સબરસ સિક્કિમ ટનલ દુર્ઘટના: ભૂસ્ખલન બાદ 27 મજૂરો ફસાયા, મિથેન ગેસથી બચાવ કામગીરી મુશ્કેલ.
સિક્કિમના નામચી જિલ્લામાં સોમવારે નિર્માણાધીન ટનલમાં ભૂસ્ખલનની મોટી દુર્ઘટના સર્જાઈ હતી. ટનલના પ્રવેશદ્વાર પાસે અચાનક ભૂસ્ખલન થતાં ભારે માત્રામાં માટી અને ખડકો ધસી આવ્યા હતા, જેના કારણે પ્રવેશદ્વાર સંપૂર્ણપણે કાટમાળથી બંધ થઈ ગયો હતો. આ ઘટનામાં અંદાજે 27 કામદારો સુરંગની અંદર ફસાઈ ગયા હોવાનું પ્રાથમિક માહિતીમાં સામે આવ્યું છે. ઘટનાની જાણ થતાં જ જિલ્લા વહીવટીતંત્ર, NDRF, SDRF, પોલીસ અને ફાયર સર્વિસ સહિતની ટીમોએ સ્થળ પર પહોંચી યુદ્ધના ધોરણે બચાવ કામગીરી શરૂ કરી છે. જોકે ટનલની અંદર મિથેન ગેસની હાજરીને કારણે રાહત અને બચાવ કામગીરી અત્યંત પડકારજનક બની ગઈ છે.
મળતી માહિતી મુજબ આ દુર્ઘટના નામચી જિલ્લાના સમરદુંગ વિસ્તારમાં નિર્માણાધીન ટનલમાં બની હતી. ભૂસ્ખલન બાદ ટનલનું મુખ્ય પ્રવેશદ્વાર સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જતાં અંદર કામ કરી રહેલા મજૂરો બહાર નીકળી શક્યા નહોતા. પ્રાથમિક અહેવાલ અનુસાર અંદર ફસાયેલા 27 કામદારોમાંથી 21 પટેલ એન્જિનિયરિંગ કંપનીના કર્મચારીઓ છે, જ્યારે 6 કામદારો NHPC સાથે સંકળાયેલા હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. જોકે જિલ્લા વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ફસાયેલા કામદારોની ચોક્કસ સંખ્યા હજુ ચકાસણી હેઠળ છે અને તેમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.

બચાવ કામગીરી દરમિયાન સૌથી મોટો પડકાર ટનલની અંદર ફેલાયેલા મિથેન ગેસનો છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર ભૂસ્ખલન બાદ માટી અને ખડકોના સ્થળાંતરને કારણે ગેસ બહાર નીકળ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે. ગેસના કારણે અનેક બચાવકર્મીઓને ચક્કર આવવાની ફરિયાદ થઈ હતી, જ્યારે કેટલાક કર્મચારીઓ બેભાન પણ થઈ ગયા હતા. પરિણામે બચાવ કામગીરીને વારંવાર રોકવી પડી રહી છે. ગેસના જોખમ ઉપરાંત ટનલનો સાંકડો માર્ગ અને અંદરની ઓછી દૃશ્યતા પણ બચાવ ટીમ માટે મુશ્કેલી ઉભી કરી રહી છે, જેના કારણે દરેક પગલું અત્યંત સાવધાનીપૂર્વક ભરવામાં આવી રહ્યું છે.
જિલ્લા વહીવટીતંત્રને બપોરે લગભગ 3:40 વાગ્યે ઘટનાની જાણ થતાં જ તાત્કાલિક તમામ બચાવ એજન્સીઓને સક્રિય કરવામાં આવી હતી. NDRF, SDRF, જિલ્લા પોલીસ અને ફાયર બ્રિગેડની ટીમો ઘટનાસ્થળે પહોંચી ગઈ હતી. પરિસ્થિતિની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને પશ્ચિમ બંગાળથી ગેસ સલામતી સાધનોથી સજ્જ વિશેષ બચાવ ટીમને પણ બોલાવવામાં આવી છે. બચાવકર્મીઓ ગેસ માસ્ક, ઓક્સિજન સપોર્ટ અને અન્ય સુરક્ષા સાધનો સાથે ટનલની અંદર પહોંચવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. સાથે જ કોઈપણ ઈમરજન્સી સ્થિતિને પહોંચી વળવા માટે એમ્બ્યુલન્સ અને તબીબી ટીમોને પણ સ્થળ પર તૈનાત કરવામાં આવી છે.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું છે કે હાલની સ્થિતિમાં પ્રથમ પ્રાથમિકતા ટનલમાં ફસાયેલા તમામ કામદારોને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાની છે. બચાવ કામગીરી દરમિયાન ગેસના સ્તર પર સતત નજર રાખવામાં આવી રહી છે અને જરૂરી તકનીકી સાધનોની મદદથી અંદરની સ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવામાં આવી રહ્યું છે. કામદારો સાથે સંપર્ક સ્થાપિત કરવાનો પણ પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે, જેથી તેમની સ્થિતિ અંગે વધુ સ્પષ્ટ માહિતી મળી શકે. બચાવ અભિયાનમાં કોઈપણ પ્રકારની ઉતાવળ ન કરવામાં આવે અને કર્મચારીઓની સુરક્ષા જળવાઈ રહે તે માટે દરેક પગલું વૈજ્ઞાનિક પદ્ધતિથી ભરવામાં આવી રહ્યું છે.
પ્રાથમિક માહિતી મુજબ આ નિર્માણાધીન ટનલ તિસ્તા સ્ટેજ-6 હાઇડ્રોઇલેક્ટ્રિક પાવર પ્રોજેક્ટનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે. આ પ્રોજેક્ટ માટે NHPC દ્વારા કામગીરી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે ટનલનું નિર્માણ પટેલ એન્જિનિયરિંગ કંપની કરી રહી છે. દુર્ઘટના બાદ સમગ્ર પ્રોજેક્ટ વિસ્તારમાં સુરક્ષા વ્યવસ્થાની સમીક્ષા શરૂ કરવામાં આવી છે. અકસ્માતના ચોક્કસ કારણોની તપાસ બચાવ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ કરવામાં આવશે અને જરૂરી હોય તો નિર્માણ કામગીરીની સલામતી વ્યવસ્થામાં સુધારા માટે પણ પગલાં લેવામાં આવશે.
આ ઘટના બાદ સમગ્ર વિસ્તારમાં ચિંતાનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. ફસાયેલા કામદારોના પરિવારજનો સ્થળ પર પહોંચી રહ્યા છે અને તેમના સુરક્ષિત બચાવ માટે પ્રાર્થના કરી રહ્યા છે. રાજ્ય સરકાર અને જિલ્લા વહીવટીતંત્ર સમગ્ર પરિસ્થિતિ પર સતત નજર રાખી રહ્યા છે. બચાવ કામગીરી પૂર્ણ થયા બાદ જ દુર્ઘટનાના વાસ્તવિક કારણો અને નુકસાન અંગે સંપૂર્ણ માહિતી સામે આવશે, પરંતુ હાલ તમામ એજન્સીઓનું મુખ્ય લક્ષ્ય ટનલમાં ફસાયેલા દરેક કામદારને સુરક્ષિત રીતે બહાર કાઢવાનું છે.