હવામાન વલસાડમાં બે કલાકમાં 6.10 ઈંચ વરસાદ, સુત્રાપાડામાં 13 ઈંચ, વેણુ ડેમ ઓવરફ્લો અને નદીઓમાં નવા નીર
ગુજરાતમાં ચોમાસાએ હવે પોતાનું અસલી સ્વરૂપ દેખાડવાનું શરૂ કર્યું છે. ગત રોજ જૂનાગઢ અને ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં ધોધમાર વરસાદ બાદ આજે દક્ષિણ ગુજરાત સહિત અનેક જિલ્લાઓમાં મેઘરાજાએ જોરદાર બેટિંગ કરી છે. હવામાન વિભાગના તાજા આંકડા મુજબ સવારના માત્ર બે કલાકના ટૂંકા ગાળામાં જ રાજ્યના અનેક તાલુકાઓમાં ભારે વરસાદ નોંધાતા જનજીવન પર તેની અસર જોવા મળી રહી છે. ખાસ કરીને વલસાડ જિલ્લામાં મેઘરાજાએ સૌથી વધુ મહેર વરસાવી છે. સવારના 6 વાગ્યાથી 8 વાગ્યા દરમિયાન વલસાડ તાલુકામાં 6.10 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હતો, જે આ સીઝનના સૌથી ભારે ટૂંકા ગાળાના વરસાદમાંનો એક માનવામાં આવે છે. રાજ્યના કુલ 29 તાલુકાઓમાં વરસાદ નોંધાતા વાતાવરણમાં ઠંડક પ્રસરી ગઈ છે, જ્યારે ખેડૂતોમાં ખુશીની લાગણી જોવા મળી રહી છે. જોકે ભારે વરસાદને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, માર્ગ વ્યવહાર પર અસર અને નદીઓમાં પાણીની સપાટી વધવાની સ્થિતિ પણ સર્જાઈ છે. હવામાન વિભાગે આગામી દિવસોમાં પણ રાજ્યના વિવિધ વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા વ્યક્ત કરતાં લોકોને સાવચેત રહેવાની અપીલ કરી છે.
વલસાડ બાદ ડાંગ અને નવસારી જિલ્લામાં પણ મેઘરાજાએ મન મૂકીને વરસ્યા છે. ડાંગ જિલ્લાના ધ ડાંગ તાલુકામાં બે કલાકમાં જ 3.11 ઈંચ વરસાદ નોંધાયો હતો, જ્યારે નવસારી જિલ્લાના ગણદેવી તાલુકામાં 2.17 ઈંચ વરસાદ પડ્યો હતો. નવસારી શહેરમાં વહેલી સવારથી જ ધોધમાર વરસાદ શરૂ થતાં શહેરના ધાનેરા પોઇન્ટ, સ્ટેશન રોડ, તીઘરા, લુંસીકુલ ટાવર, ફુવારા, કાળિયાવાડી સહિતના અનેક વિસ્તારો વરસાદી પાણીથી તરબોળ બન્યા હતા. અનેક માર્ગો પર પાણી ભરાઈ જતા વાહનચાલકોને ધીમી ગતિએ વાહન ચલાવવાની ફરજ પડી હતી. બીજી તરફ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં પણ વરસાદની સારી આવક થતાં ખેડૂતોમાં રાહતનો માહોલ જોવા મળ્યો છે. લાંબા સમયથી વરસાદની રાહ જોતા ખેડૂતો હવે વાવણીની કામગીરીને વધુ ઝડપથી આગળ વધારવાની તૈયારીમાં લાગી ગયા છે. ખેતરોમાં ભેજનું પ્રમાણ વધતા ખેતી માટે અનુકૂળ પરિસ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે. વરસાદી માહોલ વચ્ચે કુદરતી સૌંદર્ય પણ ખીલી ઊઠ્યું છે અને શહેરથી લઈને ગામડાં સુધી વરસાદના મનોહર દૃશ્યો સોશિયલ મીડિયામાં વાયરલ થઈ રહ્યા છે.
સૌરાષ્ટ્રમાં પણ વરસાદે પોતાની તાકાત દર્શાવી છે. રાજકોટ જિલ્લાના ઉપલેટા પંથકમાં ઉપરવાસમાં પડેલા ભારે વરસાદના કારણે વેણુ ડેમ-2માં પાણીની જોરદાર આવક થઈ છે. પરિણામે ચોમાસાના પ્રથમ જ મોટા વરસાદમાં ડેમ સંપૂર્ણપણે ભરાઈ ગયો અને ઓવરફ્લો થવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. ડેમમાં હાલ 1,722 ક્યુસેક પાણીની આવક સામે 1,428 ક્યુસેક પાણી છોડવામાં આવી રહ્યું છે. પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા ડેમના બે દરવાજા એક-એક ફૂટ સુધી ખોલવામાં આવ્યા છે. ડેમમાંથી સતત પાણી છોડાતા નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાસ સાવચેત રહેવા માટે સૂચના આપવામાં આવી છે. તંત્રે લોકોને નદીમાં ન ઉતરવા, પાણીના પ્રવાહ નજીક ન જવા અને અનાવશ્યક રીતે ડેમ નજીક ભીડ ન કરવા અપીલ કરી છે. ડેમ ઓવરફ્લો થતાં સ્થાનિકોમાં ખુશી સાથે સાવચેતીનો માહોલ પણ જોવા મળી રહ્યો છે. પાણીના પૂરતા જથ્થાને કારણે આગામી સિંચાઈ સીઝન માટે પણ સારા સંકેતો મળી રહ્યા છે.
ગીર સોમનાથ જિલ્લામાં પણ વરસાદે ભારે અસર પેદા કરી છે. ખાસ કરીને સુત્રાપાડા તાલુકામાં છેલ્લા 24 કલાક દરમિયાન 13 ઈંચ જેટલો અતિભારે વરસાદ નોંધાતા અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ સર્જાઈ હતી. નદીઓ અને નાના-મોટા ચેકડેમોમાં પાણીની જોરદાર આવક થઈ છે. વરસાદના કારણે ગ્રામ્ય માર્ગો પર પાણી ફરી વળ્યા હતા અને કેટલાક વિસ્તારોમાં વાહનવ્યવહારને પણ અસર પહોંચી હતી. આ વચ્ચે વરસાદી વાતાવરણમાં એક અનોખું દૃશ્ય પણ સામે આવ્યું. તલાલા તાલુકાના હરીપર–ચિત્રાવડ રોડ પર એકસાથે ત્રણ સિંહો રોડ પર નિર્ભયપણે લટાર મારતા જોવા મળ્યા હતા. સ્થાનિક લોકોએ પોતાના મોબાઇલમાં આ દૃશ્યો કેદ કર્યા હતા, જે સોશિયલ મીડિયામાં ઝડપથી વાયરલ થઈ રહ્યા છે. વરસાદી વાતાવરણમાં ગીરના જંગલમાંથી બહાર આવી રોડ પર ફરતા સાવજોનું દૃશ્ય કુદરતપ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું કેન્દ્ર બન્યું છે. જોકે વન વિભાગે લોકોને અપીલ કરી છે કે આવા સમયે વન્યપ્રાણીઓથી સુરક્ષિત અંતર જાળવે, તેમની નજીક જવાનો કે ફોટોગ્રાફી માટે જોખમ લેવાનો પ્રયાસ ન કરે અને કોઈપણ પ્રકારની છેડછાડથી દૂર રહે.
ઉત્તર ગુજરાતના અરવલ્લી જિલ્લામાં પણ વરસાદની સકારાત્મક અસર જોવા મળી રહી છે. ઉપરવાસમાં થયેલા ભારે વરસાદના કારણે શામળાજી નજીક વહેતી ગોદરી નદીમાં નવા નીરની આવક થઈ છે. મોટા કંથારીયા પંથકમાંથી પસાર થતી આ નદીમાં વરસાદી પાણી આવતાં સમગ્ર વિસ્તારનું દૃશ્ય બદલાઈ ગયું છે. કાળાપાણા, બેડાનાકા તેમજ રાજસ્થાનની સરહદને અડીને આવેલા ઉપરવાસ વિસ્તારોમાં પડેલા ભારે વરસાદનું પાણી હવે નદીમાં પહોંચી રહ્યું છે. પ્રથમ વરસાદમાં જ નદીઓમાં પાણી આવતાં ખેડૂતોમાં આનંદની લાગણી જોવા મળી રહી છે. વરસાદના કારણે ભૂગર્ભ જળસ્તરમાં વધારો થવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે, જ્યારે તળાવો અને નાના જળાશયો પણ ધીમે ધીમે ભરાવા લાગ્યા છે. ખેતી માટે જરૂરી પાણીની ઉપલબ્ધિ વધતા આવનારા દિવસોમાં વાવણીની કામગીરીને વધુ વેગ મળશે તેવી સંભાવના છે. સ્થાનિક લોકો પણ નદીમાં આવેલા નવા નીરના દૃશ્યો નિહાળવા ઉમટી રહ્યા છે.
રાજ્યભરમાં પડેલા આ વ્યાપક વરસાદની અસર માત્ર ખેતી પૂરતી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ પીવાના પાણીના સંગ્રહ, ડેમોની જળસપાટી, નદીઓના પ્રવાહ અને પર્યાવરણ પર પણ સકારાત્મક અસર જોવા મળી રહી છે. અનેક વિસ્તારોમાં સૂકાઈ ગયેલી નદીઓ ફરી જીવંત બની રહી છે. ચેકડેમો અને તળાવોમાં પાણી ભરાવા લાગતાં આગામી ઉનાળામાં પાણીની અછત ઓછી થવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. બીજી તરફ ભારે વરસાદને કારણે કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવા, વૃક્ષો પડવા અને ટ્રાફિકની સમસ્યાઓ પણ સર્જાઈ છે. જિલ્લા વહીવટી તંત્ર અને સ્થાનિક નગરપાલિકાઓ દ્વારા સતત સ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. જ્યાં જરૂર પડે ત્યાં રાહત અને બચાવ કામગીરી માટે ટીમોને સ્ટેન્ડબાય રાખવામાં આવી છે. વીજ વિભાગ અને માર્ગ-મકાન વિભાગને પણ જરૂરી સાવચેતી રાખવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
હવામાન વિભાગના અનુમાન મુજબ આગામી દિવસોમાં પણ ગુજરાતના દક્ષિણ, મધ્ય અને સૌરાષ્ટ્રના અનેક જિલ્લાઓમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદની શક્યતા યથાવત છે. તેથી નદીકાંઠા, ડેમ અને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને ખાસ સતર્ક રહેવાની સલાહ આપવામાં આવી છે. અનાવશ્યક મુસાફરી ટાળવી, વરસાદ દરમિયાન વીજળી પડવાની સંભાવના હોય ત્યારે ખુલ્લા મેદાનોમાં ન જવું અને તંત્રની સૂચનાઓનું પાલન કરવું જરૂરી બનશે. બીજી તરફ ખેડૂતો માટે આ વરસાદ આશીર્વાદ સમાન સાબિત થઈ રહ્યો છે, કારણ કે ચોમાસાની સારો પ્રારંભ થતાં ખરીફ પાકની વાવણીને ગતિ મળશે અને કૃષિ ઉત્પાદન માટે સાનુકૂળ પરિસ્થિતિ ઊભી થશે. એક તરફ મેઘરાજાની મેહરથી ગુજરાતના જળાશયો જીવંત બની રહ્યા છે તો બીજી તરફ ભારે વરસાદ સામે સાવચેતી રાખવી પણ એટલી જ જરૂરી બની છે. આગામી દિવસોમાં ચોમાસું હજુ વધુ સક્રિય બનવાની સંભાવના હોવાથી સમગ્ર રાજ્યમાં વરસાદી માહોલ યથાવત રહે તેવી શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે.
