠેલા માસ્ટરમાઈન્ડ સુધી પહોંચીને તેમની સામે કાયદેસરની કાર્યવાહી કરી છે.
"ગુજરાત હવે ડ્રગ માફિયાઓ માટે સૌથી મુશ્કેલ રાજ્ય"
નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે આજે પરિસ્થિતિ એવી બની ગઈ છે કે ડ્રગ્સના કારોબાર સાથે જોડાયેલા આંતરરાષ્ટ્રીય માફિયાઓ ગુજરાતના માર્ગે અન્ય રાજ્યોમાં પણ નશાનો જથ્થો મોકલતા પહેલાં અનેક વખત વિચારવા મજબૂર બન્યા છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત પોલીસે દરિયાઈ માર્ગ, બંદરો, હાઈવે, સરહદી વિસ્તારો તેમજ આંતરરાજ્ય ટ્રાન્સપોર્ટ નેટવર્ક પર સતત દેખરેખ વધારી છે. જેના પરિણામે મોટા પ્રમાણમાં ડ્રગ્સનો જથ્થો ઝડપાઈ રહ્યો છે.
શ્રી સંઘવીએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે સરકાર માટે આ લડાઈ માત્ર ગુનેગારોને પકડવાની નથી, પરંતુ રાજ્યના યુવાધનને વ્યસનના દૂષણમાંથી બચાવવાની છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્ક સામે ગુજરાત પોલીસની ઐતિહાસિક સફળતા
રાજ્યના પોલીસ વડા શ્રી જી. એસ. મલિકે જણાવ્યું હતું કે ગુજરાત પોલીસની કામગીરી હવે માત્ર સ્થાનિક સ્તર પૂરતી મર્યાદિત રહી નથી. તપાસ દરમિયાન આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય વ્યવહારો, દરિયાઈ માર્ગો, વિદેશી કનેક્શન અને આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈનની પણ ઊંડાણપૂર્વક તપાસ કરવામાં આવે છે.
તેમણે જણાવ્યું હતું કે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં ગુજરાત પોલીસે અનેક મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ રેકેટનો પર્દાફાશ કરીને ડ્રગ સ્મગલિંગ નેટવર્કને મોટો ફટકો આપ્યો છે.
ગુજરાતની અનોખી 'ડ્રગ રિવોર્ડ પોલિસી'
ડ્રગ્સ સામેની લડાઈમાં ગુજરાતે દેશ માટે એક નવી પહેલ કરી છે.
નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીના માર્ગદર્શન હેઠળ ગુજરાત દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે જ્યાં સત્તાવાર રીતે 'ડ્રગ રિવોર્ડ પોલિસી' અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
આ નીતિ હેઠળ કરોડો રૂપિયાનું ડ્રગ્સ પકડનારા પોલીસ અધિકારીઓ, કર્મચારીઓ તેમજ મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપનારા બાતમીદારોને આર્થિક ઇનામ આપવામાં આવે છે.
સરકારનું માનવું છે કે પોલીસ અને જનતા વચ્ચે વિશ્વાસ વધે તેમજ વધુ લોકો ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ માહિતી આપવા આગળ આવે તે માટે આ યોજના ખૂબ અસરકારક સાબિત થઈ રહી છે.
બહાદુર પોલીસકર્મીઓ માટે 'આઉટ-ઓફ-ટર્ન પ્રમોશન'
ગુજરાત સરકારે ડ્રગ્સ વિરુદ્ધની લડાઈમાં વધુ એક ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ નેટવર્કનો ભાંડો ફોડતા અથવા જીવના જોખમે મોટી કાર્યવાહી સફળ બનાવતા પોલીસ અધિકારીઓ અને કર્મચારીઓને 'આઉટ-ઓફ-ટર્ન પ્રમોશન' આપવાની વિશેષ નીતિ અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.
આ પહેલના કારણે પોલીસ દળમાં ઉત્સાહ અને જવાબદારીની ભાવનામાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. હવે માત્ર ATS અથવા SOG જ નહીં, પરંતુ દરેક પોલીસ સ્ટેશનના કર્મચારીઓ પણ ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ વધુ સક્રિય બન્યા છે.

AI આધારિત 'NARIT' સોફ્ટવેરથી ડ્રગ્સ નેટવર્ક પર કડક નજર
ડ્રગ્સના ગુનેગારો હવે ડિજિટલ માધ્યમો, ડાર્ક વેબ અને આંતરરાષ્ટ્રીય ઓનલાઈન નેટવર્કનો ઉપયોગ કરે છે. આવી પરિસ્થિતિમાં ગુજરાત પોલીસે પણ ટેક્નોલોજીનો વ્યાપક ઉપયોગ શરૂ કર્યો છે.
ગુજરાત દેશનું પ્રથમ રાજ્ય બન્યું છે જેણે AI આધારિત 'NARIT' સોફ્ટવેર વિકસાવ્યું છે.
આ સોફ્ટવેર દ્વારા:
- ડ્રગ્સના આરોપીઓની સંપૂર્ણ પ્રોફાઇલ તૈયાર કરવામાં આવે છે.
- આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન શોધવામાં આવે છે.
- નાણાકીય વ્યવહારોનું વિશ્લેષણ થાય છે.
- ડાર્ક વેબ અને ડિજિટલ નેટવર્ક પર નજર રાખવામાં આવે છે.
- વિવિધ રાજ્યો અને દેશો વચ્ચેના જોડાણો શોધવામાં મદદ મળે છે.
- તપાસને વૈજ્ઞાનિક પુરાવા સાથે વધુ મજબૂત બનાવવામાં આવે છે.
આ ટેક્નોલોજી દ્વારા કોર્ટમાં મજબૂત ચાર્જશીટ રજૂ કરીને વધુ કડક સજા અપાવવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
ANTF: ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ વિશેષ દળ
રાજ્ય સરકારે આંતરરાષ્ટ્રીય સપ્લાય ચેઈનને તોડવા માટે **Anti Narcotics Task Force (ANTF)**ની રચના કરી છે.
આ વિશેષ દળ દરિયાઈ માર્ગો, બંદરો, હાઈવે, સરહદી વિસ્તારો અને આંતરરાજ્ય નેટવર્ક પર સતત કામગીરી કરીને મોટા ડ્રગ રેકેટનો પર્દાફાશ કરી રહ્યું છે.
હવે સ્થાનિક પોલીસ પણ કરશે NDPS કેસની તપાસ
અગાઉ ડ્રગ્સના મોટા કેસ મુખ્યત્વે ATS અથવા SOG સંભાળતી હતી, પરંતુ હવે રાજ્યના પોલીસ વડાના માર્ગદર્શન હેઠળ સ્થાનિક પોલીસ સ્ટેશનોને પણ NDPS હેઠળ સીધી કાર્યવાહી અને તપાસ કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
તેના કારણે ગામડાંથી લઈને શહેર સુધી દરેક વિસ્તારમાં ડ્રગ્સ વિરુદ્ધ કાર્યવાહીનું જાળું વધુ મજબૂત બન્યું છે.
દરેક જિલ્લામાં એન્ટી-નાર્કોટિક્સ સેલ
રાજ્યના દરેક જિલ્લામાં માઇક્રો લેવલ પર એન્ટી-નાર્કોટિક્સ સેલ ઉભા કરવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.
આ સેલનો મુખ્ય હેતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારો સુધી નશાના નેટવર્કને પહોંચતા અટકાવવાનો છે. શાળાઓ, કોલેજો અને યુવાનોમાં જાગૃતિ ફેલાવવાની કામગીરી પણ આ સેલ દ્વારા કરવામાં આવી રહી છે.

કેસોમાં વધારો એટલે પોલીસની વધતી સતર્કતા
આંકડાઓ મુજબ વર્ષ 2020માં રાજ્યમાં 315 કેસ નોંધાયા હતા, જ્યારે ચાલુ વર્ષના માત્ર પાંચ મહિનામાં જ 584 કેસ નોંધાઈ ચૂક્યા છે.
રાજ્ય સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે કેસોની વધતી સંખ્યા ડ્રગ્સના વધતા ઉપયોગનો સંકેત નથી, પરંતુ પોલીસની વધેલી સર્વેલન્સ, આધુનિક ટેક્નોલોજી અને વધુ આક્રમક કાર્યવાહીનું પરિણામ છે.
વ્યસનમુક્તિ માટે સરકારનો માનવીય અભિગમ
નાયબ મુખ્યમંત્રી શ્રી હર્ષ સંઘવીએ જણાવ્યું હતું કે સરકાર ગુનેગારો સામે કડક છે, પરંતુ વ્યસનનો ભોગ બનેલા યુવાનો પ્રત્યે સંવેદનશીલ અભિગમ અપનાવી રહી છે.
રાજ્યભરના વ્યસનમુક્તિ કેન્દ્રોને વધુ આધુનિક બનાવવામાં આવ્યા છે. અહીં કાઉન્સેલિંગ, માનસિક સારવાર, તબીબી સહાય અને પુનર્વસન જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી રહી છે જેથી યુવાનો ફરી સામાન્ય જીવન જીવી શકે.
દેશ માટે રોલ મોડેલ બની રહ્યું છે ગુજરાત
આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ વિરોધી દિવસના અવસરે ગુજરાત પોલીસે અપનાવેલી ઝીરો ટોલરન્સ નીતિ, AI આધારિત તપાસ પદ્ધતિ, ડ્રગ રિવોર્ડ પોલિસી, આઉટ-ઓફ-ટર્ન પ્રમોશન, ANTFની રચના અને સ્થાનિક પોલીસને સશક્ત બનાવવાના પગલાં દેશના અન્ય રાજ્યો માટે પણ પ્રેરણારૂપ બન્યા છે.
ડ્રગ્સ વિરુદ્ધની આ સતત લડાઈમાં સરકાર, પોલીસ, સુરક્ષા એજન્સીઓ અને સામાન્ય નાગરિકોની ભાગીદારી ગુજરાતને 'ડ્રગ-ફ્રી સ્ટેટ' બનાવવાના સંકલ્પને વધુ મજબૂત બનાવી રહી છે. છેલ્લા પાંચ વર્ષના પરિણામો દર્શાવે છે કે રાજ્ય હવે માત્ર ડ્રગ્સ પકડવામાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રીય ડ્રગ નેટવર્કને મૂળથી ઉખેડી નાખવાના અભિયાનમાં દેશનું અગ્રણી રાજ્ય બની રહ્યું છે.